नागपूरच्या मेयो रुग्णालयात बीपीची गोळी टेल्मिसेव्ह-40 दर्जा चाचणीत नापास, विक्रीवर बंदी

नागपूरच्या इंदिरा गांधी शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय आणि रुग्णालयात, म्हणजे मेयोमध्ये, आणखी एका औषधाच्या दर्जावरून कारवाई झाली आहे. टेल्मिसेव्ह-40 या टेल्मिसार्टन टॅब्लेट्स आयपी-40 मिग्रॅ या गोळीच्या एका बॅचला सरकारी विश्लेषकाने नॉट ऑफ स्टँडर्ड क्वालिटी म्हणजे दर्जाहीन ठरवले आहे. ही गोळी रक्तदाब नियंत्रणात ठेवण्यासाठी दिली जाते आणि रुग्णालयातील तपासणीत तिचा दर्जा निकषांवर उतरला नाही, हे स्पष्ट झाले आहे.

ही गोळी रक्तदाबाच्या रुग्णांना दिली जाते आणि अनेक रुग्ण ती नियमितपणे घेतात, त्यामुळे या बॅचमधील दोष समोर आल्यानंतर रुग्णालय प्रशासनाने गांभीर्याने पावले उचलली. तपासणीनंतर रुग्णालय प्रशासनाने संबंधित औषधाची विक्री आणि वितरण तातडीने थांबवण्याचे आणि उपलब्ध असलेला संपूर्ण साठा परत मागवण्याचे आदेश दिले आहेत. काही दिवसांपूर्वीच याच शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय आणि रुग्णालयात पॅरासिटामॉलच्या दर्जावरून अशीच कारवाई झाली होती, आणि आता मेयोमध्ये टेल्मिसार्टनवर बंदी आल्याने चर्चांना उधाण आले आहे. एकाच रुग्णालयात थोड्याच काळात दोन वेगवेगळ्या औषधांवर अशी कारवाई झाल्याने रुग्णालयातील औषध खरेदी आणि तपासणी प्रक्रियेबाबत प्रश्न उपस्थित होत आहेत.

मेयोच्या मेडिकल स्टोअरकडून जारी करण्यात आलेल्या पत्रात टेल्मिसेव्ह-40, बॅच क्रमांक CHPLT416, उत्पादन तारीख जुलै 2025 आणि मुदत संपण्याची तारीख जून 2027 असा उल्लेख आहे. ही गोळी मध्य प्रदेशातील इंदोरच्या क्युरेजा हेल्थकेअर प्रायव्हेट लिमिटेड या कंपनीने तयार केली आहे. या पत्रासोबत खाद्य आणि औषध प्रशासनाच्या (एफडीए) तपासणी अहवालाची प्रतही जोडण्यात आली आहे, ज्यात दोष कोणत्या आधारावर आढळले याची सविस्तर नोंद आहे.

तपासणीत गोळीच्या नमुन्यात बाह्य स्वरूप आणि विरघळण्याच्या क्षमतेसंबंधी दोष आढळले. अहवालानुसार, 40 पैकी जवळपास सर्व गोळ्यांवर सामान्य प्रकाशात असमान फिकट भुऱ्या रंगाचे डाग दिसून आले. याशिवाय नमुना डिसॉल्यूशन टेस्टमध्ये म्हणजे विरघळण्याच्या चाचणीत ठरवलेल्या निकषांवरही उतरला नाही. याच कारणांमुळे हा नमुना दर्जेदार मानला गेला नाही, असे तपासणी अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.

औषधाच्या दर्जावर शंका उपस्थित झाल्यानंतर संबंधित उत्पादनाची विक्री आणि वितरण थांबवण्याचे आणि आधीच वितरित झालेला साठा तातडीने परत घेण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. त्याचबरोबर संबंधित पक्षाला औषधाच्या खरेदी, वितरण आणि विक्रीशी संबंधित कागदपत्रे प्रमाणित प्रतींसह सादर करण्यास सांगण्यात आले आहे. पत्रात ड्रग्ज अँड कॉस्मेटिक्स अॅक्टच्या संबंधित तरतुदींचाही उल्लेख करण्यात आला आहे. पत्र जारी झाल्यानंतर वॉर्डांसह औषध विभागातून ही गोळी परत घेतली जात आहे, जेणेकरून रुग्णांपर्यंत ही दर्जाहीन गोळी पोहोचू नये.

काही दिवसांपूर्वी याच शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय आणि रुग्णालयात पॅरासिटामॉलच्या दर्जावरून कारवाई झाली होती. आता इंदिरा गांधी शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय आणि मेयो रुग्णालयात टेल्मिसार्टनच्या बॅचवर बंदी आल्याने सरकारी रुग्णालयांतील औषधांच्या दर्जा तपासणी आणि पुरवठा व्यवस्थेवर प्रश्न उभे राहू लागले आहेत.