सफाई कर्मचाऱ्यांना अपघाती मृत्यूवर १ कोटींचे विमा संरक्षण; शेरसिंग डागोर यांच्या सूचना

चंद्रपूर दौऱ्यावर असताना महाराष्ट्र राज्य सफाई कर्मचारी आयोगाचे अध्यक्ष शेरसिंग डागोर यांनी सफाई कर्मचाऱ्यांच्या हक्कांबाबत महत्त्वाचे निर्देश दिले. नियोजन भवन सभागृहात झालेल्या बैठकीत त्यांनी प्रशासनाला सफाई कर्मचाऱ्यांच्या समस्या संवेदनशीलतेने आणि प्राधान्याने सोडवण्याचे आदेश दिले. या बैठकीत कर्मचाऱ्यांचे वेतन, आरोग्य आणि विमा संरक्षण या मुद्द्यांवर सविस्तर चर्चा झाली.

सफाई कर्मचारी हा समाजाचा अविभाज्य आणि महत्त्वाचा घटक असून, अनेक अडचणी व आरोग्यविषयक जोखमी सहन करत ते समाजाच्या आरोग्याची काळजी घेतात, असे डागोर यांनी सांगितले. त्यांच्या या योगदानाची जाणीव ठेवून अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांनी त्यांचे प्रश्न संवेदनशीलतेने सोडवावेत, अशी सूचना त्यांनी दिली. नियोजन भवन येथे सफाई कर्मचाऱ्यांच्या विविध प्रश्नांचा आढावा घेण्यासाठी झालेल्या या बैठकीला जिल्हाधिकारी वसुमना पंत, महानगरपालिका आयुक्त अकुनूरी नरेश, नगरपालिका प्रशासन अधिकारी डॉ. विद्या गायकवाड, उमेश पिपरे आणि सुनील तांबे यांच्यासह विविध विभागांचे अधिकारी उपस्थित होते.

शहराच्या संपूर्ण स्वच्छतेची मोठी जबाबदारी सफाई कर्मचाऱ्यांच्या खांद्यावर असल्याचे डागोर यांनी नमूद केले. अत्यंत कमी वेतनात आणि विविध आजार तसेच आरोग्यविषयक धोके पत्करत हे कर्मचारी सातत्याने सेवा देतात. सफाई कर्मचारी कामावर नसतील तर त्याचा थेट परिणाम शहराच्या स्वच्छतेवर आणि समाजाच्या आरोग्यावर होतो, त्यामुळे त्यांच्या कामाचे महत्त्व प्रत्येक अधिकारी व कर्मचाऱ्याने लक्षात घ्यावे, असे ते म्हणाले.

कोरोना काळात सफाई कर्मचाऱ्यांनी बजावलेल्या सेवेचा उल्लेख करत डागोर म्हणाले की, अत्यंत कठीण परिस्थितीत स्वतःच्या जीवाची पर्वा न करता या कर्मचाऱ्यांनी सेवा दिली. अनेक कुटुंबांचे नातेवाईक दूर असताना सफाई कर्मचाऱ्यांनीच मृतदेहांवर अंत्यसंस्कार करण्याची जबाबदारी पार पाडली. या योगदानाची जाणीव ठेवून प्रशासनाने त्यांच्या अडचणी सोडवण्यासाठी अधिक संवेदनशीलतेने काम करावे आणि त्यांचा जीवनस्तर उंचावण्यासाठी ठोस प्रयत्न करावेत, अशी सूचना त्यांनी दिली. सफाई कर्मचाऱ्यांच्या प्रलंबित प्रश्नांचा नियमित पाठपुरावा करून ते ठरलेल्या वेळेत निकाली काढण्यासाठी स्वतंत्र नोडल अधिकारी नियुक्त करावा आणि सर्व संबंधित विभागांनी समन्वयाने काम करून हे प्रश्न वेळेत सोडवावेत, असे स्पष्ट निर्देशही त्यांनी दिले.

राज्य सरकार सफाई कामगारांच्या कल्याणाबाबत जागरूक असून मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखाली सफाई कामगारांच्या हितासाठी अनेक महत्त्वाचे निर्णय घेण्यात आले आहेत, असे डागोर यांनी सांगितले. मात्र लाड-पागे समितीच्या शिफारशींच्या अंमलबजावणीत काही ठिकाणी गांभीर्याने काम झालेले दिसत नसल्याचे नमूद करत, यासंदर्भातील प्रलंबित प्रकरणे तातडीने पुढे आणून नियमानुसार निकाली काढावीत असे त्यांनी सांगितले.

सफाई कर्मचाऱ्यांची नियमित आरोग्य तपासणी होणे अत्यंत गरजेचे असल्याचे सांगत, त्यांना विमा संरक्षण, किमान वेतन आणि इतर देय सुविधा वेळेत मिळतील याची संबंधित यंत्रणांनी खातरजमा करावी, असे डागोर म्हणाले. ज्या बँकेमार्फत सफाई कर्मचाऱ्यांचे वेतन दिले जाते त्याच बँकेच्या माध्यमातून त्यांना पाच लाख रुपयांचे आरोग्य विमा संरक्षण, तसेच अपघाती मृत्यू झाल्यास एक कोटी रुपयांचे विमा संरक्षण मिळावे यासाठी आवश्यक कार्यवाही करण्याची सूचना त्यांनी दिली.

लोकसंख्येच्या प्रमाणात आवश्यक तितक्या सफाई कर्मचाऱ्यांची नियुक्ती करणे गरजेचे असल्याचे सांगत, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर श्रमसाफल्य योजनेअंतर्गत पात्र सफाई कर्मचाऱ्यांना घरकुल उपलब्ध करून देण्यासाठी संबंधित यंत्रणांनी तातडीने आराखडा तयार करावा, अशी सूचना डागोर यांनी दिली. सफाई कर्मचाऱ्यांचे राहणीमान आणि जीवनमान उंचावण्यासाठी उपलब्ध असलेल्या शासकीय योजनांचा लाभ त्यांच्यापर्यंत प्रभावीपणे पोहोचवावा, असेही त्यांनी नमूद केले.