परदेशी वाणिज्य दूत आणि सिनेकलाकारांच्या उपस्थितीने नागपूरच्या मारबत उत्सवाला जागतिक दखल

नागपूर शहराच्या दीडशे वर्षांहून जुन्या मारबत परंपरेला यंदा प्रथमच परदेशी पाहुण्यांची आणि बॉलिवूडमधील कलाकारांची साथ मिळाली, आणि त्यामुळे या उत्सवाला जागतिक स्तरावर ओळख मिळाली. तऱ्हाणे तेली समाजातर्फे आयोजित पिवळी मारबत, काली मारबत उत्सव समितीतर्फे आयोजित काळी मारबत आणि विविध बडग्या आयोजन समित्यांतर्फे काढल्या जाणाऱ्या बडग्या या नागपूरच्या लोकपरंपरेचा आनंद ढोल-ताशांच्या गजरात या पाहुण्यांनी लुटला.

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, पालकमंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे, अर्थ व नियोजन राज्यमंत्री आशीष जयस्वाल, आमदार कृष्णा खोपडे, आमदार मोहन मते, आमदार प्रवीण दटके, आमदार डॉ. राजीव पोतदार, महापौर निता ठाकरे, फ्रान्सचे वाणिज्य दूत पॅट्रिक लेवेरिनो, नॉर्वेच्या वाणिज्य दूत मोनिका निगलगार्ड, फिनलँडच्या वाणिज्य दूत पेट्रा थीमन, अभिनेता जॅकी श्रॉफ, दिग्दर्शक सुभाष घई, क्रिकेटपटू उमेश यादव, अभिनेता अंकुश चौधरी, उपमहापौर लिला हाथीबेड, स्थायी समितीच्या सभापती शिवानी दाणी-वखरे, सत्तापक्षनेते नरेंद्र (बाल्या) बोरकर, विभागीय आयुक्त विजयलक्ष्मी बिदरी, पोलीस आयुक्त विश्वास नांगरे पाटील, आयुक्त डॉ. विपीन, ज्येष्ठ नगरसेविका आभा पांडे, क्रीडा समितीच्या सभापती दर्शना धवड, माजी महापौर दयाशंकर तिवारी, माजी महापौर अर्चना डेहनकर, संपादक निलेश खरे, संपादक सरिता कौशिक, शेफ विष्णू मनोहर आणि ग्राफिक डिझायनर विवेक रानडे या सर्वांनी या महोत्सवाला हजेरी लावली.

मुख्यमंत्री आणि महापौरांसह फ्रान्स, नॉर्वे व फिनलँडच्या वाणिज्य दूतांनी पिवळी मारबतच्या मिरवणुकीवर फुलांचा वर्षाव केला. चितार ओळी चौकात जमलेल्या हजारो नागरिकांनी "इडा पिडा घेऊन जा गे... मारबत..." अशा घोषणा देत जल्लोष केला.

मारबत महोत्सवाला १४५ वर्षांचा वैभवशाली इतिहास आहे. या परंपरेला राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय ओळख मिळवून देण्यासाठी नागपूर मनपाने पुढाकार घेत यावर्षी प्रथमच हा महोत्सव यशस्वीपणे आयोजित केला. दीडशे वर्षांपासून नागपूरकरांनी जपलेल्या या परंपरेबद्दल आणि तिला जागतिक स्वरूप देण्याच्या मनपाच्या संकल्पनेबद्दल पाहुण्यांनी विशेष आभार व कौतुक व्यक्त केले.

धरमपेठ झोनच्या सभापती धनश्री देशपांडे, अतिरिक्त आयुक्त अंकित, अतिरिक्त आयुक्त मुरुगानंथम एम, अतिरिक्त आयुक्त मिलिंद मेश्राम, माजी आमदार सुधाकर कोहळे, संपादक अतुल पांडे, गांधीबाग झोनच्या सभापती उमा देशमुख, सतरंजीपुरा झोनच्या सभापती अभिरुची राजगिरे, दुर्बल घटक समितीच्या सभापती लक्ष्मी हत्तीठेले, महिला व बालकल्याण समितीच्या सभापती सारिका नांदूरकर, वैद्यकीय सेवा व आरोग्य समितीच्या सभापती मनीषा अतकरे, विधी समितीच्या सभापती निधी तेलगोटे यांच्यासह अनेक नगरसेवक, उपायुक्त मंगेश खवले, सहायक आयुक्त अनिकेत धोपट, कार्यकारी अभियंते राजेश दुफारे, राजीव गौतम, सचिन रक्षमवार, अनिल गेडाम, राजेंद्र राठोड आणि क्रीडा अधिकारी डॉ. पियूष अंबुकर यांनीही या पहिल्या मारबत महोत्सवाला मोठ्या संख्येने हजेरी लावली.

प्रमुख पाहुणे म्हणून बोलताना मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस म्हणाले की, नागपूरच्या या परंपरेला जागतिक स्वरूप देण्याचा प्रयत्न स्तुत्य आहे. महापौर निता ठाकरे यांच्या संकल्पनेतून आणि उपमहापौर लिला हाथीबेड, स्थायी समितीच्या सभापती शिवानी दाणी-वखरे, सत्तापक्षनेते नरेंद्र (बाल्या) बोरकर व क्रीडा सभापती दर्शना धवड यांच्या मार्गदर्शनाखाली हा महोत्सव यशस्वी झाल्याबद्दल त्यांनी मनपाचे अभिनंदन केले. मारबत उत्सवाला १४५ वर्षांची ऐतिहासिक परंपरा असून, या जुन्या परंपरेला सांस्कृतिक पर्यटनाचे स्वरूप देत जागतिक स्तरावर लोकांपर्यंत पोहोचवण्याचे काम मनपाने केल्याचे मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले. महाराष्ट्रातील सामान्य माणसांच्या आयुष्यातील सर्व पीडा, विशेषतः दुष्काळाची पीडा दूर व्हावी अशी इच्छाही त्यांनी व्यक्त केली.

पोळ्याच्या दुसऱ्या दिवशी साजरी होणारी काळी मारबत, पिवळी मारबत आणि बडग्या ही नागपूरच्या लोकसंस्कृतीचा अविभाज्य भाग आहे. समाजातील वाईट प्रवृत्तींना आळा बसावा आणि चांगल्या शक्तींना बळ मिळावे या हेतूने ही परंपरा दरवर्षी मोठ्या उत्साहात साजरी होते. काळी व पिवळी मारबत एकत्र आल्यावर दोन्ही बाजूचे लोक एकमेकांना मिठी मारून शुभेच्छा देतात.

फ्रान्स, नॉर्वे व फिनलँडच्या वाणिज्य दूतांनी नेहरू पुतळ्यापासून निघालेल्या काळी मारबतीच्या मिरवणुकीचे निरीक्षण करत तिचा पुरेपूर आनंद घेतला आणि अनेक क्षण मोबाईलमध्ये टिपले. याच ठिकाणी काळी मारबत आणि जागनाथ बुधवारी येथून निघणारी पिवळी मारबत एकत्र येतात, त्यानंतर दोन्ही मिरवणुका शहरातून मार्गक्रमण करत तलावात विसर्जित केल्या जातात. या मिरवणुकीसोबतच मस्कासाथ येथून निघणारी बडग्याही सामील होते. यंदाच्या बडग्याची संकल्पना पाकिस्तानचे फिल्ड मार्शल आसिम मुनीर यांच्यावर आधारित होती, ज्यात भारतासोबत सतत युद्धाची भाषा करणाऱ्या मुनीर यांचे "फेल्ड (अयशस्वी) मार्शल" असे वर्णन करण्यात आले होते.

अभिनेता जॅकी श्रॉफ यांनी त्यांच्या खास शैलीत "बीडू" म्हणताच उपस्थितांमध्ये उत्साह संचारला. त्यांनी "इडा पिडा घेऊन जा गे... मारबत" अशा घोषणा देत नृत्यही केले, आणि अनेकांनी त्यांच्यासोबत सेल्फी काढल्या.

महापौर निता ठाकरे यांनी मुख्यमंत्री फडणवीस यांना मारबत महोत्सवाचा मोमेंटो व मानाचा दुपट्टा देऊन स्वागत केले. पालकमंत्री बावनकुळे, सर्व वाणिज्य दूत, जॅकी श्रॉफ, सुभाष घई आणि उमेश यादव यांचेही स्वागत करण्यात आले. स्थायी समितीच्या सभापती शिवानी दाणी-वखरे यांनी संपूर्ण कार्यक्रमाचे संचालन केले. मनपाने आयोजित केलेल्या या पहिल्या मारबत महोत्सवाला नागरिकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला.

शुक्रवारी, ११ सप्टेंबर रोजी परदेशी पाहुण्यांचे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर पुष्पगुच्छ देऊन स्वागत करण्यात आले, यावेळी स्थायी समिती सभापती शिवानी दाणी-वखरे, निधी तेलगोटे, लक्ष्मी हत्तीठेले, दुर्गेश्वरी कोसेकर आणि मनपाचे अधिकारी उपस्थित होते.

क्रिकेटपटू उमेश यादव नागरिकांचा उत्साह पाहून भावुक झाले आणि अशा गोष्टी फक्त नागपूरातच घडू शकतात असे त्यांनी सांगितले. नागपूर आता लहान राहिले नसून मोठे व प्रगत शहर झाले आहे, याचा अभिमान वाटत असल्याचे त्यांनी नमूद केले. दिग्दर्शक सुभाष घई यांनी सांगितले की नागपूर हे त्यांचे जन्मस्थान असल्याने त्यांचे या शहराशी खास नाते आहे आणि मारबत उत्सव गेल्या १४५ वर्षांपासून सुरू असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले.