नागपूर मेट्रो फेज-3: सदर भागात भुयारी मार्ग, कोराडी कॉरिडोरवर चालकविरहित मेट्रोचा विचार
कस्तूरचंद पार्क ते कोराडी या 11.5 किलोमीटर कॉरिडोरसाठी महा मेट्रोकडून दोन नव्या पर्यायांचा अभ्यास सुरू, अंतिम निर्णय डीपीआरनंतरच.
नागपूर मेट्रोच्या फेज-3 अंतर्गत शहरातील सर्वाधिक वर्दळीच्या सदर भागाबाबत मोठा बदल प्रस्तावित करण्यात आला आहे. कस्तूरचंद पार्क ते कोराडी दरम्यान प्रस्तावित असलेल्या 11.5 किलोमीटर लांबीच्या कॉरिडोरमध्ये सदर भागातील मार्ग भुयारी म्हणजेच अंडरग्राउंड करण्याचा आणि कोराडी मार्गावर चालकविरहित म्हणजेच ड्रायव्हरलेस मेट्रो चालवण्याचा पर्याय महा मेट्रोकडून तपासला जात आहे.
मात्र हे दोन्ही प्रस्ताव सध्या केवळ अभ्यासाच्या टप्प्यावर असून, याबाबतचा अंतिम निर्णय सविस्तर प्रकल्प अहवाल म्हणजेच डीपीआर तयार झाल्यानंतरच घेतला जाणार आहे.
नागपूर जिल्ह्यात मेट्रो फेज-3 अंतर्गत कस्तूरचंद पार्क ते कोराडी अशी मेट्रो कनेक्टिव्हिटी विकसित करण्याची योजना आहे. या कॉरिडोरमधील सदर भाग तांत्रिकदृष्ट्या आव्हानात्मक मानला जात आहे. या भागात आधीच उड्डाणपूल आणि वर्दळीचे रस्ते जाळे अस्तित्वात आहे. त्यामुळे सध्याच्या रचनेला धक्का न लावता नवीन एलिव्हेटेड मेट्रो ट्रॅक उभारणे सोपे नाही.
याच कारणामुळे सदर भागात मेट्रो जमिनीखालून नेण्याच्या पर्यायाचा अभ्यास केला जात आहे. प्रस्तावानुसार, भुयारी मार्ग सध्याच्या कस्तूरचंद पार्क स्टेशनपासून सुरू होणार असून, पुढे जाऊन तो एलिव्हेटेड भागाला जोडला जाणार आहे. या टप्प्यात नवीन भुयारी मेट्रो स्टेशन उभारण्याचाही पर्याय प्रस्तावित आहे.
महा मेट्रोने जुलै 2026 मध्ये सविस्तर प्रकल्प अहवाल तयार करण्याचे काम RITES कडे सोपवले होते. डीपीआर तयार करण्याची प्रक्रिया साधारण नऊ महिन्यांत पूर्ण होण्याची अपेक्षा आहे. त्यानुसार हा अभ्यास एप्रिल 2027 च्या सुमारास पूर्ण होऊ शकतो.
या अहवालात कॉरिडोरच्या तांत्रिक बाबी, खर्च आणि आर्थिक व्यवहार्यता यासह प्रस्तावित पर्यायांचे मूल्यांकन केले जाणार आहे. हा अहवाल आल्यानंतरच सदर भागातील भुयारी मेट्रो आणि कोराडी मार्गावरील चालकविरहित मेट्रोबाबत अंतिम निर्णय घेतला जाईल.
सध्या हे दोन्ही पर्याय केवळ प्रस्तावित स्वरूपात आहेत. जर त्यांना मंजुरी मिळाली, तर नागपूर मेट्रोच्या फेज-3 मध्ये शहरातील सध्याच्या मेट्रो नेटवर्कच्या तुलनेत तंत्रज्ञान आणि बांधकाम पद्धतीच्या दृष्टीने मोठा बदल दिसू शकतो.
नागपूर मेट्रोच्या फेज-3 च्या नियोजनात केवळ भुयारी मेट्रोच नव्हे, तर तंत्रज्ञानाच्या पातळीवरही बदलाचा पर्याय समोर आला आहे. कोराडी मार्गावर चालकविरहित मेट्रो ट्रेन चालवण्याच्या शक्यतेचाही अभ्यास केला जात आहे.
मात्र याला अद्याप अंतिम स्वरूप देण्यात आलेले नाही. महा मेट्रो तांत्रिक आणि आर्थिक व्यवहार्यतेसोबतच या पर्यायाच्या प्रत्यक्ष उपयुक्ततेचेही मूल्यांकन करत आहे. अभ्यास पूर्ण झाल्यानंतरच प्रस्तावित कॉरिडोरमध्ये चालकविरहित तंत्रज्ञान स्वीकारले जाणार की नाही, हे स्पष्ट होईल.
