नागपुरात अल्पवयीन मुलांना गाडी दिल्याने पालकांना फटका, 26 प्रकरणांत शिक्षा

अल्पवयीन मुलांच्या हातात गाडीची चावी देणे नागपुरातल्या पालकांना आता चांगलेच महागात पडू लागले आहे. शहरातल्या रस्त्यांवर अल्पवयीन मुलं गाडी चालवण्याचे प्रमाण वाढत असल्याने नागपूर शहर वाहतूक पोलिसांनी पालक आणि वाहनमालकांविरुद्ध कारवाई अधिक तीव्र केली आहे. वाहतूक विभागाने 2026 सालात दाखल केलेल्या प्रकरणांपैकी 26 प्रकरणांत कोर्टाने संबंधित आरोपींना दोषी ठरवले आहे.

या 26 प्रकरणांत प्रत्येक आरोपीला एकूण 30 हजार रुपये दंड ठोठावण्यात आला असून संबंधित वाहनचालकाचे ड्रायव्हिंग लायसन्स 12 महिन्यांसाठी रद्द करण्यात आले आहे किंवा त्याला वाहन चालवण्यास अपात्र ठरवण्यात आले आहे. मोटर व्हेईकल कायद्याच्या कलम 199ए अंतर्गत 25 हजार रुपये दंड आकारण्यात आला, तर कलम 199(4) अंतर्गत 12 महिन्यांसाठी लायसन्स रद्द करण्याची अथवा वाहन चालवण्यास अपात्र ठरवण्याची कारवाई करण्यात आली. या दोन्हीची बेरीज करून प्रत्येक दोषी ठरलेल्या प्रकरणात एकूण 30 हजार रुपये दंड बसला.

रस्ते अपघात रोखण्यासाठी आणि अल्पवयीन मुलांच्या हातात गाडीच्या चाव्या पोहोचू नयेत यासाठी वाहतूक पोलिसांची ही मोहीम सातत्याने सुरू आहे. पोलिसांचा भर फक्त अल्पवयीन चालकांवर कारवाई करण्यापुरता मर्यादित नाही, तर आपल्या अल्पवयीन मुलांना गाडी चालवण्याची परवानगी देणाऱ्या पालक आणि वाहनमालकांनाही कायद्याच्या कक्षेत आणण्याचा प्रयत्न आहे.

पालक अनेकदा कमी अंतरावर जाण्यासाठी, बाजारात जाण्यासाठी किंवा छोट्या-मोठ्या कामांसाठी आपल्या अल्पवयीन मुलांना दुचाकी किंवा इतर वाहन चालवायला देतात. काही वेळा मुलांचा हट्ट पुरवण्यासाठी किंवा त्यांना गाडी शिकवण्याच्या नावाखालीही गाडी सोपवली जाते. मात्र अशी बेफिकिरी फक्त मुलाच्या जीवाला धोका निर्माण करत नाही, तर रस्त्यावरून जाणाऱ्या इतर लोकांच्या सुरक्षिततेसाठीही गंभीर धोका ठरू शकते, असे वाहतूक पोलिसांनी स्पष्ट केले आहे.

अल्पवयीन मुलांकडे वैध ड्रायव्हिंग लायसन्स नसते. शिवाय कमी वयात गाडी चालवण्यासाठी लागणारी शारीरिक आणि मानसिक परिपक्वताही पूर्णपणे विकसित झालेली नसते. त्यामुळे अचानक उद्भवणारी परिस्थिती, वेग, ब्रेकिंग, वळण किंवा इतर वाहनांमध्ये सुरक्षित निर्णय घेण्यात चूक होण्याची शक्यता जास्त असते. यामुळेच अल्पवयीन मुलांना गाडी देण्याच्या प्रकरणांत पालकांची जबाबदारी निश्चित केली जात आहे.

अल्पवयीन मुलगा गाडी चालवत असेल तर फक्त मुलालाच जबाबदार धरणे पुरेसे नाही, ज्या पालकाने किंवा वाहनमालकाने त्याला गाडी उपलब्ध करून दिली, त्याची भूमिकाही तितकीच महत्त्वाची आहे, असे वाहतूक पोलिसांचे म्हणणे आहे. त्यामुळे अशा प्रकरणांत गाडी देणाऱ्या व्यक्तीविरुद्धही कायदेशीर कारवाई केली जात आहे. पालकांना शिक्षा देणे हा एकमेव उद्देश नसून, अल्पवयीन मुलाच्या हातात गाडीची चावी सोपवणे ही गंभीर बेफिकिरी आहे, हा संदेश देण्याचाही यामागे हेतू आहे. छोटीशी बेफिकिरी रस्ते अपघाताला कारणीभूत ठरू शकते आणि त्यामुळे मुलासोबतच इतर निरपराध नागरिकांचाही जीव धोक्यात येऊ शकतो.

नागपूर शहरातील रस्ते अपघात नियंत्रणात आणण्यासाठी वाहतूक विभागाकडून विविध पातळ्यांवर कारवाई सुरू आहे. अल्पवयीन वाहनचालकांवर विशेष लक्ष ठेवले जात असून शाळा-कॉलेजकडे जाणारे रस्ते, प्रमुख चौक आणि वर्दळीच्या रस्त्यांवर वाहतूक पोलिसांची उपस्थिती वाढवून नियम मोडणाऱ्यांविरुद्ध कारवाई केली जात आहे. फक्त पोलिसी कारवाईने अल्पवयीन मुलांचे गाडी चालवणे थांबणार नाही, त्यासाठी पालक, शाळा प्रशासन आणि समाजाचीही महत्त्वाची भूमिका आहे, असे वाहतूक विभागाचे मत आहे. पालकांनी स्वतःहून आपल्या मुलांना गाडी चालवण्यापासून रोखले तर अपघातांचा धोका मोठ्या प्रमाणात कमी होऊ शकतो.

नागपूर शहर वाहतूक विभागाने स्पष्ट केले आहे की अल्पवयीन मुलांना गाडी चालवायला देणाऱ्या पालक आणि वाहनमालकांविरुद्ध पुढेही कठोर कायदेशीर कारवाई सुरूच राहणार आहे. आपल्या अल्पवयीन मुलांना मोटरसायकल, स्कूटर किंवा इतर मोटार वाहन चालवण्याची परवानगी देऊ नये, असे आवाहन पोलिसांनी नागरिकांना केले आहे. मुलांच्या सुरक्षिततेला प्राधान्य द्या आणि त्यांना गाडीची चावी देणे टाळा, असे विशेष आवाहन वाहतूक विभागाने पालकांना केले आहे. नियमांचे पालन केल्यास मुलांचे आयुष्य सुरक्षित राहीलच, शिवाय रस्त्यावरून जाणाऱ्या इतर लोकांचीही सुरक्षा सुनिश्चित होईल. अल्पवयीन मुलाला गाडी देण्याआधी पालकांनी कायदेशीर कारवाईसोबतच रस्ते अपघाताचे गंभीर परिणामही लक्षात घ्यावेत, असा वाहतूक पोलिसांचा स्पष्ट संदेश आहे.