मोतीलाल नगर पुनर्विकासात 15 एकरहून अधिक जागा हिरवाईसाठी राखीव
गोरेगाव पश्चिमेतील मोतीलाल नगर 1, 2 आणि 3 वसाहतींच्या म्हाडा पुनर्विकास प्रकल्पात 15 एकरहून अधिक हरित क्षेत्र आणि 1,500 हून अधिक जुने वृक्ष राखले जाणार आहेत.
गोरेगाव पश्चिमेतील मोतीलाल नगर 1, 2 आणि 3 या वसाहतींच्या पुनर्विकासातून मुंबईच्या हरित पट्ट्यात मोठी भर पडणार आहे. महाराष्ट्र गृहनिर्माण व क्षेत्र विकास प्राधिकरण म्हणजेच म्हाडाच्या या प्रकल्पात 15 एकरांहून अधिक जागा फक्त हिरवाईसाठी राखली जाणार आहे. दाटीवाटीच्या या पश्चिम उपनगरात एवढ्या मोठ्या प्रमाणात मोकळी आणि हिरवीगार जागा मिळणार असल्याने या प्रकल्पाची सध्या चांगलीच चर्चा सुरू आहे.
हा पुनर्विकास सुमारे 143 एकर भूखंडावर म्हाडामार्फत सी अँड डीए म्हणजे बांधकाम व विकास संस्था या मॉडेलखाली राबवला जात आहे. काही महिन्यांपूर्वी याचा मास्टर प्लान रहिवाशांसमोर मांडण्यात आला होता. न्यू लिंक रोडलगत असलेले मोतीलाल नगर 1 आणि मोतीलाल नगर 2-3 हे दोन मुख्य भूखंड या प्रकल्पात येतात. यातून सुमारे 3,700 म्हाडा सदनिकाधारक रहिवाशांचे पुनर्वसन होणार आहे. राज्य सरकारमार्फत राबवल्या जाणाऱ्या या प्रकल्पाची किंमत जवळपास 1 लाख कोटी रुपये सांगितली जाते.
मास्टर प्लानमधील सगळ्यात लक्षवेधी बाब म्हणजे 15 एकर हरित क्षेत्राची तरतूद, जी एकूण भूखंडाच्या 10 टक्क्यांहून अधिक भरते. मुंबईसारख्या झपाट्याने वाढणाऱ्या शहरात एवढी मोठी हिरवळ उभी राहणे पर्यावरणाच्या दृष्टीने महत्त्वाचे मानले जात आहे. पुनर्वसन इमारतींच्या पोडियमवर मोठी उद्याने आणि मोकळ्या जागा असतील, तर रस्ते आणि पदपथांच्या कडेने मोठ्या प्रमाणात झाडे लावून वृक्षाच्छादित मार्गही तयार केले जाणार आहेत.
याशिवाय, परिसरात सध्या उभे असलेले 1,500 हून अधिक जुने वृक्ष तोडले न जाता जपले जाणार आहेत, असा निर्णय म्हाडाने घेतला आहे. यात भेंड म्हणजे इंडियन ट्युलिप, कडुलिंब, वड, कदंब, जांभूळ, उंबर, आंबा, फणस, नारळ, सप्तपर्णी आणि देशी बदाम अशा विविध भारतीय प्रजातींच्या झाडांचा समावेश आहे. त्यामुळे नवी बांधकामे उभी राहताना जुना नैसर्गिक वारसाही टिकून राहणार आहे.
म्हाडा सध्या वैयक्तिक इमारतींऐवजी समूह म्हणजे क्लस्टर पुनर्विकासावर भर देत आहे, ज्यात संपूर्ण परिसराचे नियोजनबद्ध रूपांतर केले जाते. मोतीलाल नगरमध्ये आधुनिक इमारती, अंतर्गत रस्ते, पायाभूत सुविधा, उद्याने, मोकळ्या जागा आणि वृक्षाच्छादित परिसर असा समतोल साधला जाणार असून, मुंबईतील इतर वसाहतींच्या भविष्यातील पुनर्विकासासाठी हा प्रकल्प एक मॉडेल ठरू शकतो.
मेट्रो 3 सारख्या सुविधांमुळे गोरेगावची कनेक्टिव्हिटी आधीच सुधारली आहे. अशा ठिकाणी आधुनिक घरांसोबत मोठी उद्याने आणि हरित क्षेत्र उपलब्ध झाल्यास रहिवाशांना अधिक स्वच्छ आणि निरोगी राहणीमान मिळेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
म्हाडाचे उपाध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी संजीव जयस्वाल यांच्या मते, क्लस्टर पुनर्विकास म्हणजे केवळ नवी घरे बांधणे नसून सक्षम आणि सर्वांगीण नागरी वसाहत उभारणे आहे. त्यांनी सांगितले की मोतीलाल नगरमध्ये आधुनिक पायाभूत सुविधा, शाश्वत नियोजन आणि सुमारे 15 ते 17 एकर हरित क्षेत्रावर विशेष भर दिला जात असून निसर्ग आणि नागरी जीवन यांचा समतोल राखणारी भविष्यकालीन वसाहत उभारण्याचे उद्दिष्ट आहे. या प्रकल्पातून मुंबईतील गृहनिर्माणासोबतच पर्यावरण संवर्धनाचाही नवा आदर्श निर्माण होण्याची शक्यता आहे.
