आदासाच्या गणेश मंदिराला 'ब' वर्ग यात्रास्थळाचा दर्जा, विकासकामांना मिळणार गती

गणेशोत्सव सुरू होण्याच्या अगदी आधी महाराष्ट्रातील लाखो गणेशभक्तांसाठी एक आनंदाची बातमी समोर आली आहे. नागपूर जिल्ह्यातील कळमेश्वर तालुक्यात असलेल्या प्रसिद्ध आदासा गणेश मंदिराला, म्हणजेच शमी विघ्नेश गणपती देवस्थानला, राज्य सरकारने अधिकृतपणे 'ब' वर्ग ग्रामीण यात्रास्थळाचा दर्जा दिला आहे.

गणराया आगमनाच्या तयारीत गुंतलेल्या भाविकांसाठी ही घोषणा एका मोठ्या भेटीसारखी ठरली असून, यामुळे संपूर्ण विदर्भ भागात आणि श्रद्धाळूंमध्ये आनंद आणि अभिमानाची लाट पसरली आहे.

आतापर्यंत आदासा गणेश मंदिराचा समावेश 'क' वर्ग ग्रामीण यात्रास्थळाच्या यादीत होता. नागपूर जिल्हा परिषदेच्या अतिरिक्त मुख्य कार्यकारी अधिकाऱ्यांनी 18 ऑगस्ट 2026 रोजी या देवस्थानाचा दर्जा वाढवून 'ब' वर्ग करण्याचा औपचारिक प्रस्ताव शासनाकडे पाठवला होता.

त्यानंतर ग्रामविकास विभागाच्या सचिवांच्या अध्यक्षतेखाली स्थापन झालेल्या राज्य निकष समितीने (State Criteria Committee) 19 ऑगस्ट 2026 रोजी झालेल्या बैठकीत या प्रस्तावाची सविस्तर पडताळणी केली. योजनेचे सर्व ठरलेले निकष पूर्ण होत असल्याचे समितीला आढळून आल्यानंतर राज्य सरकारने या मंदिराला 'ब' वर्ग दर्जा देण्यास मान्यता दिली.

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर ग्रामीण यात्रास्थळ योजनेअंतर्गत नागपूर जिल्ह्यातील कळमेश्वर तालुक्यातील आदासा गणेश मंदिराला (शमी विघ्नेश गणपती देवस्थान) 'ब' वर्ग यात्रास्थळाचा दर्जा देण्याचा हा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतल्याचे सीएमओ महाराष्ट्रातर्फे सांगण्यात आले.

महाराष्ट्र सरकारच्या ग्रामविकास विभागाने पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर ग्रामीण यात्रास्थळ योजनेअंतर्गत हा निर्णय घेतला असून, याबाबतचा अधिकृत शासन निर्णय 8 सप्टेंबर 2026 रोजी जारी करण्यात आला आहे. हा आदेश महाराष्ट्राच्या राज्यपालांच्या नावे आणि आदेशानुसार ग्रामविकास विभागाचे उपसचिव प्रशांत पाटील यांनी जारी केला आहे.

आदासाचे हे पवित्र मंदिर विदर्भ भागातील लाखो श्रद्धाळूंच्या श्रद्धेचे आणि विश्वासाचे प्रमुख तीर्थक्षेत्र आहे. 'ब' वर्ग दर्जा मिळाल्याने या प्राचीन आणि ऐतिहासिक मंदिर परिसरातील पायाभूत सुविधांचा मोठ्या प्रमाणात विस्तार होणार आहे.

याशिवाय, मंदिर परिसरात देश-विदेशातून येणाऱ्या भाविकांसाठी पिण्याचे पाणी, स्वच्छता, वाहतूक, निवास आणि दर्शनाच्या सुलभ व्यवस्थांसह यात्रास्थळाच्या सर्वांगीण विकासाला मोठी गती मिळणार आहे.

गणेशोत्सवाच्या मंगल काळात मिळालेल्या या प्रशासकीय आणि धार्मिक भेटीमुळे आदासा मंदिर संस्थान, स्थानिक रहिवासी आणि दूरवरून येणाऱ्या गणेशभक्तांमध्ये मोठा उत्साह दिसून येत आहे. 'ब' वर्ग दर्जा मिळाल्याने आता मंदिर परिसराच्या नियोजनबद्ध विकासासाठी विशेष सरकारी निधी आणि अनुदान मिळवण्याचा मार्ग पूर्णपणे मोकळा झाला आहे.