गणेशोत्सव व पुढील सणांसाठी वर्धा पोलिसांची ध्वनी प्रदूषणावर कडक नजर

मुंबई उच्च न्यायालयाच्या नागपूर खंडपीठाने ११ सप्टेंबर २०२६ रोजी दिलेल्या आदेशानुसार विदर्भातील प्रत्येक जिल्ह्यात ११ सप्टेंबर २०२६ ते १ नोव्हेंबर २०२६ या कालावधीत ध्वनी प्रदूषण नियमांचे काटेकोर पालन करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. या आदेशाची अंमलबजावणी करत वर्धा जिल्हा पोलिसांनी गणेशोत्सव आणि पुढे येणाऱ्या धार्मिक व सामाजिक सणांच्या पार्श्वभूमीवर ध्वनी प्रदूषण रोखण्यासाठी विशेष उपाययोजना सुरू केल्या आहेत.

न्यायालयाच्या आदेशात डीजे साउंड सिस्टीम, प्लाझ्मा साउंड सिस्टीम, प्रेशर-मिड साउंड सिस्टीम तसेच अशा यंत्रणा वाहून नेणाऱ्या मॉडिफाईड वाहनांबाबत विशेष दक्षता घेण्याचे स्पष्टपणे नमूद करण्यात आले आहे. यानुसार वर्धा पोलीस पुढील पातळ्यांवर कारवाई करणार आहेत.

ध्वनी प्रदूषण नियमांचे उल्लंघन करणारी मंडळे, आयोजक, तसेच डीजे चालवणारे व त्याचे मालक यांच्यावर कडक कायदेशीर कारवाई केली जाईल. ठरवून दिलेल्या मर्यादेपेक्षा जास्त आवाज करणाऱ्या यंत्रणांची ध्वनी पातळी तपासली जाईल आणि उल्लंघन आढळल्यास तात्काळ कारवाई होईल. डीजे, प्लाझ्मा साउंड, प्रेशर-मिड साउंड यांसारख्या मल्टी-स्पीकर यंत्रणांचा बेकायदेशीर किंवा नियमबाह्य वापर होऊ नये यासाठी खास पथकांकडून तपासणी केली जाईल.

उत्सव मंडळांना दिलेल्या परवानगीत व आदेशात नमूद ध्वनी प्रदूषणासंबंधी अटींचे पालन करणे बंधनकारक असणार आहे. शांतता क्षेत्रांमध्ये होणाऱ्या ध्वनी प्रदूषणावर विशेष लक्ष ठेवले जाईल. नागरिकांनी ध्वनी प्रदूषणाबाबत केलेल्या तक्रारींची तात्काळ दखल घेऊन आवश्यक ती कायदेशीर कारवाई केली जाईल.

वर्धाचे जिल्हाधिकारी तथा जिल्हा दंडाधिकारी यांनी बीएनएसएसच्या कलम १६३ अंतर्गत असलेल्या अधिकाराचा वापर करत लेझर लाईट न वापरण्याबाबत अधिसूचना जारी केली आहे. तसेच वर्धा पोलीस अधीक्षकांनी महाराष्ट्र पोलीस अधिनियम १९५१ मधील कलम ३६ व कलम ३८ (१) अंतर्गत अधिकार वापरून ध्वनी प्रदूषणाबाबत आदेश काढला आहे. केवळ आदेश काढणे हा हेतू नसून त्याची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी व प्रभावी पालन सुनिश्चित करणे हाच वर्धा पोलिसांचा मुख्य उद्देश असल्याचे सांगण्यात आले. न्यायालयानेही अधिसूचना काढणे पुरेसे नसून तिचे प्रभावी पालन सुनिश्चित होणे आवश्यक असल्याचे अधोरेखित केले आहे.

वर्धा पोलिसांनी नागरिकांना आवाहन केले आहे की गणेशोत्सव हा जिल्ह्याच्या सामाजिक व सांस्कृतिक जीवनातील महत्त्वाचा सण आहे. उत्सवाचा आनंद, उत्साह आणि परंपरा कायम ठेवत ध्वनी प्रदूषण होणार नाही याची जबाबदारी प्रत्येक मंडळ व आयोजकांनी घ्यावी. उत्सव उत्साहात साजरा करावा, मात्र ध्वनी प्रदूषणाचे नियम मोडू नयेत. नियम मोडणाऱ्यांविरुद्ध कोणतीही तडजोड न करता कायदेशीर कारवाई केली जाईल, असे पोलिसांनी स्पष्ट केले आहे.