तीन महिन्यांत FDA च्या 12,083 तपासण्या, 67.20 कोटींचा अन्नसाठा जप्त
जून ते ऑगस्ट 2026 या काळात राज्यभर अन्न व औषध प्रशासनाने मोठी मोहीम राबवली, हॉटेल, दूध व्यवसाय आणि गुटखा विक्रीवर कडक कारवाई.
राज्यातील नागरिकांना चांगल्या दर्जाचे आणि सुरक्षित अन्न मिळावे यासाठी महाराष्ट्र अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) अन्न बनवणाऱ्या आणि विकणाऱ्या आस्थापनांवर लक्ष केंद्रित केले आहे. जून ते ऑगस्ट 2026 या तीन महिन्यांच्या काळात राज्यभरात एकूण 12,083 ठिकाणी तपासणी करण्यात आली. या मोहिमेत 5,269 आस्थापनांना सुधारणा करण्याच्या नोटिसा पाठवण्यात आल्या, तर 603 परवाने निलंबित करण्यात आले. एकूण कारवाईत सुमारे 67.20 कोटी रुपयांचा अन्नसाठा जप्त करण्यात आल्याचे FDA ने सांगितले.
हॉटेल, रेस्टॉरंट, धाबे आणि क्लब अशा ठिकाणी FDA ने 1,803 तपासण्या केल्या. यापैकी 948 आस्थापनांना नोटिसा दिल्या गेल्या आणि 199 ठिकाणांचे परवाने निलंबित करण्यात आले. तपासणीत अन्न सुरक्षा आणि मानके कायद्याच्या Schedule-4 मधील नियमांचे उल्लंघन आढळल्याचे प्रशासनाने नमूद केले. यात स्वच्छ पाणी आणि निचरा व्यवस्थेचा अभाव, शीतसाखळी न पाळणे, रेफ्रिजरेटरचे तापमान योग्य न ठेवणे आणि झुरळांचा प्रादुर्भाव अशा त्रुटी समोर आल्या. काही ठिकाणी कर्मचारी अस्वच्छ पद्धतीने अन्न हाताळत असल्याचे, तसेच त्यांच्या वैद्यकीय तपासणी आणि प्रशिक्षणात त्रुटी असल्याचेही आढळले. कच्चे चिकन उघड्या भांड्यात ठेवणे आणि चिरलेल्या भाज्या नीट सील न करणे यामुळे एकमेकांत मिसळून दूषित होण्याचा धोका असल्याचे तपासणीत दिसून आले. अनेक ठिकाणी पिण्याच्या पाण्याच्या तपासणीच्या तसेच कर्मचाऱ्यांच्या वैद्यकीय तपासणी, लसीकरण, FoSTaC प्रशिक्षण आणि प्रयोगशाळा चाचण्यांच्या नोंदी उपलब्ध नव्हत्या.
दूध आणि दुग्धजन्य तसेच इतर अन्नपदार्थांचे 2,766 नमुने घेण्यात आले, त्यातून सुमारे 5.40 कोटी रुपयांचा माल जप्त झाला. या श्रेणीत एकूण 9,485 तपासण्या झाल्या, ज्यात 4,321 नोटिसा आणि 404 परवाना निलंबने झाली. गुटखा, पान मसाला, सुगंधित तंबाखू यांसारख्या प्रतिबंधित पदार्थांविरोधात 795 आस्थापनांवर कारवाई करण्यात आली, ज्यात 644 FIR, 867 अटक, 483 आस्थापना सील आणि 110 वाहने जप्त करण्यात आली. यातून सुमारे 19.62 कोटी रुपयांचा साठा जप्त झाला. खाद्यतेल, खवा, तूप, आईस्क्रीम, बेकरी पदार्थ आदींशी संबंधित 696 धाडींमधून 42.17 कोटी रुपयांचा साठा जप्त करण्यात आला.
अन्नपदार्थांबाबत तक्रार असल्यास नागरिक FDA च्या टोल-फ्री क्रमांक 1800-222-365 वर संपर्क साधू शकतात. बहुभाषिक AI आधारित ऑनलाइन तक्रार निवारण प्रणालीद्वारेही तक्रार नोंदवता येते, जिथे संबंधित अधिकाऱ्यांकडे वर्गीकरण, एस्कलेशन आणि तक्रारीचा पाठपुरावा करता येतो. नागरिकांच्या आरोग्याशी तडजोड होऊ नये यासाठी नियमित तपासणी आणि कडक कारवाई सुरू ठेवणार असल्याचे FDA ने सांगितले.
