दादरच्या 'शिवाजी पार्कचा विघ्नहर्ता' मंडळाच्या ५३ व्या गणेशोत्सवात निसर्गासाठी एक मिनिट देण्याचा संदेश
मुंबईतील दादर येथील प्रसिद्ध सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळाने यंदा सजावटीतून पर्यावरण रक्षणाचा संदेश दिला आहे.
मुंबईतील दादर भागात असलेल्या 'शिवाजी पार्कचा विघ्नहर्ता' या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळाचा यंदाचा उत्सव ५३ वा वर्धापन दिन साजरा करत आहे. बुद्धी, कसब आणि समृद्धीचे प्रतीक मानल्या जाणाऱ्या गणपती बाप्पाचा हा उत्सव मंडळ दरवर्षी उत्साहाने, आनंदाने आणि भक्तिभावाने साजरा करत असते.
मंडळासाठी गणेशोत्सव हा केवळ धार्मिक सोहळा नसून सामाजिक प्रबोधनाचे एक व्यासपीठ आहे. समाजातील विविध प्रश्नांकडे सकारात्मक व विधायक नजरेने पाहत, उत्सवाच्या माध्यमातून जनजागृती करण्याचा प्रयत्न मंडळाकडून सातत्याने केला जातो. याच परंपरेला अनुसरून यंदा 'एक मिनिट निसर्गासाठी, उज्ज्वल भविष्यासाठी' ही संकल्पना मांडण्यात आली असून, तिची सजावट कलादिग्दर्शक डॉ. सुमित पाटील यांनी साकारली आहे.
आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीत प्रत्येकाच्या तोंडी एकच तक्रार असते, ती म्हणजे वेळ मिळत नाही. कुटुंबासाठी, निसर्गासाठी, समाजासाठी किंवा स्वतःसाठीही पुरेसा वेळ नसल्याची भावना अनेकांना सतावते. मात्र दिवसातील अवघे एक मिनिट जर योग्य कारणासाठी दिले, तर त्यातून किती मोठा बदल घडू शकतो, याचा विचार करायला हवा, असे मंडळाला वाटते. याच विचारातून यंदाची संकल्पना आकाराला आली आहे.
एक मिनिट हा वेळेचा फार मोठा हिस्सा नाही. पण कोट्यवधी लोकांनी आपापला एक मिनिट निसर्गासाठी दिला, तर त्याचा परिणाम खूप मोठा असू शकतो, असे मंडळाचे म्हणणे आहे. वीज वाचवण्यासाठी एक मिनिट दिवे बंद ठेवणे, पाणी वाचवण्याचा संकल्प करणे, परिसर स्वच्छ ठेवणे, प्लास्टिकचा वापर टाळणे, जुन्या वस्तूंचा पुनर्वापर करणे, कचऱ्याचे योग्य वर्गीकरण करणे, झाड लावणे किंवा जपणे, अन्नाची नासाडी न करणे अशा छोट्या कृतींमधून हा बदल घडू शकतो, असे मंडळाने सजावटीतून सुचवले आहे.
एका व्यक्तीने दिलेला एक मिनिट हा एकटा असताना छोटासा प्रयत्न वाटतो. पण हजारो, लाखो आणि कोट्यवधी लोकांनी आपापला एक मिनिट दिला, तर त्या सगळ्यांची बेरीज मोठा सामाजिक व जागतिक बदल घडवू शकते. "माझ्या एका मिनिटाने काय फरक पडणार?" असा विचार करण्याऐवजी "मी माझा एक मिनिट दिला, तर बदलाची सुरुवात माझ्यापासूनच होईल" हा विचार लोकांच्या मनात रुजवणे, हाच यंदाच्या संकल्पनेमागचा मुख्य हेतू आहे.
मंडळाच्या सजावटीत वीज बचत, पाणी संवर्धन, स्वच्छता, पुनर्वापर, पुनर्चक्रण, पर्यावरण संवर्धन आणि सामाजिक बांधिलकी असे विविध विषय एका मिनिटाच्या संकल्पनेशी जोडण्यात आले आहेत.
गणेशोत्सव म्हणजे केवळ सजावट, रोषणाई आणि सोहळा नाही, तर समाजाला काहीतरी सकारात्मक देण्याची एक संधी आहे, असे मंडळाचे खजिनदार दर्शन मुसळे यांनी सांगितले. बाप्पाच्या चरणी नतमस्तक होताना प्रत्येकाच्या मनात एखादा छोटासा सकारात्मक संकल्प रुजावा आणि तो कृतीतून पुढे न्यावा, हीच 'शिवाजी पार्कचा विघ्नहर्ता' मंडळाची भावना असल्याचे त्यांनी नमूद केले. पर्यावरण संवर्धनाचा संदेश देतानाच आपली सामाजिक बांधिलकी जपण्याचा प्रयत्न मंडळाने सातत्याने केला असल्याचे मुसळे यांनी सांगितले.