व्यवसाय सुरू करण्याआधी नेटवर्क, वर्किंग कॅपिटल आणि मार्केटिंगचं नियोजन कसं कराल?

स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्याचा विचार करत असाल तर आधी काही मूलभूत गोष्टींचं नियोजन करणं फार गरजेचं आहे. बरेच जण नुसत्या उत्साहाच्या भरात, बाजारपेठेचा नीट अभ्यास किंवा पूर्वतयारी न करता थेट व्यवसायात उतरतात आणि नंतर त्यांना अपयशाला सामोरं जावं लागतं. त्यामुळे व्यवसाय लहान असो वा मोठा, या बेसिक गोष्टींकडे दुर्लक्ष केलं तर गुंतवलेले पैसे वाया जाण्याची शक्यता असते.

सगळ्यात आधी लागतं ते नेटवर्क. तुमचं प्रोडक्ट बाजारापर्यंत आणि ग्राहकांपर्यंत पोहोचवायचं असेल तर मजबूत नेटवर्क असणं गरजेचं आहे. जर तुम्ही पहिल्यांदाच व्यवसायात उतरत असाल, म्हणजे पहिल्या पिढीचे उद्योजक असाल, तर हे नेटवर्क उभं करणं आणखी महत्त्वाचं ठरतं. यासाठी गुंतवणूकदार, खरेदीदार, व्यापारी आणि सर्वसामान्य ग्राहक यांच्याशी संपर्क वाढवावा लागतो आणि त्यांच्याशी चांगले व्यावहारिक संबंध जपावे लागतात. एकदा व्यवसाय सुरू झाला की एक छोटा पण भक्कम ग्राहकवर्ग तयार झाला तरी तो पुढच्या काळात फायद्याचा ठरतो.

दुसरी महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे बाजारातली मागणी आणि स्पर्धा नीट समजून घेणं. समोरचा एखादा व्यवसाय चांगला चालतोय म्हणून तोच व्यवसाय आपणही सुरू केला तर तो तितकाच यशस्वी होईल असं गृहीत धरणं चुकीचं आहे. त्याऐवजी लोकांची नेमकी गरज काय आहे, हे बघून व्यवसाय सुरू करावा. सुरुवातीला कमी मार्जिन ठेवून व्यापार सुरू केला तर नेटवर्क भक्कम होतं, त्यामुळे मागणी वाढते आणि पुरवठ्याचा दरही योग्य राहतो.

तिसरी गोष्ट म्हणजे वर्किंग कॅपिटल राखीव ठेवणं. म्हणजे सध्याच्या व्यावसायिक गरजा भागवणारा एक फंड हातात असणं. उदाहरणार्थ, दुकानात एक लाख रुपयांचा स्टॉक किंवा कच्चा माल लागतो, स्टाफच्या पगारासाठी एक लाख रुपये, वीज बिलासाठी पन्नास हजार आणि नोंदणी व इतर खर्चासाठी पन्नास हजार असा सगळा हिशोब हातात असेल, तर तुमचं वर्किंग कॅपिटल रिझर्व तीन लाख रुपये आहे असं समजायचं. या रकमेएवढं भांडवल व्यवसायात उतरताना जवळ असणं गरजेचं आहे, जेणेकरून उधारीचे पैसे अडकले किंवा पेमेंट रखडलं तरी व्यवसाय थांबणार नाही. हे नियोजन पुढच्या किमान तीन महिन्यांसाठी करून ठेवावं.

चौथी बाब म्हणजे ऑनलाईन मार्केटिंग. व्यवसाय लहान असो किंवा मोठा, गुंतवणुकीचा काही भाग मार्केटिंगसाठी राखून ठेवणं आवश्यक आहे. सोशल मीडियावर व्यवसायाची उपस्थिती असणं फार गरजेचं आहे, कारण त्यामुळे जास्त ग्राहक जोडले जातात, त्यांचा फीडबॅक मिळतो आणि प्रोडक्टचा प्रचारही सहज करता येतो.