NSE मध्ये जुनी गुंतवणूक असलेल्या Soach Global कडून IPO मध्ये 20% हिस्सा विक्री, 25 पट परतावा

मॉरिशसमध्ये असलेली Soach Global Strategic Holdings Limited ही कंपनी Soach Global Opportunities Fund ची पूर्ण मालकीची उपकंपनी आहे. या दोन्हींना मिळून "Soach Global" म्हटलं जातं. या कंपनीने नॅशनल स्टॉक एक्स्चेंज ऑफ इंडिया लिमिटेड म्हणजेच NSE मध्ये दशकभरापूर्वी केलेल्या गुंतवणुकीतला काही हिस्सा विकायचा निर्णय घेतला आहे. NSE च्या इनिशियल पब्लिक ऑफरमध्ये (IPO) ऑफर फॉर सेलच्या मार्गाने फंड आपल्या हिस्सेदारीचा काही भाग विकतंय. हा IPO आज खुला झालाय.

जानेवारी 2016 मध्ये फंडाने इंडस्ट्रियल फायनान्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया लिमिटेड म्हणजेच IFCI कडून NSE चे 1,50,000 इक्विटी शेअर्स प्रति शेअर Rs 3,950 या दराने विकत घेतले होते. त्यावेळी या गुंतवणुकीची एकूण किंमत Rs 59.25 कोटी इतकी होती. त्यानंतरच्या दहा वर्षांत वेगवेगळ्या कॉर्पोरेट ॲक्शन्समुळे फंडाने कुठलीही जास्तीची गुंतवणूक न करता त्यांची हिस्सेदारी 82,50,000 शेअर्सपर्यंत वाढली. या कॉर्पोरेट ॲक्शन्सचा हिशोब धरला तर फंडाची सरासरी खरेदी किंमत प्रति शेअर Rs 71.8 इतकी येते.

आता फंड त्यांच्याकडच्या 82,50,000 शेअर्सपैकी 16,50,000 इक्विटी शेअर्स विकतंय, जे त्यांच्या एकूण हिस्सेदारीच्या 20% इतकं आहे. IPO ची किंमतपट्टी Rs 1,700 ते Rs 1,785 प्रति शेअर अशी असल्याने या विक्रीतून साधारण Rs 280 कोटी ते Rs 295 कोटी मिळतील. म्हणजेच फंडाला त्यांच्या मूळ गुंतवणुकीच्या जवळपास पाच पट रक्कम मिळणार आहे, म्हणजे साधारण 25 पट परतावा. फंडाकडे NSE चे उरलेले 66,00,000 शेअर्स म्हणजे एकूण हिस्सेदारीपैकी 80% हिस्सा कायम राहणार आहे. याच किंमतपट्टीनुसार या उरलेल्या हिस्सेदारीची किंमत साधारण Rs 1,120 कोटी ते Rs 1,180 कोटी इतकी होते.

Soach Global Opportunities Fund चे संस्थापक आणि संचालक अनुभव दयाल यांनी सांगितलं की, भारत ही वेगाने वाढणारी अर्थव्यवस्था आहे आणि मोठ्या संख्येने तरुण विकासाच्या संधी शोधत आहेत तसंच भांडवली बाजारातल्या जोखीम आणि संधींबद्दल वेगाने माहिती घेत आहेत. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, ऑफर फॉर सेलमध्ये सहभागी होऊन ते त्यांच्या मालकीतला काही हिस्सा विकत आहेत, कारण मोठ्या संख्येने सामान्य रिटेल गुंतवणूकदारांकडे NSE चा काही हिस्सा असावा अशी त्यांची इच्छा आहे. हे रिटेल गुंतवणूकदार NSE मध्ये थेट किंवा म्युच्युअल फंडांमार्फत छोटी हिस्सेदारी विकत घेतील, तेव्हा त्यांनाही NSE च्या वाढीचा तोच फायदा मिळेल जो दहा वर्षांपूर्वी गुंतवणूक केल्यामुळे त्यांना मिळाला. त्यांनी सांगितलं की भारताच्या 1.4 अब्ज लोकसंख्येपैकी फक्त सुमारे 13 कोटी लोक NSE वर नोंदणीकृत गुंतवणूकदार आहेत आणि हीच मोठी संधी आहे.

दयाल पुढे म्हणाले की भारतात सण किंवा कौटुंबिक कार्यक्रमांच्या वेळी सोनं विकत घ्यायची पद्धत आहे आणि एकदा घेतलेलं सोनं कुटुंब अनेक पिढ्यांपर्यंत जपून ठेवतं, गरज असल्याशिवाय ते विकलं जात नाही. रिटेल गुंतवणूकदार NSE च्या शेअर्सची तुलना अशा सोने खरेदीशी करू शकतात. मल्टी-ॲसेट-क्लास ट्रेडिंग प्लॅटफॉर्म असल्याने NSE च्या महसुलात वाढ होऊ शकते, तर ऑपरेटिंग खर्च मोठ्या प्रमाणात स्थिर राहील, कारण बहुतांश खर्च आधीच झालेला आहे. हे नॅनोसेकंदमध्ये व्यवहार सेटल करणारं हाय-टेक्नॉलॉजी प्लॅटफॉर्म आहे, असंही त्यांनी सांगितलं.

त्यांच्या म्हणण्यानुसार, इक्विटी, कमोडिटीज, वीज वायदे, बाँड इंडेक्स फ्युचर्स आणि कोळसा अशा वेगवेगळ्या ॲसेट क्लासेसमध्ये व्यवहार करायची सुविधा NSE देतं आणि भारताची अर्थव्यवस्था जसजशी वाढेल तसतशी व्यवहार करता येणाऱ्या उत्पादनांची यादीही वाढत जाईल, त्यामुळे मोठ्या प्रमाणात स्थिर खर्चाच्या आधारावर महसुलात वाढ होईल. याचा परिणाम लिस्टिंगनंतर NSE च्या प्रति शेअर किमतीतही दिसेल, असं त्यांनी सांगितलं. ही त्यांच्या हिस्सेदारीची एकतर्फी आंशिक विक्री असून पुन्हा गुंतवणूक करायची कुठलीही योजना नसल्याचं त्यांनी स्पष्ट केलं.