Strait of Hormuz : आखातात पुन्हा तणाव! जहाजावर हल्ला; एकाचा मृत्यू, तेलपुरवठ्याची चिंता वाढली

आखातातील तणाव थोडा कमी होतोय असं वाटत असतानाच स्ट्रेट ऑफ होर्मुझजवळ पुन्हा एक मोठी घटना घडली आहे. या भागातून जाणाऱ्या एका व्यापारी जहाजावर हल्ला झाला असून त्यात एका व्यक्तीचा मृत्यू झाला आहे, तर तीन जण जखमी झाल्याचं स्थानिक इराणी अधिकाऱ्यांनी सांगितलं आहे.

ही घटना क्वेश्म बेटाजवळ घडली. जहाजाला प्रोजेक्टाइलचा फटका बसल्यानंतर त्याला आग लागली, त्यामुळे जहाजावरील कर्मचाऱ्यांना तातडीने बाहेर काढावं लागलं. परिस्थिती गंभीर बनल्यानंतरच ही एव्हॅक्युएशन प्रोसेस पार पडली, असं इराणी अधिकाऱ्यांनी नमूद केलं. या घटनेमुळे जगातील सर्वात महत्त्वाच्या तेलवाहतूक मार्गांपैकी एका मार्गाच्या सुरक्षेचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे.

हल्ला नेमका कुणी केला याबाबत अजून कुठलीही अधिकृत माहिती समोर आलेली नाही. कुठल्याही संघटनेने अद्याप याची जबाबदारी घेतलेली नाही, त्यामुळे या हल्ल्याचा तपास आणि त्यामागचं नेमकं कारण समोर यायला अजून वेळ लागू शकतो.

स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ हा जगाच्या ऊर्जा व्यापारासाठी अत्यंत मोक्याचा समुद्री मार्ग मानला जातो. आखातातून बाहेर पडणारं बरंचसं कच्चं तेल आणि इतर ऊर्जा उत्पादनं याच मार्गाने वाहतूक होत असतात. त्यामुळे इथे होणाऱ्या हल्ल्यांचे परिणाम फक्त मध्यपूर्वेपुरते मर्यादित राहत नाहीत, तर त्याचे पडसाद जगभर उमटतात.

या भागातील आधीच्या संघर्षांमुळे जहाजांच्या हालचालींवर आधीच परिणाम झालेला आहे आणि सुरक्षेच्या कारणाने अनेक कंपन्या पर्यायी मार्गांचा विचार करत आहेत. वाहतूक खर्च, विमा आणि जहाजांच्या सुरक्षेवरचा खर्च वाढला, तर त्याचा थेट फटका तेलाच्या किमतींना बसू शकतो.

होर्मुझमधला तणाव आणखी वाढला, तर याचा परिणाम जागतिक बाजारपेठेवरही होऊ शकतो. तेलाचा पुरवठा घटला किंवा जहाजांची वाहतूक मोठ्या प्रमाणात थांबली, तर कच्च्या तेलाच्या किमती आणखी वाढण्याची शक्यता आहे. याचा परिणाम पेट्रोल-डिझेलपासून ते वाहतूक आणि उत्पादन खर्चापर्यंत अनेक क्षेत्रांना बसू शकतो, त्यामुळे सर्वसामान्य माणसाच्या खिशावरही त्याचा भार पडू शकतो.

याच काळात सौदी अरेबियाच्या तेलवाहिनीवर झालेले हल्ले, येमेनमधल्या हुतींच्या हालचाली आणि आता होर्मुझमधल्या जहाजांवरचे हल्ले यामुळे आखाती संकट अधिकच गंभीर होताना दिसतंय. या नव्या हल्ल्यानंतर अमेरिका, इराण आणि आखाती देश पुढे काय भूमिका घेणार, याकडे संपूर्ण जगाचं लक्ष लागलेलं आहे.