Refined Sugar म्हणजे नेमकं काय? भाव कमी करण्यासाठी कंपन्या वाढवणार पुरवठा, सरकारचा प्लॅन काय?

सणासुदीच्या तोंडावर साखरेचा गोडवा अचानक मार्केटमधून गायब झाला होता. रक्षाबंधन, जन्माष्टमी, गणेशोत्सव या भारतात धुमधडाक्यात साजऱ्या होणाऱ्या सणांवर याचा थेट परिणाम झाला. या सणांना घरोघरी गोडधोड वाटलं जातं, कारण हे सण भारतीय परंपरेत मोठ्या उत्साहात साजरे होतात आणि प्रत्येक घरात गोडाचा नैवेद्य किंवा वाटप ठरलेलंच असतं. पण याच काळात साखरेचे दर एकदम गगनाला भिडल्यामुळे सामान्य माणसाच्या खिशाला मोठा फटका बसला. फक्त साखरच नाही, तर भाजीपाला आणि इतर बऱ्याच गोष्टींचे भाव वाढल्यामुळे घरखर्चाचं बजेट कोलमडलं, आणि त्यामुळे रोजच्या स्वयंपाकघरातील खर्चावरही याचा थेट ताण पडला.

ही परिस्थिती लक्षात घेऊन आता सरकार सतर्क झालं आहे. बाजारातले साखरेचे दर खाली आणण्यासाठी एक मोठा प्लॅन आखला जातोय. यानुसार मार्केटमध्ये रिफाईंड साखरेचा पुरवठा वाढवला जाणार आहे. पण ही रिफाईंड साखर नेमकी काय असते आणि कंपन्या ती मोठ्या प्रमाणावर का पुरवणार आहेत, हे समजून घेणं गरजेचं आहे, कारण या साखरेच्या पुरवठ्यावरच पुढच्या काळातले बाजारातले भाव अवलंबून असणार आहेत.

देशांतर्गत बाजारपेठेला पुरवठा करण्यासाठी अंदाजे अडीच लाख टन शुद्ध साखर तयार केली जात आहे. जर बाजारात हा जास्तीचा साठा उपलब्ध झाला, तर साखरेचे भाव उतरतील अशी अपेक्षा आहे, आणि याचा सगळ्यात जास्त फायदा सर्वसामान्य लोकांना होईल. मात्र अनेकांना रिफाईंड साखर म्हणजे नेमकं काय, हे कदाचित माहीत नसेल, त्यामुळे ही साखर नेमकी कशी तयार होते हेही समजून घेणं गरजेचं ठरतं.

रिफाईंड साखर म्हणजे कच्ची साखर किंवा उसाचा रस शुद्ध करून तयार केलेली चमकदार, पांढरी साखर. ही साखर खाण्यायोग्य बनवण्यासाठी वेगवेगळ्या प्रक्रियांमधून जाते, म्हणजेच कच्च्या मालावर प्रक्रिया करून तो शुद्ध आणि वापरण्यायोग्य केला जातो. अशी साखर तयार करणाऱ्या रिफायनरी बंदरांजवळ असतात, जिथे कच्चा माल आयात होतो, त्यावर प्रक्रिया केली जाते आणि मग विक्रीसाठी बाजारात पाठवला जातो. म्हणजेच बंदरापासून थेट किरकोळ बाजारापर्यंत ही एक ठराविक साखळी असते.

घाऊक बाजारात साखरेचे भाव आधीच खाली आलेले आहेत. काही काळापूर्वी कारखान्यातून साखर ६७ ते ७० रुपये प्रति किलो दराने मिळत होती. आता कारखान्यातील आणि घाऊक बाजारातले भाव सुमारे ४५ ते ५५ रुपये प्रति किलोपर्यंत खाली आलेले आहेत. पण याचा परिणाम अजून किरकोळ बाजारात दिसलेला नाही, म्हणजेच घाऊक बाजारातली ही घसरण अजून सामान्य ग्राहकापर्यंत पोहोचलेली नाही. किरकोळ बाजारात साखरेचे भाव अजूनही ६० ते ६५ रुपये प्रति किलो इतके आहेत. आता येत्या काही दिवसांत लोकांना साखरेच्या भावात घट पाहायला मिळू शकते, असं सांगितलं जात आहे.