भारतातील एक अनोखा समुद्रकिनारा, जिथे लाटा अचानक होतात गायब आणि अनेक तासांनी परततं पाणी

समुद्रकिनाऱ्यावर माणसं मुद्दाम जातात ती तिथला अथांग जलाशय आणि उसळणाऱ्या लाटा बघायला. पण एखाद्या किनाऱ्यावर पोहोचल्यावर लाटाच अचानक गायब झाल्या, तर पाहणाऱ्याला काय वाटेल? ओडिशातील चांदीपूर या किनाऱ्यावर नेमकं हेच घडतं, आणि म्हणूनच याला 'हाइड अँड सीक बीच' असंही नाव पडलंय.

इथे ओहोटी सुरू झाली की समुद्र किनाऱ्यापासून तब्बल ५ किलोमीटरपर्यंत मागे सरकतो. काही क्षणांपूर्वी जिथे लाटा फुटत होत्या, त्याच जागी थोड्या वेळाने माणसं चक्क चालताना दिसतात. भरती परत आली की समुद्राचं पाणी पुन्हा किनाऱ्याकडे येतं आणि किनारा नेहमीसारखा दिसू लागतो.

चांदीपूरमध्ये पाणी इतकं लांब का सरकतं, याचं कारण इथल्या किनाऱ्याची खास बनावट आहे. इथला समुद्रतळ बऱ्याच मोठ्या अंतरापर्यंत उथळ आणि तुलनेने सपाट आहे. त्यामुळे भरतीच्या वेळी इतर सामान्य किनाऱ्यांच्या तुलनेत समुद्राचं मागे सरकणं इथे जास्त ठळकपणे दिसतं. याच वैशिष्ट्यामुळे इथलं पाणी कधी किनाऱ्यावर पूर्ण दिसतं, तर कधी किनाऱ्यापासून खूप दूर थांबलेलं दिसतं. म्हणजे पाणी खरं तर गायब होत नाही, ओहोटीच्या वेळी ते फक्त काही अंतर मागे सरकतं आणि त्यामुळे किनाऱ्यावरून ते नजरेआड होतं.

ही घटना कुठलंही रहस्य किंवा चमत्कार नसून भरती-ओहोटीच्या नैसर्गिक प्रक्रियेचाच परिणाम आहे. ओहोटी सुरू झाली की समुद्राचं पाणी हळूहळू किनाऱ्यापासून मागे सरकत जातं. चांदीपूरच्या भौगोलिक रचनेमुळे हे पाणी बऱ्याच लांब अंतरापर्यंत मागे हटतं. त्यानंतर भरती आली की पाणी पुन्हा किनाऱ्याजवळ येतं. हा भरती-ओहोटीचा बदल दिवसातून दोनदा याच किनाऱ्यावर बघायला मिळतो. त्यामुळे या दोन ठराविक वेळांमध्ये कोणी किनाऱ्यावर गेलं, तर निसर्गाचा हा अनोखा खेळ प्रत्यक्ष अनुभवता येतो.

समुद्र मागे सरकल्यावर किनाऱ्याचं संपूर्ण रूपच बदलून जातं. लाटांच्या जागी फक्त ओली माती दिसू लागते. समुद्राच्या पाण्याखाली नेहमी लपलेला असा भाग या वेळी उघडा पडतो आणि स्पष्ट दिसतो. समुद्राच्या पाण्याखाली रोज लपून राहणारा हा भूभाग या क्षणी उघड्या डोळ्यांनी बघता येतो, हेच या किनाऱ्याचं खरं वैशिष्ट्य आहे. यावेळी पर्यटक इथे तासनतास फिरतात आणि हा क्षण मनसोक्त एन्जॉय करतात. भरती-ओहोटीमुळे वाळूवर तयार झालेले वेगवेगळे नमुनेही याच काळात पाहायला मिळतात, जे पाहणंही तितकंच रंजक ठरतं. समुद्राचं पाणी इथे फक्त काही काळापुरतंच ओसरतं आणि थोड्या वेळाने पुन्हा किनाऱ्यावर जमा होतं. रोज दोनदा घडणारा हा बदल पाहण्यासाठी योग्य वेळी किनाऱ्यावर पोहोचणं गरजेचं ठरतं. किनाऱ्यावर नेमके कोणते बदल घडतात, हे प्रत्यक्ष चांदीपूरला जाऊनच अनुभवता येतं.