मासिक शिवरात्री ९ की १० सप्टेंबरला, जाणून घ्या पूजेचा मुहूर्त आणि महत्त्व

भाद्रपद महिन्यातल्या कृष्ण पक्षातील चतुर्दशीच्या दिवशी यंदाची शिवरात्री साजरी होणार आहे. चतुर्दशी तिथी ९ सप्टेंबरपासून सुरू होते, तर उदयतिथीनुसार ही तिथी १० सप्टेंबरला येते. शिवरात्रीच्याच दिवशी दुपारी भाद्रपद महिनाही सुरू होणार आहे.

पंचांगाप्रमाणे पाहिलं तर भाद्रपद महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील चतुर्दशी तिथी बुधवार, ९ सप्टेंबरला दुपारी १२:३० वाजता सुरू होईल आणि ही तिथी गुरुवार, १० सप्टेंबरला सकाळी १०:३३ वाजेपर्यंत टिकेल. उदयतिथी पाहिली तर १० सप्टेंबरला चतुर्दशी तिथी आहे, पण त्या दिवशीचा निशिता मुहूर्त अमावस्येचा असतो. शिवरात्री साजरी करण्यासाठी निशिता मुहूर्त चतुर्दशी तिथीलाच लागतो, आणि तो योग ९ सप्टेंबरलाच जुळून येतोय. त्यामुळे शास्त्राप्रमाणे भाद्रपद महिन्याची शिवरात्री बुधवार, ९ सप्टेंबरलाच साजरी केली जाणार आहे.

९ सप्टेंबरच्या या मासिक शिवरात्रीसाठी निशिता पूजेचा शुभ मुहूर्त रात्री ११:५५ ते मध्यरात्री १२:४१ पर्यंत आहे. ब्रह्म मुहूर्त पहाटे ४:३१ ते ५:१७ या वेळेत असेल, पण बुधवारी अभिजीत मुहूर्त नाहीये. त्याच दिवशी अमृत काळ दुपारी १:४३ ते ३:१४ या वेळेत आणि विजय मुहूर्त दुपारी २:२३ ते ३:१३ या वेळेत असेल. जे लोक सप्टेंबरमधलं शिवरात्रीचं व्रत करणार आहेत, त्यांनी ब्रह्म मुहूर्तावर आंघोळ करून उपवास आणि पूजेचा संकल्प करावा, आणि नंतर भगवान शिवाला पाणी अर्पण करून पूजा करावी.

यंदाच्या मासिक शिवरात्रीला शिवयोग आणि सिद्धयोग हे दोन शुभ योग जुळून येताहेत. शिवयोग सकाळपासून रात्री ९:५२ पर्यंत राहणार असून हा योग कीर्तन, ध्यान, योग आणि पूजेसाठी शुभ मानला जातो. रात्री ९:५२ नंतर सिद्धयोग सुरू होईल, ज्यात केलेल्या कामाला यश मिळतं असं मानतात. त्या दिवशी आश्लेषा नक्षत्र सकाळपासून दुपारी ३:१४ पर्यंत असेल, आणि त्यानंतर मघा नक्षत्र सुरू होईल.

याच दिवशी भद्रा काळही आहे - दुपारी १२:३० वाजता सुरू होऊन रात्री ११:२९ पर्यंत टिकणारी ही भद्रा पृथ्वीवर असते, त्यामुळे या काळात कुठलंही शुभ काम करणं टाळावं असं सांगितलं जातं, कारण त्यात अडथळे येऊ शकतात. मात्र या काळात शिवाची पूजा करायला काहीच हरकत नाही.

मासिक शिवरात्री ही भगवान शिवाच्या पूजेसाठीचा खास दिवस मानला जातो. या दिवशी भक्त उपवास करतात आणि शिवलिंगाला पाणी, दूध, बेलपत्र आणि फुलं वाहून पूजा करतात. शिवाच्या मंत्रांचा जप आणि शिवचालिसाचं पठणही या दिवशी केलं जातं. भक्तिभावाने आणि योग्य विधीने शिवाची पूजा केल्यास मनाला शांती मिळते असं मानलं जातं. रात्रीच्या वेळी शिवाची पूजा करणं विशेष महत्त्वाचं समजलं जातं.

पूजेच्या वेळी पाणी, गंगाजल, दूध, बेलपत्र, पांढरी फुलं, धोतरा, चंदन, धूप आणि दिवे वापरता येतात. आपल्या श्रद्धेप्रमाणे आणि ऐपतीप्रमाणे पूजेचं साहित्य अर्पण करावं. शिवलिंगाला काहीही अर्पण करण्याआधी स्थानिक मंदिरातल्या परंपराही लक्षात घ्याव्यात, असं सांगितलं जातं.