इराण अमेरिका-इस्रायलपुढे झुकणार नाही; पेझेश्कियान यांचा दिल्लीतून इशारा

पश्चिम आशियातलं युद्धाचं वातावरण दिवसेंदिवस तापत असताना इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान यांनी थेट भारताच्या राजधानीतून अमेरिका आणि इस्रायलला कडक शब्दांत सुनावलं आहे. १८ व्या ब्रिक्स शिखर परिषदेसाठी तीन दिवसांच्या भारत दौऱ्यावर आलेले पेझेश्कियान एका खास कार्यक्रमात बोलत होते. धार्मिक नेते, शिक्षणतज्ज्ञ, विचारवंत आणि उद्योजक अशा मान्यवरांसमोर बोलताना त्यांनी स्पष्ट सांगितलं की इराण कोणाचीही गुंडगिरी किंवा दडपशाही खपवून घेणार नाही.

ते म्हणाले, "अमेरिका आणि इस्रायल आमच्यावर दबाव आणण्याचा प्रयत्न करत आहेत, पण इराण त्यांच्यासमोर कधीही गुडघे टेकणार नाही. जर त्यांनी आम्हाला मागे ढकलण्याचा प्रयत्न केला, तर आम्ही त्यांना तितक्याच ताकदीने उत्तर देऊ." आखाती प्रदेशात शांतता आणि सहअस्तित्व हवं असलं तरी देशाचं सार्वभौमत्व आणि राष्ट्रीय हित जपण्यासाठी कठोर पावलं उचलायला इराण मागेपुढे बघणार नाही, असंही त्यांनी ठणकावून सांगितलं.

अमेरिका आणि इस्रायल सैन्याऐवजी सर्वसामान्य लोक, हॉस्पिटल आणि पायाभूत सुविधांवर हल्ले करत असल्याचा गंभीर आरोप पेझेश्कियान यांनी केला. दक्षिण इराणमधल्या एका शाळेवर झालेल्या कथित हल्ल्याचा दाखला देत ते म्हणाले, "ते मानवाधिकार आणि स्वातंत्र्याच्या गप्पा मारतात, पण प्रत्यक्षात निष्पाप नागरिक आणि शास्त्रज्ञांचा जीव घेत आहेत." जीवनावश्यक वस्तूंची टंचाई आणि आर्थिक निर्बंधांमुळे इराणी जनता खचून जाईल असं अमेरिकेला वाटतं, पण इराणी जनता कधीच कोणासमोर झुकलेली नाही, असा टोलाही त्यांनी लगावला. अमेरिका आणि इस्रायलची सध्याची पावलं म्हणजे लगाम नसलेल्या घोड्यावर स्वार होण्यासारखी असून या उन्मादामुळे शेवटी त्यांचाच विनाश होईल, असा इशाराही पेझेश्कियान यांनी दिला.

भारत दौऱ्याच्या पहिल्याच दिवशी पेझेश्कियान यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची भेट घेतली. पश्चिम आशियातली तणावाची परिस्थिती आणि दोन्ही देशांमधले संबंध अधिक मजबूत करण्यावर या भेटीत सविस्तर चर्चा झाली. ही बैठक खूप फळदायी आणि सकारात्मक राहिल्याचं पेझेश्कियान यांनी नमूद केलं. व्यापार, तंत्रज्ञान, संस्कृती, ऊर्जा सुरक्षा आणि शेती क्षेत्रातली भागीदारी अधिक भक्कम करण्यावर या बैठकीत भर देण्यात आला. भारताला मध्य आशिया आणि युरोपशी जोडणाऱ्या चाबहार बंदराचा विकास आणि उत्तर-दक्षिण वाहतूक कॉरिडोअर (INSTC) याबाबतही महत्त्वाची प्रगती करण्याचा पुनरुच्चार करण्यात आला.

ब्रिक्स बिझनेस फोरममध्ये बोलताना पेझेश्कियान यांनी जागतिक अर्थव्यवस्थेवरच्या अमेरिकन डॉलरच्या वर्चस्वाला पर्याय शोधण्याचं आवाहन केलं. ते म्हणाले, "आर्थिक सुरक्षा ही राष्ट्रीय आणि प्रादेशिक सुरक्षेशी जोडलेली आहे. पाश्चात्य देशांकडून लादल्या जाणाऱ्या आर्थिक निर्बंधांना तोंड देण्यासाठी ब्रिक्स देशांनी आपापल्या स्थानिक चलनांमध्ये व्यापार वाढवला पाहिजे." इराणकडे असलेले मुबलक ऊर्जा स्रोत आणि मोक्याचं भौगोलिक स्थान ब्रिक्स देशांची अन्न आणि ऊर्जा पुरवठा साखळी मजबूत करण्यासाठी खूप महत्त्वाचं ठरू शकतं, असं आश्वासनही त्यांनी दिलं.