इंजिनिअर ते अभिनेता: कृती, विकी, कार्तिक, तापसी, माधवन आणि सुशांतचा शिक्षणाचा प्रवास
दरवर्षी १५ सप्टेंबरला अभियंता दिन साजरा होतो. याच निमित्ताने बॉलिवूडमधील ज्या कलाकारांनी अभिनयापूर्वी इंजिनिअरिंगचं शिक्षण घेतलं, त्यांचा हा शैक्षणिक प्रवास.
दरवर्षी १५ सप्टेंबर रोजी अभियंता दिन साजरा केला जातो. भारतातील प्रसिद्ध अभियंता आणि भारतरत्न सर मोक्षगुंडम विश्वेश्वरय्या यांच्या सन्मानार्थ हा दिवस साजरा होतो. इंजिनिअरिंग म्हटलं की डोळ्यांसमोर तंत्रज्ञान, संशोधन आणि गणित हेच क्षेत्र येतं. पण बॉलिवूडमध्ये असे अनेक कलाकार आहेत, ज्यांनी अभिनयात नाव कमावण्याआधी इंजिनिअरिंगचं शिक्षण पूर्ण केलं होतं. यातील काहींनी नामांकित संस्थांमधून पदवी मिळवली, तर काहींनी अभिनयाच्या ओढीने शिक्षणाचा मार्गच बदलला. कृती सॅनॉन, विकी कौशल, कार्तिक आर्यन, तापसी पन्नू, आर. माधवन आणि दिवंगत अभिनेता सुशांत सिंह राजपूत यांचा या यादीत समावेश होतो.
अभिनेत्री कृती सॅनॉनने २०१४ साली 'हिरोपंती' चित्रपटातून बॉलिवूडमध्ये एन्ट्री केली. तिचं शालेय शिक्षण दिल्लीतील आर. के. पुरम येथील दिल्ली पब्लिक स्कूलमध्ये झालं. बारावीनंतर तिने नोएडातील जयपी इन्स्टिट्यूट ऑफ इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजीमधून इलेक्ट्रॉनिक्स आणि टेलिकम्युनिकेशनमध्ये बी.टेकची पदवी घेतली. तिने GMAT परीक्षाही दिली होती आणि त्यात ७१० गुण मिळवले होते.
विकी कौशलचं शालेय शिक्षण मुंबईतील शेठ चुनीलाल दाबोदरदास बर्फीवाला हायस्कूलमध्ये झालं. त्यानंतर २००९ मध्ये त्याने राजीव गांधी इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजीमधून इलेक्ट्रॉनिक्स आणि टेलिकम्युनिकेशन इंजिनिअरिंगची पदवी मिळवली. पदवीनंतर विकीने नोकरीही सुरू केली होती, पण एका औद्योगिक दौऱ्यात त्याला ऑफिसच्या कामात रस नसल्याचं जाणवलं. त्यानंतर त्याने अभिनयाकडे वळायचं ठरवून किशोर नामित कपूर यांच्या अभिनय अकादमीत प्रवेश घेतला.
कार्तिक आर्यनचं शालेय शिक्षण ग्वाल्हेरमधील सेंट पॉल स्कूलमध्ये झालं. पुढे त्याने नवी मुंबईतील डी. वाय. पाटील कॉलेज ऑफ इंजिनिअरिंगमधून बायोटेक्नॉलॉजीमध्ये इंजिनिअरिंगची पदवी मिळवली. शिक्षण सुरू असतानाच त्याने मॉडेलिंगला सुरुवात केली होती आणि पुढे 'प्यार का पंचनामा' या चित्रपटातून त्याने बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केलं.
तापसी पन्नूचं शालेय शिक्षण दिल्लीत झालं. त्यानंतर तिने गुरू तेग बहादूर इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजीमधून कॉम्प्युटर सायन्स अँड इंजिनिअरिंगची पदवी घेतली. शिक्षण पूर्ण झाल्यावर तिने काही काळ सॉफ्टवेअर इंजिनिअर म्हणून नोकरीही केली. पुढे तिचा कल मॉडेलिंगकडे वाढला आणि २००८ मध्ये 'चॅनल व्ही'च्या 'गेट गॉर्जियस' या टॅलेंट शोसाठी तिची निवड झाली, तिथून तिच्या मॉडेलिंग कारकिर्दीला सुरुवात झाली.
आर. माधवनने '3 इडियट्स' चित्रपटात इंजिनिअरिंगच्या विद्यार्थ्याची भूमिका साकारली होती, पण खऱ्या आयुष्यातही त्याने इंजिनिअरिंगचं शिक्षण घेतलं आहे. कोल्हापूरच्या राजाराम कॉलेजमधून त्याने इलेक्ट्रॉनिक्स इंजिनिअरिंगची पदवी मिळवली आणि नंतर मनोरंजन क्षेत्रात करिअर घडवलं.
दिवंगत अभिनेता सुशांत सिंह राजपूत अभ्यासात अत्यंत हुशार होता. दिल्ली इंजिनिअरिंग कॉलेजच्या प्रवेश परीक्षेत त्याने देशात सातवा क्रमांक मिळवल्याचं सांगितलं जातं, तसंच AIEEE परीक्षेतही त्याचा रँक चांगला होता. लहानपणापासून सुशांतला अंतराळाबद्दल विशेष ओढ होती. त्याला अंतराळवीर व्हायचं होतं, तर पर्याय म्हणून हवाई दलात पायलट होण्याचीही त्याची इच्छा होती. पण कौटुंबिक कारणांमुळे त्याने इंजिनिअरिंगचा रस्ता स्वीकारला. मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगचं शिक्षण घेत असतानाच त्याच्या मनात अभिनयाचं स्वप्न रुजू लागलं. ही आवड वाढत गेल्यावर त्याने इंजिनिअरिंगच्या शेवटच्या वर्षातच शिक्षण अर्धवट सोडलं आणि मुंबई गाठली. तिथून टेलिव्हिजनपासून बॉलिवूडपर्यंतचा त्याचा प्रवास सुरू झाला आणि आपल्या अभिनयाने त्याने प्रेक्षकांच्या मनात वेगळं स्थान निर्माण केलं.
या कलाकारांच्या शिक्षणाच्या प्रवासाकडे पाहिलं, तर अभिनय आणि इंजिनिअरिंग हे क्षेत्र एकमेकांपासून पूर्णपणे वेगळं असण्याची गरज नसते, हेच दिसतं. कुणी पदवी पूर्ण केल्यावर अभिनयाकडे वळलं, तर कुणी स्वप्नासाठी शिक्षणाचा मार्गच बदलला. अभियंता दिनाच्या निमित्ताने या कलाकारांचा हा वेगळा पैलू लक्षवेधी ठरतो.