इलेक्ट्रिक स्कूटर मार्केटमध्ये देशी कंपन्यांची सरशी, जपानी ब्रँड्स अजून मागे

भारतातील इलेक्ट्रिक टू व्हीलर मार्केट गेल्या काही वर्षांपासून सतत वेगाने पुढे जातंय आणि ऑगस्ट 2026 चे आकडे हे पुन्हा एकदा दाखवून देतात. या महिन्यात इलेक्ट्रिक दुचाकींची नोंदणी सुमारे 1.83 लाख युनिट्सपर्यंत पोहोचली आहे. मागच्या वर्षीच्या ऑगस्टशी तुलना केली तर ही वाढ तब्बल 67 टक्के इतकी मोठी आहे. एकूण दुचाकी बाजारात आता इलेक्ट्रिक मॉडेल्सचा वाटा जवळपास 11 टक्क्यांवर जाऊन पोहोचला आहे.

पण या वाढत्या मार्केटमध्ये सगळ्यात मोठी गोष्ट म्हणजे भारतीय कंपन्यांनी जपानी उत्पादकांना खूपच मागे टाकलंय. टीव्हीएस मोटर, बजाज ऑटो आणि हिरो मोटोकॉर्प यांनी इलेक्ट्रिक विभागात आपली चांगलीच पकड बनवली आहे. याशिवाय एथर एनर्जी आणि ओला इलेक्ट्रिक या फक्त इलेक्ट्रिक वाहनांवर काम करणाऱ्या कंपन्यांनीही ग्राहकांमध्ये भक्कम जागा तयार केली आहे. या सगळ्या कंपन्यांनी मार्केटमध्ये लवकर एन्ट्री घेतल्याचा त्यांना मोठा फायदा झालाय. लवकर उतरल्यामुळे त्यांना प्रोडक्शन उभारायला, डीलर नेटवर्क वाढवायला, चार्जिंग सुविधा तयार करायला आणि सर्व्हिस नेटवर्क मजबूत करायला जास्त वेळ मिळाला.

ऑगस्टचे आकडे बघितले तर टीव्हीएसने होंडा आणि इतर स्पर्धकांना मागे टाकण्यात आपल्या इलेक्ट्रिक मॉडेल्सचा पुरेपूर फायदा उचलल्याचं दिसतं. टीव्हीएस आयक्यूब आणि ऑर्बिटर या मॉडेल्सना ग्राहकांचा चांगला प्रतिसाद मिळतोय. दुसरीकडे होंडाने अॅक्टिव्हा:e आणि क्यूसी1 आणून इलेक्ट्रिक सेगमेंटमध्ये पाऊल टाकलं खरं, पण त्यांची विक्री अजूनही आघाडीच्या ब्रँड्सच्या तुलनेत बरीच मर्यादित राहिली आहे.

जपानी कंपन्यांची रणनीती मात्र थोडी वेगळी दिसते. होंडाने जुलै 2026 मध्ये क्यूसी3 लाँच करत आपला इलेक्ट्रिक पोर्टफोलिओ वाढवण्याचे संकेत दिले आहेत. सुझुकीचा ई-ॲक्सेस सध्या मार्केटमध्ये आहे, पण त्यालाही भारतीय कंपन्यांसारखं मोठं विक्री प्रमाण अजून गाठता आलेलं नाही. यामाहाने 2024 मध्ये बंगळुरूच्या रिव्हर मोबिलिटीमध्ये गुंतवणूक केली होती आणि फेब्रुवारी 2026 मध्ये ईसी-06 हे मॉडेल आणलं, जे रिव्हर इंडीच्या प्लॅटफॉर्मवर आधारित आहे. यामाहाचा एरॉक्स EV सुद्धा प्रीमियम सेगमेंटमध्ये उपलब्ध आहे.

जपानी कंपन्यांची सुरुवात इतकी संथ का, याची कारणंही अनेक आहेत, उत्पादन विकासाला लागणारा वेळ, बॅटरी आणि इतर पार्ट्सचा पुरवठा, स्थानिकीकरण, चार्जिंग नेटवर्कची उभारणी आणि गुंतवणुकीचे प्राधान्यक्रम. त्यामुळे पुढच्या काळात भारतीय कंपन्यांची ही आघाडी अशीच टिकून राहते की जपानी ब्रँड्स जोरदार कमबॅक करतात, याकडे आता संपूर्ण मार्केटचं लक्ष लागलं आहे.