होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत इराणी जहाजावर क्षेपणास्त्र हल्ला, एकाचा मृत्यू, तिघे गंभीर जखमी

मध्य पूर्वेतील सागरी भागात पुन्हा एकदा तणावाचे वातावरण तयार झाले आहे. जागतिक ऊर्जा सुरक्षेच्या दृष्टीने महत्त्वाच्या मानल्या जाणाऱ्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत एका इराणी व्यापारी जहाजावर अज्ञात हल्लेखोरांनी क्षेपणास्त्र हल्ला केला आहे. या हल्ल्यात जहाजावरील एका व्यक्तीचा जागीच मृत्यू झाला, तर इतर तीन जण गंभीर जखमी झाले आहेत. या घटनेमुळे पर्शियन आखात आणि ओमानच्या आखातातील सागरी वाहतुकीत भीतीचे वातावरण पसरले आहे.

स्थानिक प्रशासनाने दिलेल्या माहितीनुसार, ही घटना रविवारी पहाटे ५ वाजेच्या सुमारास घडली. केशम परगण्याचे गव्हर्नर हुसेन अमीरतिमौरी यांनी इराणी प्रसारमाध्यमांना सांगितले की, 'व्हर्गो ट्रान्सपोर्ट' कंपनीशी संबंधित हे व्यापारी जहाज आपल्या ठरलेल्या मार्गाने जात होते. त्यावेळी केशम बेट आणि हेंगम बेटाच्या मध्यभागी असलेल्या शिब द्राझ किनाऱ्याजवळ अचानक एका अज्ञात प्रक्षेपकाने किंवा क्षेपणास्त्राने जहाजावर मारा केला. हल्ल्याचा झटका इतका जोरदार होता की जहाजाचे मोठे नुकसान झाले. घटनेची माहिती मिळताच स्थानिक आपत्कालीन पथके तातडीने घटनास्थळी पोहोचली आणि जखमींना जवळच्या रुग्णालयात दाखल केले.

या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन युनायटेड किंगडम मरिटाइम ट्रेड ऑपरेशन्स म्हणजेच यूकेएमटीओ या आंतरराष्ट्रीय सागरी सुरक्षा संस्थेने तातडीने अधिकृत सूचना जारी केली आहे. या भागातून प्रवास करणाऱ्या सर्व आंतरराष्ट्रीय व्यापारी जहाजांना जास्त सतर्क राहण्याचे आणि कोणतीही संशयास्पद हालचाल दिसल्यास त्याची लगेच माहिती देण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत वाढत असलेल्या लष्करी कारवायांमुळे सामान्य व्यापारी जहाजांच्या सुरक्षेचा प्रश्न पुन्हा एकदा समोर आला आहे.

गेल्या काही काळापासून अमेरिका आणि इराणमधील लष्करी तणाव आतापर्यंतच्या सर्वोच्च पातळीवर पोहोचला आहे. अमेरिकेचे नौदल म्हणजे सेंटकॉमने इराणच्या बंदरांवर नाकेबंदी कायम ठेवत इराणी जहाजांवर बारीक नजर ठेवली आहे. दुसरीकडे इराणनेही अमेरिकेच्या युद्धनौकांना लक्ष्य करत बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांचा वापर वाढवला आहे. या ताज्या हल्ल्याबाबत अमेरिकन लष्कराकडून अजून कोणतेही अधिकृत वक्तव्य आलेले नाही, पण या भागातील प्रत्येक लष्करी हालचालीमुळे आखाती देशांमध्ये युद्ध भडकण्याची शक्यता वाढत चालली आहे.

होर्मुझची सामुद्रधुनी ही ओमान आणि इराण यांच्यामधील अरुंद पण जागतिक अर्थव्यवस्थेसाठी अत्यंत महत्त्वाची सागरी वाट आहे. जगातील एकूण कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यापैकी सुमारे २० टक्के पुरवठा याच मार्गावरून होतो. इराणने अलीकडेच असा प्रस्ताव मांडला आहे की, पर्शियन आखातात प्रवेश करणाऱ्या सर्व जहाजांनी इराणी सागरी हद्दीचाच वापर करावा आणि या मार्गावरून जाणाऱ्या जहाजांवर 'पारगमन शुल्क' आकारले जावे. या धोरणामुळे आधीच आंतरराष्ट्रीय पातळीवर नाराजी होती, आणि आता या क्षेपणास्त्र हल्ल्यामुळे कच्च्या तेलाच्या जागतिक किमतींवर आणि पुरवठा साखळीवर वाईट परिणाम होण्याची शक्यता वाढली आहे.