कोडिंग आणि एआय शिकण्यासाठी आता इंग्रजीची अट नाही, मातृभाषेतूनही शिक्षण शक्य

टेक्नॉलॉजी, कोडिंग किंवा आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचं नाव निघालं की डोक्यात लगेच अवघड इंग्रजी शब्द फिरायला लागतात, असा अनुभव अनेकांना येतो. संगणकाच्या दुनियेत पुढे जायचं असेल तर इंग्रजी आलीच पाहिजे, हा समज आतापर्यंत पक्का होता. त्यामुळे मराठी किंवा हिंदी माध्यमातून शिकलेले अनेक हुशार विद्यार्थी कॉम्प्युटर सायन्स किंवा सॉफ्टवेअर इंजिनिअरिंगकडे वळताना जरा बिचकायचे. तंत्रज्ञानाची ही दुनिया फक्त इंग्रजी बोलणाऱ्यांसाठीच आहे, असं त्यांना वाटायचं.

पण आता हे चित्र हळूहळू बदलतंय. गूगल, माइक्रोसॉफ्ट आणि इतर मोठ्या टेक कंपन्या हिंदी, मराठीसह विविध भारतीय भाषांना पुढे आणण्याचं काम करत आहेत. एआय टूल्स आणि प्रोग्रामिंग लँग्वेजेस यांची भिस्त आता फक्त इंग्रजीवर राहिलेली नाही. इंजिनिअरिंग आणि तांत्रिक शिक्षणाची दारं मराठी-हिंदी माध्यमातून शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठीही उघडली आहेत. हिंदी दिवस २०२६ च्या निमित्ताने टेकच्या क्षेत्रात मातृभाषेचा हा नवा टप्पा विद्यार्थ्यांसाठी कसा आशादायी ठरतोय, हे समजून घेण्यासारखं आहे.

कोडिंगच्या काळ्या स्क्रीनवर फक्त इंग्रजी सूचनाच चालतात, हा समज वर्षानुवर्षं रुजलेला होता. पण एआयच्या जमान्यात या भिंती वेगानं कोसळत आहेत. गूगल आणि मायक्रोसॉफ्टसारख्या कंपन्या असे एआय टूल्स आणि ट्रान्सलेशन मॉडेल्स तयार करत आहेत, जे हिंदी किंवा इतर भारतीय भाषा इंग्रजीइतक्याच सहज समजू शकतात. याचा अर्थ, कोडिंग शिकण्यासाठी आधी इंग्रजी शिकण्याची मोठी लढाई लढायची गरज उरलेली नाही. आपल्या रोजच्या भाषेतच तंत्रज्ञानाशी जोडून घेता येतं.

अनेक प्लॅटफॉर्म्स आणि ओपन-सोर्स टूल्स आता मातृभाषेतून प्रोग्रामिंग आणि अल्गोरिदम समजावून सांगत आहेत. पायथन किंवा जावासारख्या भाषांचा सिंटॅक्स इंग्रजीवर आधारित असला, तरी त्यामागचं लॉजिक समजण्यासाठी मातृभाषेत चांगले ट्यूटोरियल, पॉडकास्ट आणि एआय कोडिंग असिस्टंट उपलब्ध झाले आहेत. विद्यार्थी स्वतःचे विचार आपल्याच भाषेत मांडून ते कोडमध्ये रूपांतरित करतात, तेव्हा त्यांची विचार करण्याची क्षमता आणि प्रॉब्लेम सॉल्व्हिंग स्किल्स अधिक वेगानं वाढतात.

काही वर्षांपूर्वीपर्यंत इंजिनिअरिंगची पुस्तकं आणि लेक्चर्स फक्त इंग्रजीतच असायची, त्यामुळे मराठी-हिंदी माध्यमाच्या विद्यार्थ्यांना पहिल्या सेमिस्टरमध्ये बरीच झगझग करावी लागायची. आता एआयसीटीई आणि इतर मोठ्या तांत्रिक संस्थांनी बीटेक आणि इतर तांत्रिक अभ्यासक्रम हिंदी आणि इतर प्रादेशिक भाषांतूनही उपलब्ध करून देण्यास सुरुवात केली आहे. मातृभाषेत तांत्रिक शब्दावली आणि सोपी पुस्तकं मिळू लागल्यानं विद्यार्थ्यांचा आत्मविश्वास वाढलाय. कोणताही न्यूनगंड न बाळगता ते देशातल्या सर्वोत्तम इंजिनिअर्सच्या रांगेत उभे राहत आहेत.

आजचा काळ फक्त नोकरी मिळवण्याचा नसून, स्वतःचं काहीतरी नवीन उभं करण्याचा, म्हणजेच स्टार्टअप्स आणि डिजिटल क्रिएशनचा आहे. भारताच्या वेगवेगळ्या भागांत इंटरनेट युजर्सची संख्या कोटींमध्ये आहे. या मोठ्या लोकसंख्येला स्वतःच्या भाषेत काम करणारे सॉफ्टवेअर, अ‍ॅप्स आणि टूल्स हवे आहेत. भाषा आणि तंत्रज्ञान यांचा हा संगम समजून घेणारे तरुण भविष्यात टेक इंडस्ट्रीतले सर्वात मोठे गेम-चेंजर ठरतील. कंटेंट क्रिएशनपासून सॉफ्टवेअर डेव्हलपमेंटपर्यंत, मातृभाषेत काम करणाऱ्यांसाठी संधींची नवी दारं उघडली आहेत.