हिमाचल प्रदेशातील नामांकित बोर्डिंग स्कूलमध्ये रॅगिंग; नववीच्या विद्यार्थ्याला मारहाण, पाच जणांवर गुन्हा

हिमाचल प्रदेशच्या सोलन जिल्ह्यातील डीपीएस डगशाई या नामांकित शाळेत रॅगिंगचा आणि मारहाणीचा प्रकार समोर आला आहे. इयत्ता नववीत शिकणाऱ्या एका विद्यार्थ्याला काही सीनियर विद्यार्थ्यांनी मारहाण केल्याची तक्रार त्याच्या कुटुंबीयांनी पोलिसांकडे केली होती. या तक्रारीच्या आधारे पोलिसांनी पाच सीनियर विद्यार्थ्यांविरुद्ध गुन्हा दाखल करून तपास सुरू केला आहे.

पोलिसांत नोंदवलेल्या तक्रारीनुसार, ५ सप्टेंबरला ही घटना घडली. काही सीनियर विद्यार्थ्यांनी नववीच्या मुलाला त्याच्या हॉस्टेल रूममधून जबरदस्तीने बाहेर काढलं आणि त्याला मारहाण केली, असा आरोप आहे. हा प्रकार कुटुंबीयांच्या कानावर गेल्यावर त्यांनी लगेच पोलिसांत धाव घेतली, आणि त्यातूनच हा गुन्हा दाखल झाला.

पण तक्रारीत आणखी एक गंभीर बाब समोर आली आहे. संबंधित विद्यार्थ्याच्या म्हणण्यानुसार, हा त्रास फक्त ५ सप्टेंबरपुरता मर्यादित नव्हता, तर गेली जवळपास चार महिने सुरू होता. सीनियर विद्यार्थी त्याला आणि इतर काही जुनियर मुलांना सतत त्रास देत होते, अशी तक्रार त्याने केली आहे. यात रॅगिंग, शिवीगाळ आणि शारीरिक छळाचाही समावेश असल्याचं म्हटलं जातं.

या सततच्या त्रासामुळे विद्यार्थी मानसिक तणावाखाली असल्याचंही तक्रारीत नमूद आहे. सीनियर मुलांच्या वागण्यामुळे हॉस्टेलमधले जुनियर विद्यार्थी भीतीच्या वातावरणात दिवस काढत होते, असा दावा करण्यात आला आहे. चौकशीत हे आरोप खरे निघाले, तर हा विषय फक्त रॅगिंगपुरता राहणार नाही, तर बोर्डिंग स्कूलमधल्या मुलांची सुरक्षा आणि मानसिक आरोग्य याबाबतही गंभीर प्रश्न उभे राहतील.

तक्रार दाखल झाल्यानंतर हिमाचल प्रदेश पोलिसांनी पाच सीनियर विद्यार्थ्यांवर गुन्हा नोंदवून तपासाला सुरुवात केली आहे. या तपासात नेमकं काय घडलं, मारहाणीचा प्रकार, गेल्या काही महिन्यांतल्या घटना आणि त्यात कोणकोणत्या विद्यार्थ्यांचा सहभाग होता, या सगळ्याची पडताळणी केली जाणार आहे.

या प्रकरणामुळे बोर्डिंग स्कूलच्या हॉस्टेलमध्ये विद्यार्थ्यांवर होणाऱ्या देखरेखीबद्दलही प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. तक्रारीत नमूद चार महिन्यांचा छळ जर तपासात खरा ठरला, तर या काळात हॉस्टेल वॉर्डन, शिक्षक किंवा शाळा प्रशासनाकडे याबाबत काही तक्रारी किंवा संकेत आले होते का, हेही तपासलं जाईल.

शाळांमध्ये रॅगिंग किंवा कुठल्याही स्वरूपाचा शारीरिक-मानसिक छळ हा सामान्य शिस्तभंग समजून दुर्लक्षित केला, तर ती मोठी चूक ठरू शकते. विशेषतः बोर्डिंग स्कूलमध्ये मुलं दीर्घकाळ कॅम्पस आणि हॉस्टेलमध्येच राहत असल्याने, त्यांच्या सुरक्षेसाठी प्रभावी तक्रार यंत्रणा, नियमित देखरेख आणि विश्वासार्ह रिपोर्टिंग सिस्टम असणं गरजेचं आहे.

सध्या पोलिसांनी तक्रारीवरून गुन्हा दाखल केला असून तपास सुरू आहे. त्यामुळे आरोपांची स्वतंत्र पडताळणी आणि तपासाचे निष्कर्ष येईपर्यंत कोणत्याही विद्यार्थ्याला दोषी ठरवणं योग्य ठरणार नाही. पोलिसांच्या तपासानंतर शाळा प्रशासनाची भूमिका काय राहते आणि पुढे कोणती कारवाई होते, हे पाहणंही महत्त्वाचं ठरेल. हॉस्टेलमध्ये राहणाऱ्या मुलांना सुरक्षित वातावरण देण्यासाठी देखरेख आणि तक्रार यंत्रणा किती प्रभावी होती, हाच या प्रकरणातला सर्वात मोठा प्रश्न आहे.