हौथी बंडखोरांकडून क्षेपणास्त्र निर्मितीसाठी क्लॉड AI चा वापर, अँथ्रोपिकचा अहवाल

आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स तंत्रज्ञानाचा वापर जगभर वाढत असतानाच त्याच्या गैरवापराचं एक धक्कादायक प्रकरण समोर आलं आहे. अमेरिकन AI कंपनी अँथ्रोपिकनं नुकत्याच प्रसिद्ध केलेल्या एका अहवालात म्हटलंय की येमेनमधल्या हौथी बंडखोरांच्या एका शस्त्रास्त्र अभियांत्रिकी सेलनं बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे आणि मार्गदर्शित रॉकेट्ससाठी सॉफ्टवेअर तयार करण्यासाठी क्लॉड AI या मॉडेलचा वापर करण्याचा प्रयत्न केला.

अँथ्रोपिकनं १५४ पानांचा हा विस्तृत अहवाल सादर केला असून त्याचं शीर्षक आहे 'डिटेक्टिंग अँड काउंटरिंग मिसयूज ऑफ AI: सप्टेंबर २०२६'. या अहवालात AI ची सुरक्षा यंत्रणा चुकवून शस्त्रास्त्र निर्मितीसाठी तिचा कसा वापर केला जातोय, हे उघड करण्यात आलं आहे.

अहवालानुसार, येमेनमधल्या या शस्त्रास्त्र सेलनं क्लॉड कोड या मॉडेलला एखाद्या सॉफ्टवेअर इंजिनिअरसारखं वापरण्याचा प्रयत्न केला. हा गट तीन मोठ्या लष्करी क्षेपणास्त्र कार्यक्रमांवर काम करत होता - एक मार्गदर्शित रॉकेट, २,००० किलोमीटरपेक्षा जास्त अंतरावर मारा करणारं बहु-स्तरीय बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र आणि 'R2000' नावाची प्रगत क्षेपणास्त्र प्रणाली.

यातल्या R2000 कार्यक्रमांतर्गत हे बंडखोर हायपरसॉनिक ग्लाइड व्हेईकलची एक खास आवृत्ती बनवत होते. या शस्त्रांना उड्डाणादरम्यान दिशा, नियंत्रण आणि स्थिरता देणारं GNC सॉफ्टवेअर लिहिण्यासाठी त्यांनी क्लॉड AI कडून तांत्रिक माहिती आणि कोड मिळवण्याचा प्रयत्न केला.

AI मॉडेल्समध्ये लष्करी किंवा घातक शस्त्रांबद्दलची माहिती न देण्यासाठी कडक सुरक्षा फिल्टर्स असतात. पण या हौथी अभियांत्रिकी गटानं ते फिल्टर्स चुकवण्यासाठी वेगळी युक्ती वापरली - त्यांनी माहिती वेगवेगळ्या सत्रांमध्ये विभागून विचारली. एका सत्रात नुसतं सामान्य कोडिंग, दुसऱ्या सत्रात तांत्रिक संशोधन आणि तिसऱ्या सत्रात मिळालेला कोड तपासणं, अशा पद्धतीनं त्यांनी AI च्या सुरक्षा व्यवस्थेला चकवा देण्याचा प्रयत्न केला.

या गटानं बाजारात सहज मिळणाऱ्या फोन-क्लास फ्लाईट कॉम्प्युटरला ओपन-सोर्स ऑटोपायलट प्रणालीशी जोडण्यासाठीही AI ची कोडिंग मदत घेतली. अहवालानुसार, अशा प्रकारे तयार केलेल्या सॉफ्टवेअरच्या आधारे एका मार्गदर्शित रॉकेटची प्रत्यक्ष चाचणीही घेण्यात आली, पण ती चाचणी अयशस्वी ठरली. त्यानंतर अपयशाची कारणं शोधण्यासाठी आणि त्रुटी सुधारण्यासाठी या गटानं पुन्हा AI चा वापर केला.

या १५४ पानांच्या अहवालात फक्त येमेनचंच नाही, तर रशिया आणि चीनशी संबंधित इतर पाच वेगवेगळ्या शस्त्रास्त्र प्रकल्पांचाही उल्लेख आहे. यात टॉर्पेडो-विरोधी प्रणाली, स्वायत्त ड्रोनचे थवे, इलेक्ट्रॉनिक युद्ध तंत्रज्ञान आणि हवाई संरक्षण यंत्रणा विस्कळीत करणारं सॉफ्टवेअर बनवण्याचे प्रयत्न उघड झाले आहेत.

याशिवाय बर्ड फ्लू आणि चिकुनगुनियासारख्या धोकादायक विषाणूंशी संबंधित जैविक संशोधनासाठी AI वापरण्याचे काही संशयास्पद प्रयत्नही या तपासात समोर आले. अँथ्रोपिकनं ही संशयास्पद हालचाल लक्षात येताच संबंधित सगळी खाती तातडीनं बंद केली आणि ही संवेदनशील माहिती आंतरराष्ट्रीय गुप्तचर व सुरक्षा संस्थांसोबत शेअर केली. या घटनेमुळे AI तंत्रज्ञानावर जागतिक पातळीवर नियंत्रण ठेवण्याची गरज अधोरेखित झाली आहे.