वडोदऱ्यातील गती शक्ती विश्वविद्यालयाची मोदींनी केली खास दखल, कोणते कोर्स शिकवले जातात?

गुजरातमधील वडोदरा शहरात झालेल्या एका मोठ्या कार्यक्रमात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी देशातील एकमेव रेल्वे विद्यापीठाचा खास उल्लेख केला. मोदी यांनी सांगितलं की वडोदरा हे आता देशातल्या इन्फ्रास्ट्रक्चर, ट्रान्सपोर्टेशन आणि आधुनिक विकासाचं एक मोठं केंद्र बनलं आहे. या विद्यापीठाचं आधीचं नाव नॅशनल रेल अँड ट्रान्सपोर्टेशन इन्स्टिट्यूट (NRTI) असं होतं. केंद्र सरकारने त्याचा विस्तार करत त्याला आता केंद्रीय विद्यापीठाचा दर्जा दिला असून त्याचं नाव 'गती शक्ती विश्वविद्यालय' असं ठेवण्यात आलं आहे.

भारतातलं हे पहिलं आणि एकमेव असं विद्यापीठ आहे जे पूर्णपणे ट्रान्सपोर्टेशन, लॉजिस्टिक्स आणि रेल्वे क्षेत्राच्या अभ्यासासाठीच उभारलेलं आहे. मोदींच्या भाषणानंतर देशभरातल्या तरुणांमध्ये आणि विद्यार्थ्यांमध्ये या विद्यापीठाबद्दलची उत्सुकता प्रचंड वाढली आहे. इथे नेमके कोणते कोर्स शिकवले जातात आणि प्रवेश कसा मिळतो, हे पाहूया.

या विद्यापीठात इंजिनिअरिंग आणि मॅनेजमेंट अशा दोन्ही क्षेत्रांशी संबंधित कोर्स शिकवले जातात. बी.टेक, बीबीए, एमबीए, एम.टेक आणि पीएचडी असे अनेक प्रोग्राम इथे उपलब्ध आहेत. बी.टेकमध्ये सिव्हिल इंजिनिअरिंगसारख्या शाखा शिकवल्या जातात. एम.टेकमध्ये इंटेलिजेंट ट्रान्सपोर्ट सिस्टम, रेल्वे इंजिनिअरिंग, ब्रिज अँड टनल इंजिनिअरिंग आणि रोड्स अँड हायवे इंजिनिअरिंग असे कोर्स शिकवले जातात. तर एमबीएमध्ये लॉजिस्टिक्स अँड सप्लाई चेन मॅनेजमेंट, मल्टी-मॉडल ट्रान्सपोर्टेशन, मेट्रो रेल मॅनेजमेंट, एव्हिएशन अँड ऑपरेशन्स मॅनेजमेंट आणि डिजिटल मेरीटाइम असे खास कोर्स शिकवले जातात.

बी.टेक करायचं असेल तर १२ वी फिजिक्स आणि मॅथ्स विषयांसह पास असणं गरजेचं आहे, शिवाय केमिस्ट्री, बायोलॉजी, बायोटेक्नोलॉजी किंवा टेक्निकल व्होकेशनल यापैकी एक विषय असावा लागतो. सर्वसाधारण प्रवर्गातल्या विद्यार्थ्यांना १२ वीत किमान ७५ टक्के गुण किंवा टॉप २० पर्सेंटाइल लागतात, तर एससी-एसटी विद्यार्थ्यांसाठी ही मर्यादा ६५ टक्के ठेवली आहे. याशिवाय जेईई मेन्स परीक्षा पासही करावी लागते.

बी.टेकला अ‍ॅडमिशन घ्यायचं असेल तर आधी जेईई मेन्स द्यावी लागते. त्या परीक्षेतल्या रँकनुसार विद्यार्थ्यांना JoSAA किंवा CSAB काउन्सिलिंगमध्ये सहभागी व्हावं लागतं. यासाठी आधी JoSAA किंवा CSAB पोर्टलवर रजिस्ट्रेशन करावं लागतं, त्यानंतर पसंतीनुसार गती शक्ती विश्वविद्यालयाचा पर्याय निवडावा लागतो. रँक आणि श्रेणीनुसार मग सीट अलॉट केली जाते.

सीट मिळाल्यानंतर विद्यार्थ्यांना आपली कागदपत्रं ऑनलाइन अपलोड करावी लागतात आणि अ‍ॅडमिशन तसंच ट्यूशन फी भरावी लागते. त्यानंतर फिजिकल व्हेरिफिकेशन आणि ओरिएंटेशनसाठी वडोदरा कॅम्पसमध्ये प्रत्यक्ष जावं लागतं.