गणेशोत्सवात सराफा बाजारात उसळी; मुंबईत 200 टन सोने विक्रीचा अंदाज, उलाढाल 4000 कोटींवर

गणेशोत्सवाच्या निमित्ताने यंदा मुंबईतल्या सराफा बाजारात सोन्या-चांदीची विक्रमी उलाढाल सुरू आहे. पारंपरिक सण किंवा लग्नसराईतही होत नाही इतकी मागणी केवळ बाप्पाच्या दागिन्यांसाठी दिसून येत आहे. महागाई कितीही वाढली तरी भाविकांच्या भक्तीपुढे तिचा काहीच परिणाम होताना दिसत नाही.

इंडिया बुलियन अँड ज्वेलर्स असोसिएशनचे राष्ट्रीय प्रवक्ते कुमार जैन यांनी सांगितले की, यंदा गणेश चतुर्थीपर्यंत केवळ बाप्पाच्या आभूषण विक्रीतून 4000 कोटी रुपयांचा टप्पा ओलांडला जाईल असा अंदाज आहे. गेल्या वर्षीच्या तुलनेत सोन्याच्या दरात 40 टक्क्यांहून जास्त वाढ झाली असतानाही ग्राहकांच्या खरेदीत कोणतीही घट झालेली नाही, हे विशेष.

2026 च्या गणेशोत्सवादरम्यान 10 ग्रॅम सोन्याचा दर जवळपास 1,50,000 रुपयांवर पोहोचला आहे. तरीदेखील मुंबईच्या सराफा बाजारात रोज 200 ते 225 कोटी रुपयांहून जास्त किमतीचे दागिने विकले जात आहेत. यात रोजच्या वापरातील तसेच नवसपूर्तीसाठीचे 150 हून जास्त खास हार विकले जात आहेत. एकट्या मुंबईत 200 टनांहून जास्त, तर संपूर्ण देशात सुमारे 250 टन सोन्याची उलाढाल होईल असा अंदाज आहे.

दोनशे वर्षांचा इतिहास असलेल्या झवेरी बाजारासह मुंबईतल्या इतर मोठ्या केंद्रांवर बाप्पाच्या सजावटीसाठी दिवसरात्र काम सुरू आहे. ज्यांच्या इच्छा पूर्ण झाल्या आहेत असे भाविक मोठ्या संख्येने दागिने खरेदी करत आहेत. यात 10 ते 150 ग्रॅम वजनाचे सोन्याचे हार आणि पत्रे, पारंपरिक कंठहार, पादुका पत्र आणि मोहर यांना सर्वाधिक मागणी आहे. याशिवाय 15 ते 25 ग्रॅम वजनाचे सोन्याचे मोदक, चुडे, जासवंतीचे फूल आणि पान असे खास अर्पणही तयार केले जात आहेत. 50 ग्रॅम ते सव्वा किलोपर्यंतच्या चांदीच्या उंदीर आणि मोठ्या मुकुटांनाही मागणी आहे. पंडाल स्पेशल दागिन्यांमध्ये सूंड आणि कानाचे कडे, बाजूबंद, गदा, त्रिशूल हे प्रतिमेनुसार खास बनवून घेतले जात आहेत.

तज्ज्ञांच्या मते गणेशोत्सव हा फक्त सण नसून कोकण आणि महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक अर्थव्यवस्थेचा कणा आहे. धनत्रयोदशी किंवा गुढीपाडव्याला होणारी सोने खरेदी ही गुंतवणूक म्हणून केली जाते, तर गणेशोत्सवातील खरेदी ही श्रद्धा आणि नवसपूर्तीचा भाग मानली जाते. त्यामुळे भाविक आर्थिक हिशोब बाजूला ठेवून 10 ग्रॅमपासून दीडशे ग्रॅमपर्यंतचे हार, सोन्याचे मोदक आणि चांदीची प्रतीके खरेदी करण्याला प्राधान्य देत आहेत.

गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यंदा बाजारातल्या उलाढालीचा वेग दुप्पट झाला आहे. साध्या किरकोळ दागिन्यांपेक्षा बाप्पाच्या सजावटीचे आणि आदरातिथ्याचे सोने-चांदीचे सामान हाच सेगमेंट सर्वाधिक जोरात चालला आहे.