Ganeshotsav 2026: गणपती बाप्पाच्या नैवेद्यासाठी कोकणातील पारंपरिक पद्धतीनं बनवा रस-शिरवळे, नोट करून घ्या

गणपती बाप्पाच्या आगमनाची सगळ्यांना ओढ लागलेली आहे. कोकणात बाप्पाच्या स्वागताची तयारी मोठ्या उत्साहानं आणि जल्लोषात केली जाते. या काळात बाप्पाच्या नैवेद्यासाठी घरोघरी वेगवेगळे खास पदार्थ बनवले जातात. सण-उत्सवाच्या दिवसांत कोकणातील पारंपरिक पदार्थांना विशेष महत्त्व असतं आणि घरातील प्रत्येकजण बाप्पासाठी काहीतरी खास बनवण्याच्या तयारीत असतो.

अशाच पारंपरिक पदार्थांपैकी एक म्हणजे खोबऱ्याच्या रसातील शिरवळे. हा पदार्थ झटपट बनतो आणि बाप्पाच्या नैवेद्यासाठी अगदी योग्य आहे. लहान मुलांपासून मोठ्यांपर्यंत सगळ्यांनाच हा पदार्थ खूप आवडतो. ओल्या खोबऱ्याचा रस आणि तांदळाच्या पिठापासून बनणारे हे शिरवळे चवीला अप्रतिम लागतात. चव चांगली असण्यासोबतच हा पदार्थ शरीरासाठीही फायदेशीर मानला जातो, कारण शिरवळे सहज पचतात. त्यामुळे सकाळच्या नाश्त्यातही रस शिरवळे खाता येतात आणि हा पदार्थ दिवसाची सुरुवात करण्यासाठी हलका आणि पौष्टिक ठरतो.

हा पदार्थ बनवण्यासाठी लागणारं साहित्य म्हणजे नारळाचं दूध, गूळ, वेलची पावडर, जायफळ पावडर, केशर, जिरं, हळद, तांदळाचं पीठ, गरम पाणी आणि तूप. हे सगळं साहित्य कोकणातील घराघरांत सहज उपलब्ध असतं, त्यामुळे हा पदार्थ बनवायला फार वेळ आणि तयारी लागत नाही.

रस शिरवळे बनवण्याची कृती अशी आहे. सर्वप्रथम टोपात एक ग्लास पाणी गरम करायला ठेवा. पाण्याला उकळी आल्यावर त्यात चमचाभर तूप घाला. त्यानंतर चवीनुसार मीठ घालून मिक्स करा आणि गरम पाण्यात तांदळाचं पीठ घालून चमच्यानं ढवळून घ्या. मग झाकण ठेवून एक वाफ काढून गॅस बंद करा.

तांदळाच्या पिठाची उकड थंड झाली की हाताला पाणी लावून पीठ मळून घ्या आणि त्याला तूप लावून झाकून ठेवा. रस बनवण्यासाठी मिक्सरच्या भांड्यात ओल्या खोबऱ्याचा किस आणि जिरं घालून बारीक वाटून घ्या, त्यात पाणी घालून नारळाचा रस काढा. हा खोबऱ्याचा रस काढल्यावर त्यात हळद, गरजेनुसार गूळ, वेलची पावडर आणि जायफळ पावडर घालून व्यवस्थित मिक्स करा.

तयार तांदळाचं पीठ शिरवळ्याच्या साच्यात भरून केळीच्या पानावर शेवया पाडा आणि त्या इडलीच्या भांड्यात वाफवायला ठेवा. साधारण १५ मिनिटं वाफवल्यानंतर गॅस बंद करून शेवया काढा आणि त्या तयार केलेल्या खोबऱ्याच्या दुधासोबत सर्व्ह करा. अशाप्रकारे कोकणातील पारंपरिक पद्धतीनं बनवलेले रस शिरवळे तयार होतात. हा पदार्थ घरातील सगळ्यांनाच खूप आवडेल आणि बाप्पाच्या नैवेद्यासाठी एक साधा, चविष्ट आणि पारंपरिक पर्याय ठरेल.