हवाई वाहतूक नियंत्रणातील बिघाडामुळे ब्रिटनमध्ये ३०० हून जास्त विमानं रद्द, हजारो प्रवासी अडकले

ब्रिटनच्या विमान वाहतूक यंत्रणेला मंगळवारी मोठा धक्का बसला. देशाच्या मुख्य हवाई वाहतूक नियंत्रण प्रणालीत अचानक तांत्रिक बिघाड झाल्यामुळे ३०० हून जास्त विमानं रद्द करावी लागली, तर शेकडो विमानांना तासन्तास उशीर झाला. लंडनच्या हिथ्रो आणि गॅटविक विमानतळांसह देशभरातल्या मोठ्या विमानतळांवर प्रवाशांची प्रचंड गर्दी आणि गोंधळ बघायला मिळाला. ब्रिटनच्या नॅशनल एअर ट्रॅफिक सर्व्हिसेसने (NATS) या सगळ्या प्रकारासाठी माफी मागितली आणि यंत्रणा लवकरात लवकर सुरळीत करण्यासाठी युद्धपातळीवर काम केलं.

मिळालेल्या माहितीनुसार, मंगळवारी दुपारी १:४६ वाजता NATS च्या फ्लाइट प्रोसेसिंग सिस्टीममध्ये अचानक तांत्रिक अडचण आली. त्यामुळे विमान उड्डाणांची माहिती आणि वाहतूक नियंत्रणाचं काम सतत अडखळत राहिलं. प्रवासी आणि विमानांच्या सुरक्षिततेला धोका पोहोचू नये म्हणून प्रशासनाला तातडीने कडक हवाई वाहतूक निर्बंध लावावे लागले. जवळपास दोन तास झटून अभियंत्यांनी बिघाड शोधून तो दुरुस्त केला, पण त्याचा परिणाम पुढच्या अनेक तासांपर्यंत राहिला आणि संपूर्ण उड्डाण वेळापत्रकच कोलमडलं.

या बिघाडाचा सगळ्यात मोठा फटका हिथ्रो आणि गॅटविक या ब्रिटनमधल्या सर्वात व्यस्त विमानतळांना बसला. हिथ्रोवर रोज साधारण १,३०० उड्डाणं होतात, त्यापैकी ३५२ हून जास्त उड्डाणांच्या वेळापत्रकावर मोठा परिणाम झाला. गॅटविकवर सुमारे ८५० उड्डाणांपैकी २८१ उड्डाणं रखडली. मँचेस्टर विमानतळावरच्या ६५० पैकी २४९ उड्डाणांना फटका बसला, तर बर्मिंगहॅममध्ये ३०० पैकी १०१ उड्डाणं एकतर रद्द झाली किंवा उशिरा सुटली. ल्युटन, स्टॅनस्टेड आणि स्कॉटलंडमधल्या एडिनबर्ग विमानतळांवरही तेच चित्र होतं, जिथे हजारो प्रवासी आपल्या विमानाची वाट बघत ताटकळत बसले होते.

ही समस्या फक्त ब्रिटनपुरती मर्यादित राहिली नाही, तर संपूर्ण युरोपमधल्या हवाई वाहतुकीवर याचा परिणाम झाला. आयर्लंडमधल्या डब्लिन विमानतळासह ग्लासगो, एबरडीन आणि बेलफास्टवरून सुटणाऱ्या विमानांनाही मोठं नियमन सहन करावं लागलं. युरोपीय हवाई सुरक्षा संस्था युरोकंट्रोलच्या म्हणण्यानुसार, ब्रिटनच्या हवाई क्षेत्रात प्रवेश न मिळाल्यामुळे अनेक आंतरराष्ट्रीय विमानांना त्यांच्याच मूळ विमानतळांवर थांबवून ठेवावं लागलं. काही उड्डाणं ऐनवेळी दुसरीकडे वळवावी लागल्यामुळे विमानतळांवर गर्दी वाढली आणि प्रवाशांचे प्रवासाचे बेत पूर्णपणे बिघडले.

विमानं अचानक थांबल्यामुळे आणि काही पायलटांनी प्रवाशांना तांत्रिक बिघाडाबद्दल सांगितल्यामुळे, हा सायबर हल्ला असावा अशी भीती प्रवाशांमध्ये आणि सोशल मीडियावर पसरली होती. मात्र NATS च्या प्रवक्त्याने ही शक्यता आणि अफवा पूर्णपणे फेटाळून लावली. उड्डाण डेटा प्रोसेसिंगमधल्या अंतर्गत तांत्रिक चुकीमुळेच हा प्रकार घडला आणि सायबर हल्ल्याचा कुठलाही पुरावा मिळाला नाही, असं स्पष्टीकरण संस्थेने दिलं.

या गोंधळामुळे ब्रिटिश एअरवेज, इझीजेट आणि रायनएअर या मोठ्या विमान कंपन्यांना मोठा फटका बसला. डेटा विश्लेषण कंपनी सिरियमच्या आकडेवारीनुसार, हिथ्रो आणि गॅटविक दरम्यान धावणारी सुमारे ९० उड्डाणं थेट रद्द करण्यात आली. रायनएअरने आपली ५० हून जास्त उड्डाणं रद्द झाल्याचं सांगितलं, ज्यामुळे ६५,००० पेक्षा जास्त प्रवाशांचा प्रवास रखडला. विमानं आणि पायलट वेगवेगळ्या ठिकाणी अडकल्यामुळे पुढचे २४ ते ४८ तास हवाई सेवा पूर्ववत व्हायला वेळ लागेल, असा इशारा विमान कंपन्यांनी दिला आहे.