ब्रिक्स व्यापार मंचात गोयल-जयशंकरांकडून खुल्या बाजारपेठेचा आग्रह

अमेरिकेकडून शुल्कवाढीच्या धमक्या आणि पश्चिम आशियातील अस्थिरता अशा पार्श्वभूमीवर नवी दिल्लीत ब्रिक्स बिझनेस फोरमचं आयोजन करण्यात आलं. या मंचावरून भारताने सदस्य आणि भागीदार देशांबरोबरचा व्यापार अधिक भक्कम करण्याची गरज अधोरेखित केली. केंद्रीय वाणिज्य आणि उद्योग मंत्री पियुष गोयल यांनी सांगितलं की ब्रिक्स देशांनी एकमेकांसाठी आपली बाजारपेठ खुली करावी आणि व्यापाराचे नियम सोपे करावेत. परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनीही बदलत्या जागतिक परिस्थितीत ब्रिक्स देशांमधलं सहकार्य वाढवण्याची गरज असल्याचं म्हटलं.

फोरमला संबोधित करताना पियुष गोयल यांनी एस. जयशंकर आणि रशियाचे मंत्री मॅक्सिम रेशेटनिकोव्ह यांच्या उपस्थितीचं स्वागत केलं. सध्याच्या काळात आर्थिक आणि राजकीय-राजनैतिक संबंधांमध्ये चांगला समन्वय असणं किती महत्त्वाचं आहे, यावर त्यांनी भर दिला.

गोयल यांच्या मते ब्रिक्स देशांच्या अर्थव्यवस्थांमध्ये व्यापाराचा वाटा मोठा आहे. त्यांनी सांगितलं की ब्रिक्स देशांमध्ये जगाची जवळपास निम्मी लोकसंख्या राहते आणि जागतिक जीडीपीमध्ये या देशांचा वाटा साधारण ४० टक्के इतका आहे. जागतिक व्यापारातही ब्रिक्सचा वाटा जवळपास एक चतुर्थांश असल्याचं त्यांनी नमूद केलं. ब्रिक्स देशांमधल्या व्यापारात भारताची भूमिका महत्त्वाची असल्याचंही ते म्हणाले. भारताच्या निर्यातीत अभियांत्रिकी वस्तू आणि इलेक्ट्रॉनिक्स वस्तूंचा मोठा वाटा आहे. शिवाय भारताला जगाची औषधपेढी म्हणून ओळखलं जातं आणि ब्रिक्स देशांसाठी औषधांचा विश्वासार्ह पुरवठादार म्हणूनही भारत पुढे येऊ शकतो, असं गोयल यांनी सांगितलं.

वाणिज्य मंत्र्यांनी ब्रिक्स सदस्य आणि भागीदार देशांना त्यांच्या बाजारपेठांमध्ये प्रवेश सुलभ करण्याचं आवाहन केलं. फक्त शुल्क कमी करून भागणार नाही, तर विविध देशांमधले नियम आणि इतर व्यापार प्रक्रियाही सोप्या करायला हव्यात, असं त्यांनी स्पष्ट केलं. मालाच्या मंजुरीसाठी लागणारा वेळ कमी केला तर व्यवसायांना इतर देशांत माल पाठवणं सोपं होईल, असंही गोयल म्हणाले. गैर-शुल्क उपायांमुळे व्यापारावर येणारा खर्च हे एक मोठं आव्हान असल्याचंही त्यांनी सांगितलं. ब्रिक्स देशांमधल्या पुरवठा साखळ्या मजबूत आणि वैविध्यपूर्ण असायला हव्यात, यासाठी दोन्ही बाजूंनी व्यापार वाढवणं गरजेचं असल्याचं त्यांनी अधोरेखित केलं. कच्चा माल आणि अत्यावश्यक खनिजांसारख्या उत्पादनांसाठी बाजारपेठेतला प्रवेश सुधारणंही महत्त्वाचं असल्याचं ते म्हणाले.

ब्रिक्स बिझनेस फोरमच्या उद्घाटन समारंभात बोलताना एस. जयशंकर यांनी सांगितलं की यंदा ब्रिक्समधल्या संस्थात्मक सहकार्याला २० वर्षं पूर्ण होत असून हा संघटनेसाठी महत्त्वाचा टप्पा आहे. गेल्या दोन दशकांत ब्रिक्सचं सदस्यत्व, कार्यसूची आणि सहकार्याच्या पद्धतींमध्ये मोठे बदल झाल्याचं त्यांनी नमूद केलं. भारताच्या अध्यक्षतेखाली लवचिकता, नावीन्य, सहकार्य आणि शाश्वतता या मुद्द्यांवर विशेष लक्ष दिलं जात आहे. जग सध्या मोठ्या राजकीय आणि आर्थिक बदलांतून जात असल्याचं जयशंकर यांनी सांगितलं. भू-राजकीय तणाव, महामारी आणि हवामानाशी निगडित आव्हानं यांचा थेट परिणाम अर्थव्यवस्थेवर होत आहे. अशा स्थितीत देशांनी बदलती परिस्थिती समजून घेणं, त्यानुसार तयारी करणं आणि वेळेत प्रतिसाद देणं आधीपेक्षा जास्त महत्त्वाचं झालं आहे, असं त्यांनी सांगितलं.