Bangsamoro मध्ये पहिल्यांदाच संसदीय निवडणूक, ५ दशकांच्या संघर्षानंतर मतदानाला सुरुवात

दक्षिण फिलिपिन्समधील Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao म्हणजेच BARMM या भागात सोमवारी १४ सप्टेंबरला इतिहासात पहिल्यांदाच नियमित संसदीय निवडणूक होत आहे. या भागात गेली पाच दशकं सशस्त्र संघर्ष सुरू होता आणि आता तिथली जनता प्रथमच मतपेटीतून आपले प्रतिनिधी निवडणार आहे.

या संघर्षात जवळपास १.२० लाख लोकांचा जीव गेला असून लाखो नागरिकांना आपली घरं सोडून विस्थापित व्हावं लागलं होतं. त्यामुळे ही निवडणूक केवळ एक राजकीय प्रक्रिया न राहता, शांतता आणि स्वशासनाच्या दिशेने टाकलेलं एक ऐतिहासिक पाऊल मानलं जात आहे.

Bangsamoro प्रदेशात जवळपास २.४० लाख मतदार या निवडणुकीत मतदान करणार आहेत. संसदेच्या तब्बल ८० जागांसाठी इथे प्रतिनिधी निवडले जाणार आहेत. यामध्ये प्रादेशिक पक्षांचे प्रतिनिधी, जिल्हानिहाय प्रतिनिधी आणि वेगवेगळ्या क्षेत्रांसाठी राखीव असलेल्या जागांचाही समावेश आहे. निवडून आलेले संसद सदस्य पुढे जाऊन प्रदेशाचा Chief Minister निवडणार आहेत. म्हणजे या मतदानातून फक्त आमदार किंवा खासदार निवडले जाणार नाहीत, तर संपूर्ण स्वायत्त प्रदेशाची पुढची राजकीय दिशाच ठरणार आहे.

Bangsamoroचा इतिहास हा संघर्षाने भरलेला आहे. स्वायत्ततेच्या मागणीसाठी इथे अनेक दशकं सरकारविरोधात सशस्त्र आंदोलन सुरू होतं. या हिंसाचारात मोठ्या प्रमाणात सामान्य नागरिक, सुरक्षा जवान आणि बंडखोरांचाही बळी गेला. २०१४ साली फिलिपिन्स सरकार आणि Moro Islamic Liberation Front म्हणजेच MILF यांच्यात शांतता करार झाला आणि त्यानंतर स्वायत्त Bangsamoro प्रदेशाच्या निर्मितीचा मार्ग मोकळा झाला. २०१९ मध्ये BARMMची स्थापना झाली आणि पूर्वीच्या बंडखोर नेत्यांना संक्रमण काळातील प्रशासनात भूमिका देण्यात आली. मात्र त्यानंतरही निवडणुका अनेकदा पुढे ढकलल्या गेल्या होत्या. अखेर आता पहिल्या नियमित संसदीय निवडणुकीचा मार्ग मोकळा झाला आहे.

या निवडणुकीसमोर अजूनही अनेक आव्हानं आहेत. प्रदेशातल्या काही भागांत राजकीय आणि स्थानिक संघर्षाचा इतिहास अजूनही कायम आहे. त्यामुळे मतदानाच्या पार्श्वभूमीवर २० हजारांहून अधिक सुरक्षा जवान तैनात करण्यात आले आहेत. याशिवाय MILF च्या हजारो माजी लढवय्यांचं पूर्ण निःशस्त्रीकरण करण्याची प्रक्रियाही अद्याप पूर्ण झालेली नाही. काही गटांमध्ये राजकीय मतभेद आणि स्थानिक गटबाजीही अजूनही दिसते.

त्यामुळे सोमवारी होणारं मतदान हे फक्त सरकार निवडण्यापुरतं मर्यादित राहणार नाही. पाच दशकांच्या हिंसाचारानंतर लोकशाही व्यवस्था प्रत्यक्षात किती मजबूत होते आणि शांतता किती टिकते, याची ही एक मोठी परीक्षा ठरणार आहे. मतपेटीतला हा पहिला कौल Bangsamoroच्या भविष्यासाठी नवा अध्याय ठरतो का, याकडे संपूर्ण जगाचं लक्ष लागलं आहे.