AI तंत्रज्ञानावर भीती पसरवणे थांबवा, चीनने आंतरराष्ट्रीय सहकार्यावर दिला भर

कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या (AI) क्षेत्रात जगातल्या देशांनी एकत्र येऊन काम करावं, असं आवाहन चीनने केलं आहे. AI मुळे कोणते धोके निर्माण होऊ शकतात, याबद्दल गरजेपेक्षा जास्त भीतीदायक कथा तयार केल्या जात आहेत आणि त्यामुळे जागतिक पातळीवर AI साठी नियम आणि चौकट बनवण्याच्या प्रयत्नांना धक्का बसू शकतो, असा इशारा चीनने दिला आहे. AI तंत्रज्ञान जितक्या वेगाने पुढे जातंय, तितक्याच वेगाने त्याच्या सुरक्षित वापरासाठी सगळ्या देशांनी मिळून नियम बनवायला हवेत, अशी भूमिका चीनने मांडली आहे.

हा वाद अशा वेळी समोर आलाय, जेव्हा अमेरिकेतल्या Anthropic या AI कंपनीचे CEO डारियो अमोदेई यांनी राष्ट्रीय सुरक्षेच्या चिंतेमुळे AI मॉडेल्सचा विकास थोडा हळू करावा, असं म्हटलं आहे. यामुळे AI क्षेत्रातली जीवघेणी स्पर्धा आणि त्यातून तयार होणारे सुरक्षेचे प्रश्न पुन्हा एकदा चर्चेत आले आहेत.

चीनच्या मते AI हे आता एका देशापुरतं मर्यादित तंत्रज्ञान राहिलेलं नाही. अर्थव्यवस्था, संरक्षण, शिक्षण, आरोग्य आणि रोजच्या जगण्यावर त्याचा परिणाम होतोय. त्यामुळे AI च्या विकासासाठी आंतरराष्ट्रीय सहकार्य असणं गरजेचं आहे, असं चीनचं म्हणणं आहे. AI बद्दल भीती पसरवण्यापेक्षा तो सुरक्षित आणि जबाबदारीने कसा वापरता येईल, यावर जगभर चर्चा व्हायला हवी, असं चीनने स्पष्ट केलं. विशेषतः विकसनशील देशांनाही AI च्या फायद्यांचा वाटा मिळावा, यासाठी तंत्रज्ञानातलं सहकार्य वाढवायला हवं, अशी भूमिका चीनने मांडली आहे.

दुसरीकडे, Anthropic चे CEO डारियो अमोदेई यांनी AI ची क्षमता वाढत असल्याने राष्ट्रीय सुरक्षा आणि इतर सुरक्षेचे धोके वाढू शकतात, अशी भीती व्यक्त केली आहे. खूप सक्षम AI मॉडेल्स तयार होत असताना त्यांची क्षमता आणि त्यांचा गैरवापर होण्याची शक्यता गांभीर्याने बघायला हवी, असं त्यांचं म्हणणं आहे. यामुळे AI कंपन्यांनी फक्त तंत्रज्ञान आणखी ताकदवान बनवण्याऐवजी सुरक्षा यंत्रणा मजबूत करायला हवी, अशी मागणी पुढे आली आहे. पण चीनच्या मते भीती किंवा धमकीच्या कथांऐवजी प्रत्यक्ष सहकार्य आणि नियमांवर आधारित जागतिक व्यवस्था उभी करणं जास्त महत्त्वाचं आहे.

AI क्षेत्रात अमेरिका आणि चीनमध्ये आधीपासूनच तगडी तंत्रज्ञान स्पर्धा सुरू आहे. दोन्ही देशांचा भर अत्याधुनिक AI मॉडेल्स, चिप्स, डेटा आणि संगणकीय क्षमतेवर आहे. त्यामुळे AI प्रशासनाचा मुद्दा आता फक्त तंत्रज्ञानापुरता न राहता जागतिक राजकारणाचाही भाग बनला आहे. AI चा विकास किती वेगाने व्हावा आणि त्यावर नियंत्रण ठेवायला कोणते नियम असावेत, हे दोन मोठे प्रश्न आता जगातल्या सरकारांसमोर आहेत. चीनने सहकार्याचा मार्ग सुचवला असला, तरी अमेरिकन कंपन्या आणि तज्ज्ञांच्या सुरक्षेबाबतच्या चिंता कायम आहेत. त्यामुळे पुढच्या काळात AI विकास विरुद्ध AI सुरक्षा हा वाद आणखी तीव्र होण्याची शक्यता आहे.