वनताराहून १३ महिन्यांनी माधुरी हत्तीण नांदणी मठात परतली

कोल्हापूर जिल्ह्यातील शिरोळ तालुक्यातील नांदणी मठात असलेली महादेवी, म्हणजेच माधुरी ही हत्तीण अखेर आपल्या गावी परतली आहे. गुजरातमधील जामनगर येथील वनतारा या वन्यजीव पुनर्वसन केंद्रात ती गेले काही महिने ठेवण्यात आली होती आणि तब्बल १३ महिन्यांच्या न्यायालयीन लढाईनंतर तिचे कोल्हापुरात पुनरागमन शक्य झाले. माधुरी गावात दाखल होताना नांदणीसह आजूबाजूच्या ग्रामस्थांनी तिचे जल्लोषात स्वागत केले.

वनताराने गुरुवारी एक निवेदन काढून सांगितले की, ९ सप्टेंबर रोजी उच्चाधिकार समितीने म्हणजेच एचपीसीने दिलेल्या आदेशानंतर माधुरीला कोल्हापूरला परतण्याची परवानगी देण्यात आली. दोन्ही बाजूंचे म्हणणे ऐकून, संबंधित अहवालांचा आढावा घेऊन आणि नांदणी येथील सुविधेची प्रत्यक्ष पाहणी करून एचपीसीने हा निर्णय घेतला. मात्र या परवानगीसोबत काही अटीही घालण्यात आल्या आहेत. माधुरीचा वापर कोणत्याही मिरवणुकीसाठी किंवा अन्य कुठल्याही कामासाठी करता येणार नाही, तिला २४ तास काळजी लागेल आणि दर दोन आठवड्यांनी तिची वैद्यकीय तपासणी करावी लागेल, असे वनताराने स्पष्ट केले.

याआधी ३० जुलै २०२५ रोजी एचपीसीच्या निर्देशानुसार माधुरीला जामनगरमधील वनतारा येथे आणण्यात आले होते आणि या निर्देशांना मुंबई उच्च न्यायालय तसेच सर्वोच्च न्यायालयानेही मान्यता दिली होती. वनताराने माधुरीचा ताबा मागितला नव्हता, तर केवळ न्यायालयाच्या निर्देशानुसार तिला ठेवून तिची काळजी घेतली होती.

हे सगळे प्रकरण मागच्या वर्षी सुरू झाले, जेव्हा पेटा इंडिया या प्राणिमित्र संघटनेने मुंबई उच्च न्यायालयात याचिका दाखल करत माधुरीला आर्थरायटिस आणि पायांचे गंभीर आजार असून मठात तिची योग्य काळजी घेतली जात नसल्याचा दावा केला. या याचिकेच्या आधारे मुंबई उच्च न्यायालय आणि त्यानंतर सर्वोच्च न्यायालयाने जुलै २०२५ मध्ये माधुरीला अधिक चांगल्या वैद्यकीय उपचारांसाठी वनतारा येथे पाठवण्याचे आदेश दिले होते, त्यानुसार २८ जुलै २०२५ रोजी तिला तिकडे नेण्यात आले.

माधुरीला गुजरातला पाठवल्यानंतर कोल्हापूरसह संपूर्ण महाराष्ट्रातील भाविकांमध्ये तीव्र नाराजी पसरली होती. माजी खासदार राजू शेट्टी, नांदणी मठाचे प्रतिनिधी आणि स्थानिक नागरिकांनी माधुरीसाठी ४५ किलोमीटरची पदयात्रा काढली, मोर्चे काढले, बंद पुकारले आणि उपोषणेही केली. सोशल मीडियावर 'जियो बॉयकॉट' सारख्या मोहिमा राबवून वनतारा प्रशासनावर दबाव आणण्याचा प्रयत्नही झाला.

कोल्हापूरकरांच्या भावना लक्षात घेऊन महाराष्ट्र सरकारनेही या लढ्यात सहभाग घेतला. नांदणी मठाच्या वतीने वकील मनोज पाटील यांनी सर्वोच्च न्यायालयाच्या हाय पॉवर कमिटीसमोर फेरविचार अर्ज सादर केला, त्यानंतर वनतारा प्रशासनानेही माधुरीच्या कोल्हापूर वापसीबाबत सकारात्मक भूमिका घेतली. न्यायालयाच्या निर्देशानुसार एका उच्चस्तरीय संयुक्त समितीने नांदणी मठात जाऊन पाहणी केली आणि माधुरीसाठी मठात काही अद्ययावत सुविधा व वैद्यकीय केंद्र उभारण्यात आले.

९ सप्टेंबर २०२६ रोजी झालेल्या ऑनलाईन सुनावणीनंतर १० सप्टेंबर २०२६ रोजी हाय पॉवर कमिटीने काही अटींसह माधुरीला पुन्हा कोल्हापुरात आणण्याची अधिकृत मंजुरी दिली. या अटींनुसार माधुरीचा वापर कोणत्याही धार्मिक मिरवणुकीसाठी, उत्सवांसाठी किंवा श्रमाच्या कामांसाठी करता येणार नाही. तिच्या सुरक्षेसाठी आणि आरोग्यासाठी मठात २४ तास विशेष व्यवस्था ठेवावी लागेल, तर दर १५ दिवसांनी वनताराचे तज्ज्ञ डॉक्टर स्वतः मठात येऊन तिची सविस्तर वैद्यकीय तपासणी करतील.