ब्रिटिश माणूस थायलंडमध्ये परदेशी भिक्खूंमध्ये सर्वोच्च पदावर, पाच दशकांची साधना

थायलंडच्या बौद्ध परंपरेत एका ब्रिटिश माणसाने इतिहास घडवला आहे. शॉन चिव्हर्टन असं त्यांचं मूळ नाव, पण गेली अनेक वर्षं ते अजान जयसारो या नावाने ओळखले जातात. वयाच्या ६८ व्या वर्षी त्यांची Somdet Phra Rachakhana या पदावर नियुक्ती झाली आहे. थायलंडच्या बौद्ध श्रेणीत हे पद दुसऱ्या क्रमांकाचं सर्वोच्च मानलं जातं. महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे या पदावर पोहोचणारे ते थायलंडच्या इतिहासातील पहिलेच परदेशात जन्मलेले भिक्खू ठरले आहेत.

चिव्हर्टन यांचा जन्म १९५८ साली इंग्लंडमधील आयल ऑफ वाइट इथे झाला. तरुण वयात असताना त्यांच्या मनात जगण्याचा अर्थ काय, माणसाला दुःख का भोगावं लागतं असे प्रश्न घोळत होते. या प्रश्नांची उत्तरं शोधण्यासाठी त्यांनी वेगवेगळ्या देशांत फिरणं सुरू केलं. १९७०च्या दशकाच्या शेवटी शेवटी ते भारतात आले आणि इथेच त्यांनी बुद्धांच्या शिकवणीचा अभ्यास सुरू केला.

भारतातून त्यांचा प्रवास पुढे थायलंडकडे वळला. १९७८ साली ते प्रसिद्ध बौद्ध गुरु लुआंग फो चा यांच्या शिष्यपरंपरेत सामील झाले. पुढच्या काळात त्यांनी थायलंडमधील वनपरंपरेतील बौद्ध साधना स्वीकारली आणि पूर्ण आयुष्य ध्यान, अध्यात्म आणि बौद्ध शिकवण पसरवण्यासाठी वाहून घेतलं. अजान जयसारो यांनी वर्षानुवर्षं थाई आणि इंग्रजी अशा दोन्ही भाषांमध्ये बौद्ध धर्मावर लेखन आणि अध्यापन केलं. त्यांच्या या कामाची दखल घेऊन आधीही त्यांना वेगवेगळ्या धार्मिक पदव्या दिल्या गेल्या होत्या. २०२० साली त्यांना थाई नागरिकत्व मिळालं आणि त्यानंतर त्यांच्या धार्मिक कारकिर्दीत टप्प्याटप्प्याने मोठ्या जबाबदाऱ्या येत गेल्या.

१४ जुलै २०२६ रोजी थायलंडच्या राजाज्ञेनुसार आठ वरिष्ठ भिक्खूंना Somdet Phra Rachakhana या पदावर बढती देण्यात आली, आणि त्यात अजान जयसारो यांचंही नाव होतं. या नियुक्तीमुळे परदेशात जन्मलेल्या एखाद्या माणसाने थायलंडच्या बौद्ध श्रेणीत इतक्या वरच्या पातळीवर पोहोचण्याचा हा पहिलाच विक्रम ठरला आहे.

अजान जयसारो यांची ही कहाणी फक्त एका धार्मिक पदापर्यंत पोहोचण्यापुरती मर्यादित नाही. ब्रिटनपासून सुरू होऊन भारतमार्गे थायलंडपर्यंत गेलेला त्यांचा हा जवळपास पाच दशकांचा आध्यात्मिक प्रवास आहे. थायलंडमध्ये राहून त्यांनी बौद्ध धर्मातील ध्यान, शिस्त आणि साधनेच्या परंपरेशी स्वतःला घट्ट जोडून घेतलं. त्यांच्या या नियुक्तीमुळे थायलंडच्या बौद्ध परंपरेचा आंतरराष्ट्रीय विस्तारही समोर आला आहे, आणि परदेशात जन्मलेल्या एका व्यक्तीने थाई बौद्ध व्यवस्थेतील इतक्या प्रतिष्ठेच्या पदापर्यंत पोहोचणं ही घटना ऐतिहासिक मानली जात आहे.