नागपुरात फ्लायओव्हरच्या नामकरणावरून वाद, काँग्रेस-बसपाचे रस्त्यावर आंदोलन

नागपूर शहरात नुकत्याच लोकार्पण झालेल्या एका फ्लायओव्हरच्या नावावरून मोठा वाद निर्माण झाला आहे. कमाल चौक ते दिघोरी असा 8.9 किलोमीटर लांबीचा हा नवा पूल नुकताच खुला करण्यात आला होता, मात्र त्याच्या नामकरणावरूनच आता शहरात तणाव निर्माण झाला आहे.

उद्घाटन सोहळ्याच्या वेळीच काँग्रेस, बहुजन समाज पार्टी (बसपा), रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया आणि विविध सामाजिक संघटनांनी या निर्णयाला कडाडून विरोध केला. आंदोलक रस्त्यावर उतरले आणि सरकारच्या या निर्णयाचा निषेध करत त्यांनी हा शहराचे सामाजिक वातावरण बिघडवण्याचा प्रयत्न असल्याचा आरोप केला.

आंदोलकांचे म्हणणे आहे की ज्या व्यक्तीचे या पुलाच्या उभारणीत कोणतेही योगदान नव्हते, त्यांचे नाव देऊन महापुरुषांचा अपमान करण्यात आला आहे. सरकारने हे नाव तातडीने मागे घ्यावे, अन्यथा कायदेशीर लढाईबरोबरच तीव्र आंदोलन उभारले जाईल, अशी मागणी त्यांनी केली. रेशिमबाग चौक, कमाल चौक आणि शहराच्या इतर अनेक भागांत सरकारविरोधात निदर्शने सुरूच होती.

भारतीय जनता पार्टीने (भाजप) शुक्रवारी रात्री या नव्याने बांधलेल्या फ्लायओव्हरला 'डॉ. केशव बळीराम पंत हेडगेवार फ्लायओव्हर' असे नाव दिल्याची घोषणा केली. कोणत्याही अधिकृत सरकारी यंत्रणेकडून औपचारिक नामकरणाची घोषणा न होताच असे नाव दिल्याने शहरात विरोधाची लाट उसळली.

आंबेडकरी संघटनांचा दावा आहे की काँग्रेसच्या तत्कालीन खासदार सरोज खापर्डे यांनी कमाल चौक ते गोळीबार चौक या मार्गावर फ्लायओव्हर बांधला होता, जो त्यावेळी नागपूरचा पहिला फ्लायओव्हर होता. तेव्हा इंदोरा चौक ते कमाल चौक आणि पुढील मार्गाला 'डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मार्ग' आणि पुलाला 'डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर फ्लायओव्हर' असे नाव देण्यात आले होते, जे आजतागायत कायम आहे. राज्यातील सध्याच्या सरकारने बहुमताचा गैरवापर करत आणि हुकूमशाही पद्धतीने मनमानी करून हे नाव बदलले असून हा भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा अपमान असल्याचा आरोप करण्यात आला आहे.

कमाल चौकावर काँग्रेस कार्यकर्त्यांनी फ्लायओव्हरच्या नामकरणाविरोधात तीव्र संताप व्यक्त केला. यावेळी प्रदेश युवक काँग्रेसचे कुणाल राऊत, नगरसेवक गौतम अंबाडे, अभिषेक शंभरकर, आसिफ शेख, दिनेश यादव, मनोज बनसोड, नगरसेविका कल्पना द्रोणकर, बंडोपंत टेंभुर्णे, चेतन तरारे, नीलेश खोरगडे यांच्यासह मोठ्या संख्येने कार्यकर्ते उपस्थित होते.

बसपाने रेशिमबाग चौकावर जोरदार आंदोलन केले. सकाळपासूनच पोलीस बसपा कार्यकर्त्यांना ताब्यात घेण्याचा प्रयत्न करत होते, मात्र कार्यकर्ते दिवसभर पोलिसांच्या हाती लागले नाहीत. संध्याकाळी अचानक अनेक कार्यकर्ते रेशिमबाग चौकावर जमले आणि त्यांनी तीव्र निदर्शने केली. बसपा नेत्यांनी डॉ. हेडगेवार यांच्या नावावर आक्षेप घेत सरकारला जनभावना समजून घेण्याचा सल्ला दिला. या फ्लायओव्हरला बाबासाहेब आंबेडकर किंवा सम्राट अशोक यांचे नाव द्यावे, अशी मागणी त्यांनी केली. यानंतर अजनी पोलिसांनी बसपाचे प्रदेश सरचिटणीस नाराजेकर, जिल्हाध्यक्ष योगेश लांजेवार, शहराध्यक्ष अनिकेत कुत्तरमारे, प्रदेश सचिव प्रफुल्ल मानके आणि विवेक हाडके, अमित बनसोड यांच्यासह 25 ते 30 कार्यकर्त्यांना ताब्यात घेतले.

रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आरपीआय), आंबेडकरी चळवळीशी संबंधित कार्यकर्ते आणि सामाजिक संघटनांनी सांगितले की फ्लायओव्हरचे नाव बदलणे हे जनभावनांना धक्का देणारे आणि जनक्षोभ भडकवणारे कृत्य आहे. कमाल चौकावर जमलेल्या नेत्यांनी नागपूरच्या पहिल्या फ्लायओव्हरचा इतिहास आठवून दिला आणि हा मार्ग व पूल नेहमीच डॉ. आंबेडकर यांच्या नावाने ओळखला जात आल्याचे सांगितले.