कामठी लष्करी केंद्रात दीड हजारांहून अधिक झाडांची लागवड

कामठी, महाराष्ट्र: ब्रिगेड ऑफ द गार्ड्स रेजिमेंटल सेंटरने (जीआरसी) आपल्या कॅम्पसमधील हिरवळ वाढवण्यासाठी आणखी एक मोठे पाऊल उचलले आहे. भारतीय लष्कराच्या गो ग्रीन मोहिमेला आणि एक पेड मां के नाम या उपक्रमाला पाठिंबा देत येथे मोठ्या प्रमाणावर वृक्षारोपण करण्यात आले.

या उपक्रमात लेव्हलर्स फाउंडेशनच्या टीमने महत्त्वाची भूमिका बजावली. आर्किटेक्ट समृद्धी एस. चाफळे यांच्या नेतृत्वाखाली टीमने झाडांची निवड, पुरवठा आणि प्रत्यक्ष लागवड अशा सर्व टप्प्यांतून ही मोहीम यशस्वीपणे पार पाडली आणि एकूण १,५५० झाडे लावली. जीआरसीची टीम, जीआरसीमधील कुटुंबे, स्वयंसेवक आणि लेव्हलर्स फाउंडेशनचे सदस्य अशा सर्वांनी मिळून अनेक आठवडे नियोजन करून ही मोहीम राबवली. यातून हिरवळ, आरोग्यदायी आणि शाश्वत वातावरण निर्माण करण्यासाठी सामूहिक सहभागाची प्रेरणा मिळाली असून जवान, त्यांची कुटुंबे आणि परिसरातील समुदायासाठी पर्यावरण संवर्धन आणि कल्याणाला हातभार लागला आहे.

लेव्हलर्स फाउंडेशनच्या संस्थापक आणि संचालक आर्किटेक्ट समृद्धी एस. चाफळे यांनी सांगितले की, ब्रिगेड ऑफ द गार्ड्स रेजिमेंटल सेंटरमध्ये या पर्यावरण उपक्रमात योगदान देण्याची संधी संस्थेसाठी विशेष महत्त्वाची आहे. त्यांच्या मते, भारतीय लष्कराचा पर्यावरण संवर्धनावरील भर आणि फाउंडेशनचे शहरी परिसंस्था जपण्याचे व हिरवळ वाढवण्याचे काम यांच्यात जवळचे साम्य आहे.

जीआरसी कामठी प्रकल्पासाठी अंतिम यादीत एकूण १,५५० रोपे होती, ज्यात फुलझाडे, फळझाडे आणि शोभेची झाडे यांचा समावेश होता. यामध्ये २०० कण्हेर, १५० मधुकामिनी, १०० आंबा, १०० जांभूळ, १०० अमरूद, १०० मोसंबी, १०० फणस आणि १०० मिनी इक्सोरा या झाडांचा समावेश होता. याशिवाय अशोक, टेकोमा गवळी चवळी, काश्मिरी गुलाब, बांबू, चिकू, जांभूळ पाणी सफरचंद (वॉटर अ‍ॅपल), रामफळ, सेतू, बकुळ, टर्मिनालिया मेटॅलिका, बहावा (कॅसिया फिस्टुला), टॅबेब्युया रोझिया, स्पॅथोडिया, सीसलपिनिया, सुपारीचे पाम, ख्रिसमस ट्री, विद्या किंवा मोरपंखी आणि सॉन्ग ऑफ इंडिया या जातींच्या झाडांचीही कॅम्पसमध्ये विविध ठिकाणी लागवड करण्यात आली.

या वृक्षारोपणासाठी लेव्हलर्स फाउंडेशनची टीम आणि जीआरसीची टीम यांच्यात जवळचा समन्वय आवश्यक होता. सुरुवातीला लागवडीसाठी योग्य जागा निश्चित करण्यासाठी प्रत्यक्ष पाहणी करण्यात आली, त्यानंतर मोठे आणि दर्जेदार खड्डे आखणे व खोदणे, सहा फुटांहून उंच झाडांची निवड व खरेदी आणि पाणी देण्यासह देखभालीचे नियोजन करण्यात आले. अंतिम मोहिमेच्या तयारीपर्यंत हे सर्व टप्पे पार पडले आणि या समन्वयामुळेच प्रकल्प प्रत्यक्षात यशस्वी होऊ शकला.

जीआरसी कामठीतील या लागवडीसह लेव्हलर्स फाउंडेशनने आतापर्यंत केलेल्या एकूण वृक्षारोपणाचा आकडा सुमारे २,००० झाडांवर पोहोचला आहे. यातून फाउंडेशनचे सुरू असलेले पर्यावरणविषयक उपक्रम आणखी विस्तारले आहेत. नव्याने लावलेली ही झाडे आणि रोपे जीआरसी कॅम्पसच्या दीर्घकालीन हिरवळीसाठी उपयुक्त ठरतील आणि पर्यावरणाप्रती भारतीय लष्कराच्या व्यापक बांधिलकीला पाठबळ देतील. या मोहिमेतून लष्कर आणि नागरी सामाजिक संस्था यांच्यातील सहकार्याचे मूल्यही अधोरेखित झाले, ज्यामुळे येत्या अनेक वर्षांसाठी कॅम्पस आणि तेथील परिसंस्थेला लाभदायक ठरतील अशी हिरवळीची जागा तयार झाली.

भविष्यातही सातत्याने आणि दीर्घकालीन पर्यावरणीय परिणाम साधणाऱ्या प्रकल्पांसाठी लेव्हलर्स फाउंडेशनची टीम जीआरसी टीमशी चर्चा करत आहे. या कार्यक्रमाला नागपूरचे ट्री मॅन म्हणून ओळखले जाणारे श्री बाबा देशपांडे हेदेखील उपस्थित होते. त्यांनी १९७०च्या दशकापासून शहरात १२,०००हून अधिक झाडे लावली आहेत. त्यांचे वृक्षारोपणातील दीर्घकाळचे काम आणि मार्गदर्शन फाउंडेशनच्या पर्यावरणविषयक उपक्रमांसाठी प्रेरणादायी ठरले आहे.

या प्रकल्पाच्या नियोजन आणि अंमलबजावणीदरम्यान मार्गदर्शन आणि सहकार्याबद्दल लेव्हलर्स फाउंडेशनने जीआरसी टीमचे आभार मानले. आर्किटेक्ट समृद्धी चाफळे यांच्यासाठी या प्रसंगाला भारतीय लष्कराशी वैयक्तिक नातेही जोडलेले होते. त्यांचे आजोबा, कै. श्री चिंतामणराव सीताराम चाफळे, भारतीय लष्कराच्या स्पेशल फोर्सेसमध्ये कार्यरत होते. त्यांनी वृक्षारोपण मोहिमेतील आपले योगदान आजोबांच्या स्मृतीला समर्पित केले असून, लष्करी आस्थापनेत काम करण्याची ही संधी विशेष अर्थपूर्ण असल्याचे त्यांनी सांगितले.