आयआयएम नागपूरचा गोवा पीडब्ल्यूडीशी वाहतूक नियोजनासाठी करार

भारतीय व्यवस्थापन संस्था नागपूर म्हणजेच आयआयएम नागपूरने वाहतूक आणि गर्दी व्यवस्थापनासारख्या गुंतागुंतीच्या प्रश्नांवर सरकारांना मदत करणारी संस्था म्हणून आपली भूमिका आणखी मजबूत केली आहे. संस्थेच्या सेंटर फॉर लॉजिस्टिक्स, इन्फ्रास्ट्रक्चर अँड प्रोजेक्ट मॅनेजमेंट म्हणजेच सीएलआयपी या विभागाने गोवा सरकारच्या सार्वजनिक बांधकाम विभागासोबत म्हणजेच पीडब्ल्यूडीसोबत सामंजस्य करारावर स्वाक्षऱ्या केल्या आहेत. या करारांतर्गत राज्यातील महत्त्वाच्या रस्ते जाळ्यांसाठी वाहतूक सिम्युलेशन आणि पादचारी बाहेर पडण्याचे मॉडेल तयार केले जाणार आहेत.

हा करार ९ सप्टेंबरला पणजीत झाला. त्याचवेळी पर्वरी येथील सहा पदरी उन्नत मार्गाच्या अधिकृत उद्घाटन कार्यक्रमही पार पडला. केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी या कार्यक्रमाला प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित होते आणि त्यांनी नव्याने बांधलेल्या या मार्गाचे उद्घाटन केले. गोव्याचे मुख्यमंत्री डॉ. प्रमोद सावंत यांच्या उपस्थितीत हा करार करण्यात आला.

गोवा पीडब्ल्यूडीचे प्रधान मुख्य अभियंता आणि गोवा सरकारचे पदसिद्ध अतिरिक्त सचिव संदीप के. प्रभू चोडणेकर आणि आयआयएम नागपूरचे संचालक डॉ. भीमराया मेत्री यांनी या करारावर स्वाक्षऱ्या करून कागदपत्रांची देवाणघेवाण केली.

बारा महिन्यांच्या या प्रकल्पांतर्गत आयआयएम नागपूरचा सीएलआयपी विभाग पणजीतील केटीसी सर्कल, दिवजा सर्कल आणि मर्सेस सर्कल यांच्यासह मडगाव आणि सांखळी येथील रस्ते जाळ्यांसाठी वाहतूक सिम्युलेशन मॉडेल आणि पादचारी बाहेर पडण्याचे मॉडेल तयार करणार आहे.

मुख्यमंत्री डॉ. प्रमोद सावंत म्हणाले की या करारामुळे गोव्यातील महत्त्वाच्या वाहतूक चौकांचा शास्त्रोक्त आणि सर्वंकष अभ्यास होणार आहे. आयआयएम नागपूरच्या शिफारशींमुळे राज्य सरकारला वाहतूक कोंडी कमी करण्यासाठी, वाहतुकीचा प्रवाह सुधारण्यासाठी आणि नागरिक तसेच पर्यटकांचा प्रवास अधिक सुरक्षित व सोयीचा करण्यासाठी व्यवहार्य, दीर्घकालीन उपाय शोधण्यास मदत होईल, असे त्यांनी सांगितले.

डॉ. भीमराया मेत्री म्हणाले की व्यवस्थापन संस्थांनी केवळ वर्गापुरते मर्यादित न राहता नागरिकांवर थेट परिणाम करणाऱ्या प्रश्नांवर उपाय द्यायला हवेत. गोव्यासोबतचा हा करार आयआयएम नागपूरसाठी महत्त्वाचा टप्पा असल्याचे त्यांनी नमूद केले. क्षेत्रीय आकडेवारी, सिम्युलेशन तंत्रज्ञान आणि व्यवस्थापनाचा विचार एकत्र आणून सुरक्षित रस्ते, कमी प्रवास वेळ आणि दशकानुदशके प्रभावी राहणारी पायाभूत सुविधा उभारण्यासाठी गोव्याला व्यावहारिक उपाय देण्याचे उद्दिष्ट असल्याचे ते म्हणाले.

या करारामुळे वाहतूक, पादचारी आणि गर्दी व्यवस्थापन या व्यापक क्षेत्रात आयआयएम नागपूरच्या सीएलआयपीसोबत काम करणारे गोवा हे तिसरे राज्य ठरले आहे. यापूर्वी सीएलआयपीने महाराष्ट्र सरकारसोबत नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथे २०२७ मध्ये होणाऱ्या कुंभमेळ्याच्या गर्दी व्यवस्थापन नियोजनासाठी, तर मध्य प्रदेश सरकारसोबत उज्जैन येथे २०२८ मध्ये होणाऱ्या कुंभमेळ्यासाठी करार केले होते. गोव्याच्या या प्रकल्पामुळे मोठ्या सार्वजनिक कार्यक्रमांच्या व्यवस्थापनापासून सुरू झालेले हे काम आता रोजच्या शहरी वाहतुकीच्या आणि दीर्घकालीन वाहतूक नियोजनाच्या क्षेत्रापर्यंत विस्तारले आहे.

या प्रकल्पांतर्गत आयआयएम नागपूर संबंधित ठिकाणच्या रस्ते जाळ्यांशी निगडित आकडेवारी, वाहतुकीचे प्रमाण, प्रवासाचा वेळ, वाहतूक कोंडीमुळे होणारा विलंब, सार्वजनिक वाहतूक आणि पार्किंग यांबाबत माहिती गोळा करून त्याचे विश्लेषण करणार आहे. पणजीतील केटीसी सर्कल, दिवजा सर्कल आणि मर्सेस सर्कल तसेच मडगाव आणि सांखळी येथे वाहतूक सिम्युलेशन मॉडेल तयार केले जातील. पादचाऱ्यांची ये-जा सुधारण्यासाठी आणि रस्त्यावरील असुरक्षित घटकांची सुरक्षितता वाढवण्यासाठी पादचारी बाहेर पडण्याचे मॉडेलही तयार करण्यात येणार आहे. पुढील १०, २० आणि ३० वर्षांतील वाहतुकीच्या मागणीचा अंदाज बांधून भविष्यातील अडथळे, कोंडी होणारे रस्ते आणि दबावाची ठिकाणे शोधली जातील. तसेच सिग्नलच्या वेळा, रस्ते व चौकांची रचना, पार्किंग व्यवस्थापन आणि सार्वजनिक वाहतुकीशी संबंधित पायाभूत सुविधांमध्ये सुधारणा सुचवल्या जातील.