घरगुती गरम मसाला बनवण्याची सोपी पद्धत, चव आणि सुगंध दोन्ही वाढणार

स्वयंपाकात कोणत्याही पदार्थाला खमंग चव आणि सुगंध यावा यासाठी गरम मसाला वापरला जातो. हा मसाला मुख्यतः बिहार आणि झारखंडमध्ये वापरला जातो आणि भुजियापासून ग्रेव्हीच्या पदार्थांपर्यंत सगळ्याची चव तो वाढवतो. बरेचजण बाजारातून विकत आणलेला रेडिमेड गरम मसाला वापरतात, पण त्याला घरगुती मसाल्यासारखी खमंग चव कधीच येत नाही. त्यामुळे घरच्या घरी हा मसाला कसा तयार करायचा हे जाणून घेणं उपयोगी ठरेल.

हा मसाला बनवण्यासाठी काही ठराविक साहित्य लागतं. यात धणे ४ मोठे चमचे, जिरे २ मोठे चमचे, शाही जिरे १ मोठा चमचा, काळी मिरी २ मोठे चमचे, काळी वेलची ८ ते १० नग, वेलची १५ ते २० नग, लवंग १ मोठा चमचा, दालचिनी ४ ते ५ मोठे तुकडे, बडीशेप ३ ते ४ नग, जावित्री ३ ते ४ फुले, जायफळ अर्धा तुकडा, तेजपत्ता ४ ते ५ पानं आणि आणखी एक मोठा चमचा बडीशेप एवढं साहित्य लागतं.

मसाला तयार करताना आधी सगळे अख्खे मसाले नीट स्वच्छ करून घ्यावेत, जेणेकरून त्यात धूळ किंवा खडे राहणार नाहीत. त्यानंतर मंद आचेवर कढई किंवा पॅन गरम करून घ्यावं. त्यात आधी दालचिनी, काळी वेलची, बडीशेप आणि तेजपत्ता टाकून एक मिनिट परतून घ्यावं. त्यानंतर धणे, जिरे, काळी मिरी, लवंग आणि वेलची घालावी.

हे सगळं झाल्यावर गॅस बंद करावा आणि लगेच त्यात जायफळाची पूड आणि जावित्री घालून चांगलं ढवळून घ्यावं. हे भाजलेले मसाले एका रुंद ताटात काढून पूर्णपणे थंड होऊ द्यावेत. गरम मसाले लगेच दळू नयेत, कारण तसं केल्यास त्यातलं तेल वाफेच्या रूपात निघून जातं आणि सुगंध कमी होतो.

मसाले पूर्ण थंड झाल्यावर मिक्सरच्या भांड्यात घालावेत. सतत न दळता पल्स मोडचा वापर करावा आणि मसाला जास्त गरम होऊ नये म्हणून मध्ये मध्ये थांबून दळावा. दळून झाल्यावर हा मसाला हवाबंद डब्यात भरून ठेवावा.

घरी तयार केलेल्या या मसाल्याचं वैशिष्ट्य म्हणजे कुठला मसाला किती प्रमाणात वापरायचा हे स्वतःच्या आवडीनुसार ठरवता येतं. मसाला ताजा असल्यामुळे त्याचा सुगंधही खूप छान येतो. एकदा हा मसाला घरी करून पाहिला की रोजच्या जेवणातल्या अनेक पदार्थांना वेगळीच चव येऊ शकते.

हा घरगुती गरम मसाला भाजी, उसळ, आमटी, पनीर, छोले, राजमा, पुलाव, बिर्याणी, मिसळ किंवा वेगवेगळ्या ग्रेव्हीच्या पदार्थांमध्ये वापरता येतो. मात्र हा मसाला जास्त प्रमाणात घालायची गरज नसते. पदार्थाच्या प्रमाणानुसार थोडासा मसाला टाकला तरी त्याला छान सुगंध आणि चव येते.