भारतीय वंशाच्या इंजिनिअर जोडप्याकडून अमेरिकन युनिव्हर्सिटीला १९० कोटींची देणगी, नवीन AI कॉलेज उभारणार
अमेरिकेतील 'युनिव्हर्सिटी ऑफ नॉर्थ टेक्सास'ला भारतीय वंशाच्या अनुराधा आणि विकास सिन्हा या दांपत्याने २० दशलक्ष डॉलरचे दान दिले आहे, ज्यातून आर्टिफिशियल इंटेलिजन्ससाठी वेगळे कॉलेज सुरू होणार आहे.
अमेरिकेत स्थायिक झालेल्या भारतीय वंशाच्या एका जोडप्याने आपल्या मोठ्या मनाचं आणि दूरदृष्टीचं उदाहरण घालून दिलं आहे. इंजिनिअर असलेल्या अनुराधा आणि विकास सिन्हा यांनी 'युनिव्हर्सिटी ऑफ नॉर्थ टेक्सास' (UNT) या शिक्षणसंस्थेला २ कोटी डॉलर, म्हणजे साधारण १९० कोटी रुपयांचं ऐतिहासिक दान दिलं आहे. या रकमेतून विद्यापीठात आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) आणि ॲडव्हान्सड ॲनालिटिक्ससाठी खास एक नवीन कॉलेज उभं राहणार आहे.
विकास सिन्हा यांनी स्वतः याच UNT मधून २०२३ साली आपली पीएचडी पूर्ण केली होती. या मोठ्या योगदानाची दखल घेत विद्यापीठाच्या प्रशासनाने नवीन संस्थेला 'अनुराधा आणि विकास सिन्हा कॉलेज ऑफ आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स ॲंड ॲडव्हान्सड ॲनालिटिक्स' असं नाव देण्याचा निर्णय घेतला आहे. भारतातल्या एका सर्वसाधारण कॉलेजमधून शिक्षणाला सुरुवात करून अमेरिकेच्या टॉप टेक इंडस्ट्री आणि शिक्षण क्षेत्रात एवढं मोठं यश मिळवणारं हे जोडपं सध्या जगभर चर्चेत आहे.
दोघांचंही शालेय शिक्षण भारतात झालं असून, त्यांनी आंध्र प्रदेशातल्या 'श्री वेंकटेश्वर युनिव्हर्सिटी'मधून सिव्हिल इंजिनिअरिंगमध्ये बीटेकची पदवी घेतली होती. पुढील शिक्षणासाठी ते अमेरिकेत गेले आणि फ्लोरिडा अटलांटिक युनिव्हर्सिटीमधून पोस्ट ग्रॅज्युएशन पूर्ण केलं. विकास यांनी त्यानंतर नॉर्थवेस्टर्न युनिव्हर्सिटीमधून शिक्षण घेतलं आणि २०२३ मध्ये UNT मधून पीएचडी मिळवली. सध्या विकास सिन्हा हे टेक क्षेत्रातील मोठी कंपनी 'ब्रॉडकॉम' (Broadcom) च्या मेनफ्रेम सॉफ्टवेअर डिव्हिजनमध्ये व्हाईस प्रेसिडेंट या पदावर आहेत.
या देणगीबद्दल बोलताना विकास सिन्हा म्हणाले की, शिक्षणामुळेच त्यांच्या आयुष्यात यशाचे दरवाजे उघडले होते आणि आता इतर विद्यार्थ्यांनाही अशाच संधी मिळाव्यात, अशी त्यांची इच्छा आहे. त्यांनी सांगितलं की, ही भेट फक्त एक देणगी नाही, तर हे याचं उदाहरण आहे की परदेशात जाऊन स्थायिक झालेले भारतीय केवळ 'अमेरिकन ड्रीम' जगत नाहीत, तर ते स्वप्न घडवण्यातही मोठी भूमिका बजावतात.
नवीन AI कॉलेज दोन प्रमुख डिव्हिजनमध्ये काम करणार आहे. पहिली म्हणजे 'डिव्हिजन ऑफ अप्लाइड इंटेलिजन्स ॲंड इन्फॉर्मेटिक्स', जी स्मार्ट आणि इंटेलिजेंट सिस्टीम प्रत्यक्ष जगात कशा वापरता येतील यावर लक्ष केंद्रित करेल. दुसरी म्हणजे 'डिव्हिजन ऑफ इन्फॉर्मेशन ॲंड लर्निंग ॲप्लिकेशन्स', जी माणसं, समाज आणि संस्था एआय तंत्रज्ञान कसं वापरतात याचा अभ्यास करेल. या कॉलेजचा उद्देश विद्यार्थ्यांना फक्त AI वापरणारे न बनवता, ते तयार करण्यासाठी, समजून घेण्यासाठी, त्यावर प्रश्न विचारण्यासाठी आणि जबाबदारीने त्यावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी सक्षम बनवणं हा आहे.
सिन्हा दांपत्याच्या १९० कोटी रुपयांच्या या योगदानातून ६ कायमस्वरूपी एन्डोमेंट फंड उभे राहतील, ज्यांचा वापर गुणवंत विद्यार्थ्यांच्या स्कॉलरशिपसाठी, प्रोफेसरशिपसाठी, प्रगत संशोधनासाठी आणि तंत्रज्ञान इनक्यूबेशनसाठी केला जाईल. सोबतच कॅम्पसमध्ये 'अप्लाइड आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स ॲंड डेटा सायन्स इन्स्टिट्यूट'ची स्थापना होणार असून, त्यामुळे विद्यापीठाचं संशोधन थेट जागतिक टेक इंडस्ट्रीशी जोडलं जाईल.
विकास आणि अनुराधा सिन्हा यांचं UNT सोबतचं नातं नवीन नाही. याआधी २०२४ मध्ये त्यांनी 'अनुराधा आणि विकास सिन्हा डिपार्टमेंट ऑफ डेटा सायन्स' सुरू करण्यासाठी मोठा निधी दिला होता. त्यानंतर २०२५ मध्ये त्यांनी 'सिन्हा इनोव्हेशन लॅब फॉर डेटा सायन्स'ची स्थापना केली. आता २०२६ मधील हे २० दशलक्ष डॉलरचं दान शिक्षण आणि संशोधन क्षेत्रात कोणत्याही भारतीय वंशाच्या व्यक्तीने दिलेलं सर्वात मोठं योगदान ठरलं आहे.
