Bank of India कडून फिनटेक फेस्टमध्ये UPI, AI आणि CBDC संबंधित 12 डिजिटल सुविधांचे अनावरण

मुंबईत 9 ते 11 सप्टेंबर या कालावधीत पार पडलेल्या Global FinTech Fest (GFF) 2026 या कार्यक्रमात Bank of India ने डिजिटल बँकिंगच्या दिशेने एक मोठे पाऊल टाकले आहे. बँकेने या फेस्टमध्ये एकूण 12 डिजिटल उपक्रम सुरू केले असून यामध्ये पेमेंट्स, कार्ड्स, डिजिटल करन्सी, सेल्फ-सर्व्हिस बँकिंग, अनुपालन, ग्राहक सहभाग आणि फिनटेक सहकार्य अशा विविध क्षेत्रांचा समावेश आहे. बँकेचे व्यवस्थापकीय संचालक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी रजनीश कर्नाटक यांच्या उपस्थितीत बँकेच्या स्टॉलचे उद्घाटन झाले.

डिजिटल पेमेंट्सच्या आघाडीवर बँकेने सहा नव्या सुविधा आणल्या आहेत. यापैकी UPI Help 2.0 ही सुविधा Omni Neo या मोबाइल अॅपमध्ये समाविष्ट करण्यात आली असून याद्वारे ग्राहकांना आपल्या UPI व्यवहारांचा इतिहास तपासता येणार आहे, तक्रार नोंदवता येणार आहे, तिचा पाठपुरावा करता येणार आहे आणि बँक ऑफ इंडियाच्या खात्याशी जोडलेले UPI मँडेट्स सांभाळता येणार आहेत. Transaction Replay या सुविधेमुळे ग्राहकाला आधी केलेला UPI व्यवहार पुन्हा सुरू करता येईल. यासोबतच UPI Tap आणि Pay on PoS ही सुविधाही आणली असून NFC सुविधा असलेल्या स्मार्टफोनने सुसज्ज PoS मशीनवर फक्त टॅप करून कॉन्टॅक्टलेस पद्धतीने UPI पेमेंट करता येईल.

UPI आणि RuPay कार्डसाठी बँकेने AI-आधारित पेमेंट सोल्यूशन्सही उपलब्ध करून दिली आहेत. ग्राहकाने आवश्यक पडताळणी आणि परवानगी दिल्यानंतर AI एजंट बिल भरणे, सबस्क्रिप्शनचे नूतनीकरण किंवा छोट्या खरेदीसारखी कामे आपोआप करू शकतो, आणि ही परवानगी बदलण्याचा किंवा रद्द करण्याचा हक्क ग्राहकाकडेच राहील. कॉर्पोरेट ग्राहकांसाठी NPCIच्या सोबतीने IMPS Bulk Payment ही सुविधा सुरू करण्यात आली असून त्याद्वारे एकाचवेळी मोठ्या प्रमाणात पेमेंट रिक्वेस्ट पाठवता येतील.

डिजिटल करन्सीच्या क्षेत्रात बँकेने User-level Programmable Central Bank Digital Currency (CBDC) ही सुविधा आणली आहे, ज्यात डिजिटल टोकन कोणत्या कारणासाठी, कोणत्या भागात आणि किती काळासाठी वापरता येईल याच्या अटी ठरवता येतात. लक्ष्यित अनुदान, मदत निधी आणि Direct Benefit Transfer योजनांमध्ये या तंत्रज्ञानाचा उपयोग होऊ शकतो, आणि निधी नेमक्या त्याच कारणासाठी वापरला जातो आहे याची खातरजमा यामुळे करता येते.

GFF 2026 मध्ये बँकेने Terra Mastercard World Credit Card हे कॉन्टॅक्टलेस इंटरनॅशनल क्रेडिट कार्डही सादर केले, जे ATM, PoS आणि ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्मवर वापरता येईल आणि प्रवास, विमानतळ लाउंज प्रवेश, मनोरंजन, डायनिंग, मोबिलिटी, वेलनेस व डिजिटल सबस्क्रिप्शनशी संबंधित फायदे देईल. या कार्डला इश्यूअन्स शुल्क नसून मुख्य कार्डाचे वार्षिक शुल्क 990 रुपये तर अॅड-ऑन कार्डाचे 750 रुपये असल्याचे बँकेने सांगितले.

Hitachiच्या मदतीने बँकेने Android-based Cash Recycler Machineचा प्रोटोटाइपही दाखवला, ज्यात पारंपरिक ATM सेवांव्यतिरिक्त UPI आधारित कार्डलेस कॅश काढणे, Green PIN तयार करणे आणि रिअल-टाइममध्ये डेबिट कार्ड जारी करण्याची सोय असेल. अर्ज आणि प्रमाणीकरण पूर्ण केल्यावर ग्राहकाला याच मशीनमधून त्याचे स्वतःचे फिजिकल डेबिट कार्ड लगेच मिळू शकेल.

याशिवाय बँकेने ToneTag-सक्षम E-Kosha 2.0 हे कन्व्हर्सेशनल बँकिंग सोल्यूशनही आणले, ज्यामुळे ग्राहकांना आवाजाच्या माध्यमातून बँकेशी संवाद साधता येईल; पुढे ही सुविधा खाते, पेमेंट्स, निधी हस्तांतरण, कर्ज, विमा, गुंतवणूक आणि ग्राहक सेवेपर्यंत वाढवली जाऊ शकते. यासोबतच ALPHA PLUS, FinTech Connect Portal आणि Markytics असे प्लॅटफॉर्मही सादर करण्यात आले, ज्यातील FinTech Connect Portal मार्फत फिनटेक कंपन्यांना कोणतेही शुल्क न भरता बँकेसमोर आपले प्रस्ताव मांडता येतील. या सर्व उपक्रमांचा उद्देश भविष्यासाठी सज्ज, सुरक्षित आणि सर्वसमावेशक बँकिंग व्यवस्था उभारणे हा असल्याचे बँक ऑफ इंडियाने म्हटले आहे.