आयआयटी रुरकीत डोवाल यांनी सांगितला सिक्कीममधील तो जुना किस्सा, चीनी सैन्याने केली होती टीम ताब्यात

आयआयटी रुरकीच्या दीक्षांत समारंभात राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोवाल यांनी विद्यार्थ्यांना आपल्या तरुणपणातला एक किस्सा सांगितला. हा किस्सा ते सिक्कीममध्ये तरुण आयपीएस अधिकारी असतानाचा आणि गुप्तचर विभागाचे प्रमुख म्हणून काम करत असतानाचा आहे.

डोवाल सांगतात, त्या वेळी ते गुप्तचर कामात नवीन होते आणि वयानेही खूप तरुण होते. सिक्कीममध्ये त्यांच्याकडे सीमावर्ती भागांवर लक्ष ठेवण्याची, चिनी सैन्याच्या म्हणजे पीएलएच्या हालचाली समजून घेण्याची आणि चीनबद्दल महत्त्वाची माहिती गोळा करण्याची जबाबदारी होती.

याच जबाबदारीचा भाग म्हणून एकदा त्यांच्या पथकाला सीमावर्ती भागात एका गुप्तचर मोहिमेवर पाठवण्यात आले. ठरलेल्या योजनेनुसार टीम साधारण पाच ते सहा दिवसांत परत येणार होती. पण हे दिवस उलटूनही टीम परतली नाही, आणि यामुळे डोवाल आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांची चिंता वाढू लागली. ही चिंता केवळ अधिकारी म्हणून कर्तव्याची नव्हती, तर मोहिमेवर गेलेल्या माणसांच्या जीवाची सुरक्षाही त्यामागे होती.

काही वेळातच मुख्यालयातून फोन आला. वरिष्ठ अधिकाऱ्याने कळवले की सीमावर्ती भागात पाठवलेल्या टीमला चिनी अधिकाऱ्यांनी ताब्यात घेतले आहे. यानंतर चीनसोबत अनेक वाटाघाटी, करार आणि बैठका झाल्या आणि अखेर पथकातील सदस्यांना सुरक्षित परत पाठवण्यात आले.

डोवाल यांनी सांगितले की या घटनेनंतर आपली कारकीर्द इथेच संपली, असे त्यांना वाटू लागले होते. या प्रकरणाची चौकशीही झाली, मात्र चौकशीत त्यांची कुठलीही चूक आढळली नाही. तरीही त्या घटनेने त्यांना खूप त्रास झाला होता. एका बाजूला मोहिमेची जबाबदारी अधिकारी म्हणून त्यांच्यावर होती, आणि दुसऱ्या बाजूला मोहिमेवर गेलेल्या माणसांच्या सुरक्षेची काळजीही होती, त्यामुळे हा अनुभव त्यांच्यासाठी खूप कठीण ठरला.

याच भाषणात डोवाल यांनी आणखी एक आठवण सांगितली. त्या वेळी त्यांच्यासोबत गुप्तचर विभागात एक वृद्ध तिबेटी शेर्पा काम करत होते. या शेर्पांनी त्यांना आयुष्याबद्दल एक धडा शिकवला. शेर्पा म्हणाले होते की, हे सगळे नकाशा वाचण्यासारखे आहे. काही माणसे आपला नकाशा अचूक वाचतात, तर काही चुकीची दिशा पकडतात. डोवाल म्हणाले की या छोट्या घटनेने त्यांना त्यांच्या आयुष्याबद्दल आणि कारकिर्दीबद्दल एक महत्त्वाचा धडा दिला. प्रत्येक माणसाला वेगवेगळ्या परिस्थितीत आणि वेगवेगळ्या मार्गांतून निर्णय घ्यावे लागतात, आणि पुढे जाण्यासाठी योग्य दिशा ओळखणे आणि परिस्थिती नेमकी समजून घेणे गरजेचे असते, हा संदेश त्यांनी विद्यार्थ्यांना दिला.