तरुण एकट्यानेच वेदना सहन करतात, १० शहरांतल्या सर्वेक्षणात धक्कादायक आकडेवारी समोर

मानसिक आरोग्याबद्दल आजकाल बरीच चर्चा होते, जागरुकताही वाढलेली दिसते. पण शहरात राहणारे तरुण अजूनही स्वतःच्या भावनिक अडचणी मोकळेपणाने मांडायला तयार नाहीत, असं एका सर्वेक्षणातून पुढे आलं आहे. 'एम्पॉवर' या संस्थेने 'अनपॅक युअर इमोशनल बॅगेज' नावाने हे सर्वेक्षण केलं होतं.

या सर्वेक्षणानुसार, १८ ते २५ वयोगटातील तब्बल ४९.५% तरुण आपल्या मनातल्या अडचणी कुणाला न सांगता एकट्यानेच त्याचा सामना करण्याचा प्रयत्न करतात. यातले फक्त ९.२% जणच अशा वेळी तज्ज्ञांची मदत घेतात, बाकीचे स्वतःच्या मनातल्या मनात झगडत राहतात. मुंबईसह देशातल्या दहा मोठ्या शहरांमध्ये हे सर्वेक्षण झालं होतं, ज्यात तरुणांचा ताण, त्यांना होणारा भावनिक त्रास आणि ते त्यातून कसे बाहेर पडतात, हे समजून घेण्याचा प्रयत्न केला गेला.

सर्वेक्षणातल्या एका आकडेवारीनुसार, ४०.९% तरुणांनी मान्य केलं की त्यांची तब्येत खरं तर ठीक नसते, तरीही ते इतरांना "मी ठीक आहे" असं सांगतात. भावनांबद्दल बोलणं अनेकांना जड जातं, तर काही जण स्वतःला सतत कामात गुंतवून ठेवत मनातल्या गोष्टींपासून लक्ष हटवण्याचा प्रयत्न करतात. तरुणांच्या दुःखाकडे समाज कसा बघतो, याबद्दलही या सर्वेक्षणाने चिंता व्यक्त केली आहे. ४०.४% तरुणांना संकटाच्या वेळी फक्त "खंबीर राहा" एवढाच सल्ला मिळाला, याहून जास्त कुणी काही केलं नाही.

दुसरीकडे, फक्त १३.६% तरुणांचं म्हणणं होतं की कुणीतरी त्यांचं ऐकून घेतलं आणि कोणताही पूर्वग्रह न बाळगता त्यांच्या पाठीशी उभं राहिलं. महिलांना भावनिक तणावाचा त्रास मोठ्या प्रमाणावर होतो, असंही सर्वेक्षणात दिसून आलं. जास्त विचार करणाऱ्या महिलांपैकी ६०%, स्वतःवर शंका घेणाऱ्या महिलांपैकी ५६% आणि स्वतःच्या शरीराच्या आकाराची काळजी करणाऱ्या महिलांपैकी ६९% महिलांचा यात समावेश होता. तर पुरुषांमध्ये, कामाचा ताण जाणवणाऱ्यांपैकी ५७% आणि आर्थिक असुरक्षितता वाटणाऱ्यांपैकी ५४% पुरुष होते.

या भावनिक त्रासाचा रोजच्या आयुष्यावरही परिणाम होतो, असं सर्वेक्षणात नमूद आहे. ४७% तरुणांनी सांगितलं की त्यांना सारखी चिडचिड होते, तर ३६.७% जणांना कामावर लक्ष केंद्रित करणं किंवा काम करताना आनंद वाटणं जमत नाही. ३१.३% तरुणांनी हे मान्य केलं की त्यांच्या मनातल्या त्रासामुळे रोजच्या कामावर परिणाम होतो. या सर्वेक्षणातून एक गोष्ट स्पष्ट होते, ती म्हणजे नुसती जागरुकता पुरेशी नाही. तरुणांना असं वातावरण हवं आहे, जिथे ते भीती किंवा संकोच न बाळगता आपल्या मनातल्या गोष्टी बोलू शकतील आणि वेळेवर मदत मागू शकतील.