सकारात्मक विचार दिन: 13 सप्टेंबरला का साजरा होतो, आयुष्य बदलणाऱ्या 5 सोप्या सवयी

आजकालच्या धावपळीच्या आणि स्पर्धेच्या जगात नैराश्य, तणाव आणि चिंता यांनी सामान्य माणसाला अगदी घेरून टाकलंय. अशा परिस्थितीत सकारात्मक दृष्टिकोन ही फक्त एक कल्पना राहिली नसून जगण्यासाठीची गरजच बनलीये. हाच विचार पुढे नेण्यासाठी आणि लोकांना आशेचा एक किरण दाखवण्यासाठी दरवर्षी 13 सप्टेंबरला 'सकारात्मक विचार दिन' साजरा केला जातो. अमेरिकेतल्या एका उद्योजकाने 2003 मध्ये या दिवसाची सुरुवात केली होती, आणि त्यामागचा उद्देश होता लोकांना नकारात्मकतेच्या जाळ्यातून बाहेर काढून त्यांना सकारात्मक ऊर्जेची जाणीव करून देणे.

आपल्या मनात येणारा प्रत्येक विचार आपल्या भावनांवर आणि कृतींवर थेट परिणाम करत असतो. सतत वाईट किंवा अपयशाचाच विचार करत राहिलो, तर तीच नकारात्मकता आपल्या रोजच्या कामात उतरते. याउलट, संकटाच्या काळातही आशेचा किरण शोधण्याची सवय आपल्याला पुढे जाण्याचं बळ देते. त्यामुळे 13 सप्टेंबर हा दिवस प्रत्येकाला स्वतःच्या विचारसरणीकडे परत एकदा बघण्याची आणि आयुष्याकडे नव्या नजरेने बघण्याची संधी देतो.

सकारात्मक विचार करणं म्हणजे नुसतं चेहऱ्यावर खोटं हसू ठेवणं किंवा प्रॉब्लेमकडे दुर्लक्ष करणं नाही, तर वास्तव स्वीकारून त्यावर उपाय शोधणं. वेगवेगळ्या वैद्यकीय आणि मानसिक अभ्यासांतून हे सिद्ध झालंय की जे लोक सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवतात, त्यांचं मानसिक आणि शारीरिक आरोग्य इतरांपेक्षा बरंच चांगलं असतं. सकारात्मक विचारसरणीमुळे शरीरातलं स्ट्रेस हार्मोन (Cortisol) कमी होतं, ज्यामुळे चिंता, नैराश्य आणि मानसिक थकवा दूर व्हायला मदत होते. सतत सकारात्मक विचार करणाऱ्या माणसांमध्ये हार्ट अटॅकचा धोका कमी होतो आणि ब्लड प्रेशरही नियंत्रणात राहतं. शिवाय सकारात्मक मानसिकतेमुळे शरीराची रोगप्रतिकारशक्ती मजबूत होते, त्यामुळे आजारांशी लढण्याची ताकद वाढते आणि आयुष्यमानही सुधारतं. स्वतःवर विश्वास ठेवल्याने निर्णय घेण्याची क्षमता वाढते, आणि सकारात्मक ऊर्जा असलेल्या माणसांकडे इतर लोक पटकन आकर्षित होतात, त्यामुळे घरातले आणि कामाच्या ठिकाणचे नातेसंबंधही घट्ट होतात.

नकारात्मक विचार एकदम थांबवणं अवघड वाटू शकतं, पण योग्य सवयींनी विचारसरणीत मोठा बदल घडवता येतो. रोज सकाळी उठल्यावर किंवा रात्री झोपण्याआधी आयुष्यात मिळालेल्या किमान तीन चांगल्या गोष्टींबद्दल आभार माना, यामुळे मन कमतरतेऐवजी उपलब्ध गोष्टींमध्ये आनंद शोधायला शिकतं. "मला हे जमणार नाही" असा विचार आला की तो लगेच बदलून "मी हे शिकण्याचा प्रयत्न करेन" असा सकारात्मक संवाद स्वतःशी करा. आजूबाजूच्या माणसांचा आपल्या विचारांवर मोठा प्रभाव पडत असतो, त्यामुळे सतत तक्रार करणाऱ्या किंवा टोमणे मारणाऱ्या लोकांपासून थोडं लांब राहून आनंदी आणि प्रेरणा देणाऱ्या माणसांसोबत वेळ घालवा. रोज 10 ते 15 मिनिटं ध्यान केल्याने मन शांत होतं आणि भूतकाळ किंवा भविष्याची काळजी करण्याऐवजी वर्तमानात जगायची सवय लागते. कामाच्या ठिकाणी किंवा वैयक्तिक आयुष्यात मिळालेल्या छोट्या यशाचंही कौतुक करायला शिका, यामुळे आत्मविश्वास वाढतो आणि नवी आव्हानं पेलायची ताकद मिळते.

थोडक्यात, सकारात्मक विचार दिन हा फक्त एका दिवसाचा उत्सव नसून जगण्याच्या पद्धतीत सकारात्मक बदल घडवण्याची सुरुवात आहे. आयुष्यात येणाऱ्या अडचणींना घाबरून न जाता त्यांच्याकडे शिकण्याची संधी म्हणून बघितलं, तर प्रत्येक संकट दूर होऊ शकतं.