नागपूर विद्यापीठाने फी वाढवली, 2026-27 पासून 7 टक्के जास्त शुल्क, संगणकाच्या नावाखाली 1,200 रुपये जादा

राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठाने (आरटीएमएनयू) शैक्षणिक सत्र 2026-27 साठी शिकवणी शुल्क आणि इतर शुल्कांमध्ये 7 टक्क्यांनी वाढ केली आहे. विद्यापीठाने यासंदर्भात सुधारित शुल्काची अधिसूचना काढली असून, याचा थेट परिणाम यंदा पहिल्या सत्रात प्रवेश घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांवर होणार आहे. म्हणजेच नव्याने प्रवेश घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना आधीपेक्षा जास्त शुल्क भरावे लागणार आहे.

अधिसूचनेनुसार नव्याने प्रवेश घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी दरवर्षी 7 टक्के शुल्कवाढ लागू राहणार आहे. तसेच ज्या अभ्यासक्रमांमध्ये संगणक हा 'मुख्य विषय' नाही, अशा विद्यार्थ्यांकडून संगणक प्रशिक्षणाच्या नावाखाली 1,200 रुपये जादा घेतले जाणार आहेत. यावरून आता प्रश्न उपस्थित होत आहेत, कारण हे शुल्क अशा विद्यार्थ्यांना लावले जात आहे ज्यांच्या अभ्यासक्रमात संगणक हा प्रमुख विषय म्हणून समाविष्ट नाही.

विद्यापीठाच्या अॅकॅडमिक कौन्सिल आणि मॅनेजमेंट कौन्सिलने 2024 साली एक निर्णय घेतला होता, त्यानुसार विद्यापीठाशी संलग्न आणि विद्यापीठामार्फत चालवल्या जाणाऱ्या कॉलेजांमध्ये, शैक्षणिक विभागांमध्ये तसेच मान्यताप्राप्त परिसरांमध्ये चालणाऱ्या अभ्यासक्रमांच्या शुल्कात दरवर्षी 7 टक्के वाढ केली जाईल. याची सुरुवात सत्र 2024-25 पासून झाली होती, म्हणजे ही शुल्कवाढ नवीन नसून आधीच ठरलेल्या धोरणाचा भाग आहे.

याच निर्णयाच्या आधारे 2026-27 साठी सुधारित शुल्क निश्चित करण्यात आले आहे. दुसऱ्या, तिसऱ्या आणि चौथ्या सेमिस्टरमधील विद्यार्थ्यांकडून त्यांनी प्रवेश घेतला त्यावेळी लागू असलेलेच शुल्क घ्यावे, अशा सूचना देण्यात आल्या आहेत. त्यामुळे आधीच प्रवेश घेतलेल्या विद्यार्थ्यांना या शुल्कवाढीतून दिलासा मिळेल आणि त्यांना नव्याने प्रवेश घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांप्रमाणे वाढीव दर लागू होणार नाही. अधिसूचना आणि तिच्या परिशिष्टात नमूद केलेल्या शुल्काव्यतिरिक्त पुढचा निर्णय होईपर्यंत कोणतेही जादा शुल्क घेतले जाऊ नये, असे विद्यापीठाने स्पष्ट केले आहे.

29 जुलैला झालेल्या अधिष्ठाता मंडळाच्या बैठकीत संगणक प्रशिक्षण शुल्काबाबत महत्त्वाचा निर्णय घेण्यात आला. कला, वाणिज्य आणि इतर अभ्यासक्रमांमध्ये संगणक हा मुख्य विषय नाही. अशा विद्यार्थ्यांकडून 1,200 रुपये संगणक प्रशिक्षण शुल्क घेतले जाणार आहे, म्हणजे या अभ्यासक्रमांच्या विद्यार्थ्यांना दरवर्षीच्या शुल्कासोबत ही अतिरिक्त रक्कमही भरावी लागेल.

तर ज्या विद्यार्थ्यांच्या अभ्यासक्रमात संगणक हा मुख्य विषय आहे, त्यांना या शुल्कातून सूट देण्यात आली आहे. यावरून विद्यार्थी आणि शिक्षकांकडून प्रश्न उपस्थित केला जात आहे की, विषय एकाचा आणि शुल्काचा भार दुसऱ्यावर का, म्हणजे संगणक शिकत नसतानाही काही विद्यार्थ्यांना त्यासाठी वेगळे पैसे का मोजावे लागत आहेत.

सिनेट सदस्य अॅड. मनमोहन बाजपेयी यांनी सांगितले की, कला आणि वाणिज्य शाखेच्या विद्यार्थ्यांना कौशल्यवाढीसाठी कॉलेजांकडून संगणक प्रशिक्षण दिले जात असेल तर हे शुल्क फार जास्त नाही, पण ज्या कॉलेजांमध्ये प्रशिक्षण दिलेच जाणार नाही, तिथे हे शुल्क लावणे योग्य नाही. विद्यापीठाने या प्रकरणाकडे गांभीर्याने लक्ष द्यायला हवे, असे त्यांनी म्हटले.