FASTag बँक बदलणार तरी नवा टॅग नको, गडकरींनी आणलं वनटॅग फीचर

फास्टॅग वापरणाऱ्या वाहनधारकांसाठी एक दिलासादायक अपडेट समोर आली आहे. आतापर्यंत बँक बदलायची असेल तर जुना फास्टॅग बंद करून नवा घ्यावा लागत असे, पण आता ही कटकट संपणार आहे. रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांनी यासाठी वनटॅग (OneTag) नावाचं नवं फीचर सुरू केलं आहे. या फीचरमुळे वाहनधारकाला आपला फास्टॅग तोच ठेवून फक्त त्याची बँक बदलता येते. मात्र बँक बदलल्यावर जुन्या वॉलेटमधल्या पैशांचं काय होणार आणि पुन्हा केवायसी करावी लागणार का, असे प्रश्न वाहनधारकांना पडणं साहजिक आहे.

वनटॅग हे फीचर एनएचएआयच्या राजमार्गयात्रा या मोबाईल ॲपवर उपलब्ध आहे. बँक बदलायची असल्यास या ॲपमधूनच संपूर्ण प्रक्रिया पूर्ण करता येते. सुरुवातीला ॲपमध्ये लॉग इन करून वाहनाचा नोंदणी क्रमांक टाकावा लागतो. त्यानंतर संबंधित वाहन वनटॅगसाठी पात्र आहे की नाही, हे ॲपच दाखवतं. वाहन पात्र असेल तर बँक बदलण्याची प्रक्रिया सुरू होते, ज्यात ओळख पडताळणी, संमती देणे आणि नवी बँक निवडणे या टप्प्यांचा समावेश असतो.

बँक बदलताना केवायसी पुन्हा करावी लागते का, या प्रश्नाचं उत्तर होकारार्थी आहे. सध्याच्या बँकेकडून सहा अंकी मोबाईल व्हेरिफिकेशन कोड (MVC) घेऊन ओळख पडताळली जाते. त्यानंतर वाहनधारकाने नवी बँक निवडायची असते आणि ती बँक केवायसी तसंच वॉलेट सक्रिय करण्याची प्रक्रिया पूर्ण करते. ही प्रक्रिया झाल्यावर फास्टॅग नव्या बँकेशी जोडला जातो.

जुन्या फास्टॅग वॉलेटमधल्या शिल्लक रकमेबाबतही स्पष्टता देण्यात आली आहे. बँक बदलल्यानंतर जुनं वॉलेट बंद केलं जातं आणि त्यात असलेली शिल्लक रक्कम आवश्यक हिशेब व कपात केल्यानंतर परत केली जाते. रक्कम परत करण्याआधी जुनी बँक गरजेची पडताळणी आणि हिशेब पूर्ण करते.

नवा फास्टॅग घ्यावा लागतो का, याचं उत्तर नाही असं आहे. वनटॅगचं वैशिष्ट्यच हे आहे की बँक बदलली तरी वाहनाशी संबंधित फास्टॅग आयडी तोच राहतो, त्यामुळे विंडस्क्रीनवर आधीच लावलेला टॅग तसाच वापरता येतो. मात्र एक अट लक्षात ठेवायला हवी, बँक बदलल्यानंतर फास्टॅग दुसऱ्या बँकेत पुन्हा हस्तांतरित करण्यासाठी सहा महिने थांबावं लागतं. या कालावधीला कूलिंग पीरियड म्हणतात.

वनटॅग हे फीचर मुळात फास्टॅग वापरकर्त्यांना नवा टॅग विकत न घेता गरजेनुसार बँक बदलण्याची सुविधा देण्यासाठी आणलं गेलं आहे. बँक बदलण्याची प्रक्रिया सोपी करणं आणि ग्राहकांना जास्त पर्याय उपलब्ध करून देणं हा यामागचा उद्देश आहे.

फास्टॅग म्हणजे वाहनाच्या विंडस्क्रीनवर लावला जाणारा एक छोटा टॅग असतो, ज्यात RFID तंत्रज्ञान असतं आणि टोल प्लाझावर वाहनाची ओळख पटवण्यासाठी त्याचा वापर होतो. वाहन टोल प्लाझामधून गेलं की जोडलेल्या खात्यातून टोल शुल्क आपोआप कापलं जातं, त्यामुळे वारंवार रोख रक्कम देण्याची गरज उरत नाही. यामुळे टोल प्लाझावरचा थांबण्याचा वेळ कमी होतो, वाहतूककोंडी टळते आणि टोल भरल्याच्या नोंदी ऑनलाइन पाहता येतात. भारतात १ जानेवारी २०२१ पासून माल किंवा प्रवासी वाहून नेणाऱ्या सर्व चारचाकी आणि त्यावरील तसंच एम आणि एन श्रेणीतील वाहनांसाठी फास्टॅग बंधनकारक करण्यात आला आहे.