Yemen War : येमेन हादरला! संघर्षामुळे १.१२ लाख लोक विस्थापित; हजारोंनी जिबूतीत घेतला आश्रय

येमेनमधील संघर्षाने पुन्हा एकदा गंभीर मानवी संकटाचं रूप घेतलं आहे. पश्चिम किनारपट्टीवर हिंसाचार वाढल्यामुळे गेल्या दोन आठवड्यांत किमान १ लाख १२ हजार लोकांना आपली घरं सोडून सुरक्षित ठिकाणी जावं लागलं आहे. संयुक्त राष्ट्रांच्या स्थलांतरविषयक संस्थेने दिलेल्या माहितीनुसार, या संघर्षामुळे हजारो नागरिकांनी देश सोडण्याचा मार्ग निवडला असून जवळपास ३ हजार लोक समुद्रमार्गे जिबूतीत दाखल झाले आहेत. यावरून येमेनमधली परिस्थिती दिवसेंदिवस अधिकच बिकट होत असल्याचं स्पष्ट होतं. या स्थलांतराचा वेग आणि व्याप्ती पाहता, हे संकट किती झपाट्याने पसरतं आहे हेही यातून दिसून येतं.

येमेनच्या पश्चिम किनाऱ्यावरच्या भागात संघर्ष तीव्र झाल्यानंतर मोठ्या प्रमाणात नागरिकांचं स्थलांतर सुरू झालं. अनेक कुटुंबांना अचानक घर, शेती आणि रोजगार सोडून सुरक्षित भागात आश्रय घ्यावा लागला. या स्थलांतरामुळे कुटुंबांचं रोजचं आयुष्यच विस्कळीत झालं असून, वर्षानुवर्षं उभारलेली शेती आणि रोजगाराची साधनं मागे सोडून जाण्याशिवाय त्यांच्यासमोर पर्याय उरला नाही. काही भागांत विस्थापित नागरिकांसाठी तात्पुरती शिबिरं उभारण्यात आली आहेत, पण वाढत्या संख्येमुळे निवारा, अन्न, पाणी आणि वैद्यकीय सुविधांवर प्रचंड ताण आला आहे.

अनेक नागरिकांनी समुद्रमार्गे जिबूतीकडे धाव घेतली असून काही दिवसांतच जवळपास ३ हजार लोक तिथे पोहोचल्याची माहिती समोर आली आहे. यातले बरेच जण अतिभारित बोटींमधून अत्यंत कठीण परिस्थितीत प्रवास करत आहेत. या नागरिकांकडे पुरेसं अन्न आणि पाणीही नसल्याचं संयुक्त राष्ट्रांच्या संस्थांनी नमूद केलं आहे. समुद्रमार्गे होणारा हा प्रवास अनेकांसाठी जीवघेणा ठरत असून, तरीही सुरक्षित ठिकाणी पोहोचण्यासाठी नागरिक हा धोका पत्करत आहेत. संभाव्य परिस्थिती लक्षात घेऊन जिबूती सरकारने १० हजारांपर्यंत निर्वासितांच्या आगमनाची तयारी सुरू केली आहे.

येमेनमधल्या संघर्षाचा परिणाम फक्त विस्थापनापुरता मर्यादित राहिलेला नाही. दीर्घकाळ सुरू असलेल्या युद्धामुळे देशाची आरोग्यव्यवस्था, अर्थव्यवस्था आणि पायाभूत सुविधा आधीच मोठ्या दबावाखाली आहेत. या आधीच कमकुवत झालेल्या यंत्रणांवर आता नव्या विस्थापनामुळे मदतकार्य यंत्रणेसमोर आणखी मोठं आव्हान उभं राहिलं आहे. जिबूतीतही मोठ्या संख्येने निर्वासित दाखल झाल्यास तिथल्या आरोग्य आणि शिक्षण सेवांवर अतिरिक्त भार पडण्याची शक्यता आहे. येमेनमधल्या संघर्षामुळे निर्माण झालेलं हे नवं विस्थापन संकट पुढच्या काळात आणखी गंभीर होण्याची शक्यता असल्याने आंतरराष्ट्रीय मदतीची गरज वाढली आहे.

ताज्या अहवालानुसार जवळपास ३ हजार लोक जिबूतीत पोहोचले असून जिबूती १० हजारांपर्यंत निर्वासितांच्या संभाव्य आगमनासाठी तयारी करत आहे. या आकडेवारीवरून येमेनमधल्या संघर्षाची तीव्रता आणि त्यातून निर्माण झालेल्या मानवी संकटाचं गांभीर्य स्पष्ट होतं.