पेप्सिकोच्या 'pep+' उपक्रमामुळे भारतातील 36 हजार शेतकऱ्यांना फायदा, पाणी आणि शाश्वत शेतीवर भर
पेप्सिकोने आपला 2025 चा ESG परफॉर्मन्स अपडेट जाहीर केला असून, त्यात कंपनीच्या 'पेप्सिको पॉझिटिव्ह' म्हणजेच 'pep+' या उपक्रमाअंतर्गत झालेली प्रगती मांडण्यात आली आहे. यातून कंपनीच्या कामकाजात आणि वाढीत शाश्वतता कशी रुजत चालली आहे, हे स्पष्ट होतं.
जगभरात पेप्सिकोने 60 हून जास्त देशांमध्ये 4.7 दशलक्ष एकर क्षेत्रावर पुनरुत्पादक आणि संरक्षक शेती पद्धतींचा विस्तार केला आहे. पाण्याची जास्त टंचाई असलेल्या भागांतील कंपनीच्या स्वतःच्या सुविधांमध्ये 100 टक्के पाणी पुनर्भरण साध्य झालं आहे, तर पॅकेजिंगमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या नव्या प्लास्टिकचं प्रमाण 6 टक्क्यांनी कमी झालं आहे.
भारतात पेप्सिको 14 राज्यांमधील सुमारे 36 हजार शेतकऱ्यांशी जोडलेली आहे आणि चिप्ससाठी लागणारे सगळे बटाटे देशातच स्थानिक पातळीवर विकत घेतले जातात. पेप्सिकोचे मुख्य शाश्वतता अधिकारी जिम अँड्र्यू यांनी सांगितलं की, pep+ मुळे व्यवसायात मोठा बदल घडतो आहे आणि त्यामुळे कंपनी उत्साहात आहे. पुनरुत्पादक शेती पद्धतींचा विस्तार 47 लाख एकरांपर्यंत करणं, कामकाजातलं उत्सर्जन कमी करणं आणि उत्पादन पोर्टफोलिओत बदल करणं यातून लक्षणीय प्रगती होत असल्याचं ते म्हणाले. अजून बरंच काम बाकी असलं, तरी ही प्रगती व्यवसाय, नवनिर्मिती आणि वाढीत शाश्वतता रुजवण्याचे सातत्यपूर्ण प्रयत्न दाखवते, असंही त्यांनी नमूद केलं.
पेप्सिको इंडिया आणि दक्षिण आशियाच्या मुख्य कॉर्पोरेट व्यवहार अधिकारी व शाश्वतता प्रमुख यशिका सिंग यांनी सांगितलं की, भारतातली कंपनीची वाढ ही आजूबाजूच्या परिसंस्थेच्या ताकदीशी आणि लवचिकतेशी थेट जोडलेली आहे. शेतकरी, समुदाय, नैसर्गिक संसाधनं आणि ग्राहक हे सगळे मूल्य साखळीचा भाग असल्याचं त्या म्हणाल्या. शेतकऱ्यांना अधिक सक्षम केल्यास पुरवठा साखळी मजबूत होते, पाणी आणि संसाधनांचा वापर सुधारल्यास कामकाजात लवचिकता येते आणि पोर्टफोलिओत बदल केल्यास ग्राहकांच्या बदलत्या आवडीनिवडीला प्रतिसाद मिळतो, असं त्यांनी स्पष्ट केलं.
कंपनीने 'मिट्टी दीदी' आणि 'क्रॉपिन'सोबत मिळून तयार केलेल्या 'लेज् स्मार्ट फार्म्स'सारख्या उपक्रमांतून शेतकऱ्यांना मातीच्या आरोग्याची आणि शेतीची रिअल-टाइम माहिती दिली जाते. स्मार्ट फार्म्स कार्यक्रम 18 हजार एकरांपेक्षा जास्त क्षेत्रावर पसरला असून 7 हजारांहून अधिक शेतकऱ्यांना त्याचा फायदा होतो. बटाट्याच्या प्रमुख शेतांमध्ये सूक्ष्म-सिंचन पद्धत 100 टक्क्यांपर्यंत पोहोचली असून त्यात उत्तर प्रदेशातील 2,300 एकरांपेक्षा जास्त क्षेत्राचा समावेश आहे.
पाण्याबाबतही कंपनीने ठोस काम केलं आहे. पाण्याची टंचाई जास्त असलेल्या उत्पादन सुविधांमध्ये वापरलेल्या पाण्यापेक्षा जास्त पाणी स्थानिक पाणलोट क्षेत्रात परत सोडलं जातं. पुण्यातील उत्पादन सुविधेत पाण्याचा वापर 90 टक्क्यांहून जास्त कमी झाला आहे. जगभरात पेप्सिकोने 2010 पासून 23 अब्ज लिटर पाणी स्थानिक परिसंस्थांना परत दिलं असून सुमारे 97 दशलक्ष लोकांना सुरक्षित पाणी उपलब्ध करून दिलं आहे.
पॅकेजिंगमध्ये सामग्रीचा वापर कमी करण्यासाठी आणि पुनर्वापर सुधारण्यासाठी कंपनी मोनो-मटेरियल आणि पॉलिओलेफिन आधारित रचनांचा वापर करत असून पेय व्यवसायातील काही उत्पादनांसाठी 100 टक्के आरपीईटी बाटल्यांकडे वळत आहे. पेप्सिको इंडियाच्या इंधन मिश्रणात बायोमासचा वाटा 97 टक्के आहे.
वाहतुकीतही कंपनी बदल करत आहे. कल्याणी पॉवरट्रेन लिमिटेड आणि वायुदूत रोड कॅरियर्स यांच्यासोबत विकसित केलेला कोसी-पटौदी ईव्ही ग्रीन कॉरिडॉर सध्या तेरा 32-फूट इलेक्ट्रिक कंटेनर ट्रकसह चालतो, ज्यातून दरवर्षी सुमारे 6 लाख इलेक्ट्रिक किलोमीटरची वाहतूक होते. देशभरात शेवटच्या टप्प्यातील वितरणासाठी 800 हून अधिक वाहनांचं नूतनीकरण करण्यात आलं आहे.
ग्राहकांच्या बदलत्या आवडीनिवडीनुसार पोर्टफोलिओतही बदल होत आहेत. भारतातील पेप्सिकोच्या 50 टक्क्यांहून जास्त पेयांमध्ये आता कमी किंवा शून्य साखर आहे. 40 टक्के कमी फॅट असलेले 'रेड रॉक डेली'चे बेक्ड प्रकार आणि बाजरीवर आधारित 'कुरकुरे ज्वारी पफ्स' यांसारखी उत्पादनं यात समाविष्ट आहेत.
